Stocznia Tersane w Alanyi
Opublikowano:
Aktualizacja:
Tersane w Alanyi to jedyna stocznia z czasów seldżuckich, jaka zachowała się na terenie Turcji. Zbudowana ok. 1228 r. na rozkaz sułtana Alaeddina Keykubada I, leży nad samym morzem u stóp zamku, kilkaset metrów od Czerwonej Wieży, skąd dojdziemy do niej pieszo w ok. 10 minut. Pięć kamiennych doków zwieńczonych łukami to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Alanyi.
Turcja | Stocznia Tersane w Alanyi (Alanya Tersane by P. Morrissey na licencji CC BY-SA 2.0)
Stocznia Sułtana Dwóch Mórz
Budowę stoczni rozpoczęto na rozkaz sułtana w 1228 r., kilka lat po zdobyciu miasta, i według tureckich źródeł ukończono w ciągu roku. Była to pierwsza stocznia na Morzu Śródziemnym wzniesiona przez Turków Seldżuckich. Tej oraz zbudowanej nieco wcześniej w Synopie stoczni na Morzu Czarnym Alaeddin Keykubad I zawdzięcza przydomek Sułtana Dwóch Mórz.
Stocznia należała do systemu umocnień, który sułtan wzniósł po zdobyciu miasta w 1221 r. – obejmował on mury obronne, zamek w Alanyi na szczycie półwyspu i ośmioboczną Czerwoną Wieżę strzegącą portu. Budowano tu i naprawiano okręty floty seldżuckiej.
Jak wygląda Tersane
Stocznia ma ok. 57 m szerokości od strony morza i 40–44 m głębokości (źródła podają nieco różne wymiary). Posiada pięć doków przykrytych sklepieniami kolebkowymi, z których każdy jest zwieńczony łukiem. Według urzędu miejskiego w Alanyi doki mają po ok. 7,7 m szerokości i od 32 do 43 m długości, mury wzniesiono z ciosanego kamienia, a łuki i sklepienia – z cegły. Na umiejscowienie stoczni celowo wybrano najdłużej nasłonecznione miejsce na półwyspie, aby w ciągu dnia można było wykorzystać jak najwięcej czasu na budowę łodzi.
Nad wejściem do stoczni znajduje się pięciowierszowa inskrypcja reliefowa ku czci sułtana Alaeddina Keykubada z jego herbem między dwiema rozetami. Po jednej stronie wejścia stał niewielki meczet, a po drugiej pomieszczenie z pięcioma oknami, w którym mieściły się biura administracji. Nieco dalej stoi Tophane – trzykondygnacyjna budowla na skale ok. 10 m nad poziomem morza, chroniąca stocznię od strony lądu.
Do czego służyła stocznia
Tersane nie była tylko miejscem budowy statków ani zimowym postojem dla floty. Według urzędu miejskiego w Alanyi była to stała stocznia z warsztatami kowalskimi, pomieszczeniami administracyjnymi i magazynami, w której naprawiano okręty oraz wytwarzano żagle i osprzęt. Łodzie budowano i naprawiano tu jeszcze w latach 60. XX wieku. Zamek w Alanyi razem ze stocznią Tersane od 2009 r. widnieje na wstępnej liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Jak dojść i zwiedzanie
Do stoczni można dostać się lądem, podążając pieszo wzdłuż murów i ruin od strony Czerwonej Wieży – spacer nadmorską ścieżką trwa ok. 10 minut. Możliwe jest również obejrzenie Tersane w czasie rejsu statkiem wokół półwyspu, który wyrusza z portu w Alanyi; statki zatrzymują się też przy jaskiniach i plażach u podnóża skał.
Wstęp do stoczni jest płatny, a bilet kupuje się osobno, niezależnie od biletu do Czerwonej Wieży (tak było w 2023 r.). W sezonie obiekt jest otwarty do późnego wieczora, ale ceny i godziny w Turcji często się zmieniają, dlatego warto je sprawdzić na miejscu. Najprzyjemniej przyjść tu rano lub pod wieczór, gdy kamienne doki nie nagrzewają się w pełnym słońcu.
Turcja | W pobliżu stoczni znajduje się kameralna plaża (2003-12-28 01-04 Türkei 007 Alanya by Allie_Caulfield na licencji CC BY 2.0)
Co zobaczyć w pobliżu
Zwiedzanie Tersane łatwo połączyć z innymi atrakcjami Alanyi: Czerwoną Wieżą z niewielkim muzeum, zamkiem na szczycie półwyspu, do którego można wjechać kolejką linową, oraz jaskinią Damlataş z naciekami, położoną przy plaży Kleopatry. Więcej pomysłów znajdziesz w artykule 30 rzeczy, które musisz zrobić w Alanyi.
Najczęstsze pytania
Jak dojść do stoczni Tersane w Alanyi?
Najprościej pieszo od Czerwonej Wieży w porcie – ścieżka wzdłuż murów obronnych prowadzi do stoczni w ok. 10 minut. Tersane widać też z pokładu statków wycieczkowych, które opływają półwysep z zamkiem.
Czy bilet do Czerwonej Wieży obejmuje stocznię Tersane?
W 2023 r. bilety do obu zabytków kupowało się osobno. Ceny wstępu do tureckich zabytków często się zmieniają, dlatego aktualne kwoty i ewentualne bilety łączone najlepiej sprawdzić w kasie przy Czerwonej Wieży.
Ile czasu zająć zwiedzanie Tersane?
Sama stocznia to niewielki obiekt – wystarczy na nią 20–30 minut. Razem z Czerwoną Wieżą i spacerem wzdłuż murów warto zarezerwować około dwóch godzin.