Muzułmanie w Dubaju

Islam jest w Zjednoczonych Emiratach Arabskich religią państwową zapisaną w konstytucji. W Dubaju wyznają go wszyscy obywatele (rdzenni mieszkańcy, ok. 20% ludności emiratu) oraz duża część imigrantów – według szacunków z 2023 r. muzułmanie stanowią ok. 75% mieszkańców ZEA. Religia wpływa na prawo, zwyczaje i rytm życia miasta, choć Dubaj należy do najbardziej liberalnych emiratów.

Dubaj | Kopuła Meczetu Jumeirah (117-DSC07329 by Balazs Szanto na licencji CC BY-SA 2.0)

Charakterystyka islamu w Dubaju

Większość obywateli Dubaju (czyli zaledwie ok. 20% ogółu ludności zamieszkującej emirat) wyznaje islam sunnicki. Jako religia państwowa znajduje się on pod szczególną opieką władz. 95% wszystkich meczetów sunnickich jest finansowana lub współfinansowana przez rząd. Rząd zatrudnia również wszystkich sunnickich imamów.

Mniejszości szyickiej zapewniono wolność wyznania. Szyici mają swoje meczety; są one finansowane ze środków prywatnych, nie otrzymują dotacji państwowych. Imamowie szyiccy są w Dubaju mianowani przez rząd (inaczej niż w innych emiratach).

Koran i sunna są w ZEA jednymi z podstaw prawa; obok kodeksu cywilnego obowiązuje tu muzułmańskie prawo, Szariat. W Emiratach obowiązują głównie dwie szkoły prawa muzułmańskiego: hanbalicka i malikicka. Rodzina panująca w Dubaju, Al Maktoum, uznaje szkołę malikicką. Obie szkoły są szkołami tradycjonalistycznymi, mniej liberalnymi niż szkoła hanaficka, praktykowana na przykład przez muzułmanów w byłych republikach radzieckich, w Turcji, na Bałkanach czy w Jordanii.

Szkoła malikicka zabrania niemuzułmanom wstępu do meczetów. Szkoła hanbalicka teoretycznie ogranicza się do zakazu wstępu do Świętego Meczetu w Mekce, jednak w praktyce większość meczetów na Półwyspie Arabskim jest zamknięta dla niemuzułmanów (inaczej niż ma to miejsce w jakimkolwiek kraju uznającym szkołę hanaficką).

Najbardziej znanym meczetem udostępnianym w Dubaju do zwiedzania niemuzułmanom jest Meczet Dżumeirah, gdzie organizowane są wycieczki z przewodnikiem.

Dubaj | W Dubaju nie obowiązują żadne prawne reguły dotyczące ubioru (I can see through you… by Maryam Abdulghaffar مريم عبدالغفار na licencji CC BY 2.0)

Muzułmańscy imigranci

Wśród imigrantów pracujących w Dubaju znajdziemy wyznawców różnych religii, choć i tu islam należy do wyznań najpowszechniejszych. Najwięcej jest tu Pakistańczyków, muzułmanów indyjskich (głównie z Kerali), Irańczyków, imigrantów z Bangladeszu oraz z Somalii. Są wśród nich zarówno sunnici, jak i szyici (wśród tych dominują przede wszystkim imigranci z Iranu).

Otwartość Dubaju na obcokrajowców

Dubaj i Abu Dhabi to najbardziej otwarte na obcokrajowców emiraty. Choć więc w Dubaju obowiązuje prawo muzułmańskie, emirat ten nie należy do restrykcyjnych (czego nie da się powiedzieć na przykład o emiracie Szardża, najbardziej restrykcyjnej części kraju).

W Dubaju nie ma nakazu noszenia muzułmańskiego stroju, a kobiety nie są zobowiązane do zasłaniania włosów, choć prawo zakazuje ubioru uznawanego za nieprzyzwoity (więcej w poradniku Jak ubierać się w Dubaju?). Alkohol jest dostępny w licencjonowanych restauracjach, barach i hotelach oraz w sklepach z alkoholem, prowadzonych m.in. przez sieci MMI i African+Eastern. Od 1 stycznia 2023 r. Dubaj zawiesił 30-procentowy podatek od alkoholu i zniósł opłatę za osobistą licencję alkoholową; zmiany wprowadzono na próbny rok, a do ceny nadal doliczany jest 5-procentowy VAT.

Wieprzowina również jest dostępna, ale sprzedawana tylko obcokrajowcom.

Dubaj | Wszyscy obywatele Dubaju są wyznawcami islamu (Happy Ramadan by rana ossama na licencji CC BY-SA 2.0)

Wpływ religii na prawo i zwyczaje

Mimo bardziej liberalnego prawa obowiązującego w Dubaju, warto nie balansować na granicy powszechnie przyjętej w tamtej kulturze przyzwoitości. Mimo że prawo nie narzuca konkretnego stroju, warto, żeby mężczyźni nie nosili szortów przed kolano, a kobiety spódniczek mini czy kusych topów.

W czasie Ramadanu – miesiąca postu – nie powinno się jeść w miejscach publicznych przed zachodem słońca, a kobiety powinny zakrywać na ulicy ramiona.

Alkohol powinien być spożywany w restauracji lub domu prywatnym bądź hotelu; z pewnością nie na ulicy. Bycie pijanym w miejscu publicznym jest wykroczeniem, a prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu jest karane surowo.

Bardzo surowo jest karane posiadanie jakichkolwiek narkotyków; w skrajnych przypadkach grozi za to nawet kara śmierci.

Dubaj | Większość meczetów w Dubaju jest zamknięta dla niemuzułmanów (Mosque by Nathan Laurell na licencji CC BY 2.0)

W Dubaju obowiązuje wolność wyznania; zakazane jest natomiast rozpowszechnianie literatury religijnej dotyczącej innych wyznań niż islam oraz namawianie muzułmanów do zmiany wiary. O kościołach i świątyniach innych religii piszemy w artykule Mniejszości religijne w Dubaju.

Zakazana jest pornografia.

W czasie Ramadanu wiele urzędów nie funkcjonuje, a inne są otwarte o wiele krócej niż normalnie. Podobnie jest z innymi placówkami – w czasie miesiąca postu obowiązują inne godziny otwarcia.

Weekend w ZEA od 2022 r. przypada w sobotę i niedzielę, a w piątek, dzień modlitwy w meczecie, urzędy pracują tylko do południa. W wielu innych krajach arabskich weekend nadal obejmuje piątek i sobotę.

Najczęstsze pytania o muzułmanów w Dubaju

Czy niemuzułmanie mogą wejść do meczetu w Dubaju?

W większości meczetów nie, ale Meczet Dżumeirah jest udostępniany do zwiedzania niemuzułmanom w ramach wycieczek z przewodnikiem.

Czy w Dubaju można pić alkohol?

Tak, ale w licencjonowanych miejscach, takich jak restauracje i hotele, lub w domu prywatnym. Pijaństwo w miejscu publicznym jest wykroczeniem, a prowadzenie pod wpływem alkoholu jest karane surowo.

Jak zachować się w Dubaju w czasie Ramadanu?

Nie należy jeść w miejscach publicznych przed zachodem słońca, a kobiety powinny zakrywać na ulicy ramiona. Wiele urzędów nie działa albo ma skrócone godziny otwarcia.