Al Bastakija

Al Bastakija, oficjalnie nazywana dziś Al Fahidi Historical Neighbourhood, to najstarsza zachowana dzielnica Dubaju, położona nad zatoką Dubai Creek w Bur Dubaju. Jej domy z charakterystycznymi wieżami wiatrowymi zaczęli budować w latach 90. XIX wieku kupcy z Persji. Po terenie dzielnicy można spacerować bezpłatnie, a na obejrzenie uliczek, muzeów i galerii warto zarezerwować 1–2 godziny.

Wraz z dzielnicą Al Shindagha Al Bastakija stanowi jedną z najstarszych zamieszkanych części miasta i największe skupisko tradycyjnej zabudowy w Dubaju.

Dubaj | Najstarsze zabudowania dzielnicy Al Bastakija powstały w latach 90. XIX wieku (IMG_1608 by petjam na licencji CC BY 2.0)

Historia – o krok od zniszczenia

Nazwa dzielnicy – Al Bastakija – pochodzi od nazwy irańskiej podprowincji Bastak, skąd pochodziło wielu imigrantów, którzy przybyli do emiratu w celach zarobkowych i zostało osiedlonych właśnie w tej części miasta.

Najstarsze zabudowania dzielnicy powstały w latach 90. XIX wieku. Pierwotnie mieściło się tu ok. 60 domów należących głównie do zamożnych rodzin. Z czasem skład demograficzny tego miejsca zaczął się zmieniać – bogaci, rdzenni mieszkańcy przenieśli się do innych, nowo wybudowanych części miasta, natomiast na terenie Al Bastakiji zaczęto osiedlać imigrantów.

W latach 70. XX wieku władze emiratu podjęły decyzję o wyburzeniu około połowy zabudowań Al Bastakiji celem zrobienia miejsca dla nowego kompleksu budynków biurowych. Pozostała część dzielnicy popadła w zapomnienie i dewastację. Tradycyjne domostwa posłużyły za magazyny oraz mieszkania dla robotników. Jedynym wyjątkiem było centrum rzemiosła artystycznego, Galeria Madżlis. W jednym spośród tradycyjnych budynków zamieszkał brytyjski architekt, Rayner Otter; przeprowadził on generalny remont domu.

Dubaj | Kolorowy, tętniący życiem dubajski bazar (dubai market by Viator.com na licencji CC BY-SA 2.0)

W 1989 r. władze Dubaju zaplanowały wyburzenie pozostałej części Al Bastakiji. Wówczas Rayner Otter rozpoczął kampanię na rzecz ratowania zabytkowej dzielnicy. Napisał nawet list do brytyjskiego księcia Karola, który tego roku miał się udać z wizytą do emiratu. Książę Karol faktycznie poprosił o pokazanie mu Al Bastakiji. Podczas rozmowy z przedstawicielami władz musiał zasugerować oszczędzenie tego zabytkowego miejsca, bo tuż po jego wyjeździe anulowano plany rozbiórki.

W 2005 r. rozpoczęto realizację projektu restauracji budynków Al Bastakiji i wykreowania tej dzielnicy na centrum turystyki kulturalnej. Wtedy też dzielnica otrzymała oficjalną nazwę Al Fahidi Historical Neighbourhood.

Dubaj | Al Bastakija, historyczna dzielnica Dubaju (Al Bastakiya by jensimon7 na licencji CC BY 2.0)

Przechadzka dzielnicą

Al Bastakija pozostawia na zwiedzających silne wrażenie, zwłaszcza przy porównaniu jej z wszechobecnymi w Dubaju nowoczesnymi budynkami. Warto wybrać się na spacer wąskimi uliczkami dzielnicy, aby móc podziwiać tradycyjną architekturę regionu.

Charakterystyczne dla dzielnicy są domy z tzw. wieżami wiatrowymi – elementami architektonicznymi zapewniającymi naturalną wentylację i klimatyzację poprzez „wychwytywanie” wiatru. Liczba posiadanych wież wiatrowych wskazywała niegdyś na bogactwo rodziny zamieszkującej dany dom.

Ta spokojna dzielnica usytuowana jest nad zatoką Dubai Creek, tuż obok fortu Al Fahidi, w którym mieści się Muzeum Dubajskie. Znajdziemy tu wiele muzeów i galerii sztuki, a także tradycyjnych kawiarni arabskich oraz sklepików z rzemiosłem artystycznym. Dzielnica stała się wręcz kulturalnym centrum starego Dubaju.

Co zobaczyć w Al Bastakiji

• Muzeum Monet – niewielka ekspozycja dawnych monet z regionu.
• Dubai Coffee Museum – dwupiętrowe muzeum kawy z pokazami palenia i parzenia.
• Sheikh Mohammed Centre for Cultural Understanding – ośrodek wymiany kulturowej, który przybliża przyjezdnym kulturę i zwyczaje Emiratczyków.
• Galerie i kawiarnie – m.in. Arabian Tea House, idealny na przerwę w spacerze.

Po zwiedzaniu dzielnicy warto przejść nad Creek i przeprawić się tradycyjną łodzią abra do Deiry, gdzie czekają dubajskie suki z przyprawami, perfumami i złotem.

Jak dojechać

Najbliższa stacja metra to Sharaf DG na zielonej linii (do 2020 r. nosiła nazwę Al Fahidi). Z Deiry najprzyjemniej dostać się tu abrą przez Dubai Creek. Więcej o poruszaniu się po mieście piszemy w artykule o transporcie w Dubaju. Na spacer najlepiej wybrać się rano lub późnym popołudniem, gdy upał jest mniej dokuczliwy.

Dubaj | Jedna z urokliwych uliczek Al Bastakija (Al Fahidi Historical Neighbourhood (Bastakiya) by Ankur P na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do dzielnicy Al Bastakija jest płatny?

Nie. Al Fahidi Historical Neighbourhood to otwarta dzielnica, po której uliczkach można spacerować bezpłatnie. Opłaty mogą obowiązywać jedynie w niektórych muzeach i przy zajęciach organizowanych przez działające tu instytucje kultury.

Ile czasu zająć zwiedzanie Al Bastakiji?

Na spacer po uliczkach i zajrzenie do jednego–dwóch muzeów wystarczą 1–2 godziny. Warto połączyć wizytę z sąsiednim fortem Al Fahidi i przeprawą abrą na drugą stronę Creeku, do suków w Deirze.

Jak dojechać do Al Bastakiji metrem?

Najbliżej jest stacja Sharaf DG na zielonej linii metra (dawniej Al Fahidi). Z Deiry można też przepłynąć przez Dubai Creek tradycyjną łodzią abra.