Muzeum Archeologiczne w Nikozji
Opublikowano:
Aktualizacja:
Muzeum Cypryjskie (ang. Cyprus Museum), nazywane też Muzeum Archeologicznym, to najstarsze i największe muzeum archeologiczne na Cyprze. Mieści się przy ulicy Mouseiou 1 w Nikozji, tuż za murami starego miasta, i ma najobszerniejszą na świecie kolekcję zabytków cypryjskich – od neolitu po czasy rzymskie. Najważniejsze eksponaty to posąg Afrodyty z Soloi, krzyżowe figurki z epoki miedzi, terakotowe figurki z Agia Irini i znaleziska z Grobowców Królewskich w Salaminie.
Muzeum powstało pod koniec XIX wieku, aby chronić zabytki z prowadzonych na wyspie wykopalisk.
Cypr | Muzeum archeologiczne, Nikozja (The Neo-Classical façade of the Cyprus Museum, Nicosia by Carole Raddato na licencji CC BY-SA 2.0)
Historia Muzeum Cypryjskiego
Muzeum Cypryjskie znajduje się w niezwykle pięknych Ogrodach Miejskich, na zachód od Starego miasta. Muzeum zostało założone w 1882 roku na prośbę ludności cypryjskiej. Początkowo finansowane było przez darczyńców i znajdowało się w prywatnych biurach. Budowę obecnego gmachu rozpoczęto w 1908 roku, a ukończono w 1924 r. Zaprojektował go N. Balanos z Towarzystwa Archeologicznego w Atenach.
Co zobaczyć w Muzeum Cypryjskim?
Muzeum ukazuje historię cywilizacji na Cyprze od czasów prehistorycznych do okresu wczesnochrześcijańskiego. Zbiory udostępnione zwiedzającym pochodzą z Neolitu, Epoki Brązu, Żelaza i okresu grecko-rzymskiego. Są to zarówno przedmioty codziennego użytku jak ceramika czy monety, jak przykłady biżuterii i rzeźby. Wszystkie eksponaty z muzeum pochodzą z licznych wykopalisk odbywających się na wyspie.
Do najważniejszych eksponatów prezentowanych w muzeum należą posąg Afrodyty z Soloi, kolekcja złotej biżuterii i relikty z Grobowców Królewskich z Salaminy.
Zbiory w muzeum zostały zgromadzone w 14 salach wystawowych i podzielone według kryterium tematycznego i chronologicznego.
Sale I–IV: neolit i epoka brązu
Zabytki z okresu neolitu i epoki brązu zostały umieszczone w sali I-IV. Prezentowana kolekcja obejmuje zarówno przedmioty codziennego użytku jak kamienne narzędzia i naczynia, ceramikę, przedmioty z fajansu, wspaniałą biżuterię wykonaną z muszel, wyroby z andezytu i kamienne oraz gliniane figurki. Prezentowane tu naczynia dekorowane są malowidłami przedstawiającymi postaci w rydwanach, swastyki, a także wylewem zakończonym ptasim dziobem.
Sale V i VI: okres hellenistyczny i rzymski
Sala V i VI poświęcona została okresowi hellenistycznemu. Obejrzeć tu można rzeźby z wapienia, posągi z brązu i marmuru, m.in. posąg rzymskiego cesarza Septymiusza Sewera.
Cypr | Kolekcja figurek w Muzeum Archeologicznym w Nikozji (The Cyprus Museum in Nicosia by Sergey Galyonkin na licencji CC BY-SA 2.0)
Pozostałe sale: brąz, monety, mozaiki i Grobowce Królewskie
Pozostałe sale podzielone zostały ze względu na charakter zabytków. Mamy więc salę poświęconą kolekcji przedmiotów z brązu, wśród których znalazły się narzędzia, broń i figurki, kolekcji pieczęci i monet, mozaikom z rzymskich budowli oraz złotej biżuterii i srebrnym naczyniom, datowanym na Epokę Brązu po czasy wczesnego chrześcijaństwa. W następnych pomieszczeniach eksponowane są zabytki metalurgii, stele grobowe, sarkofagi, zabytki pisma, znaleziska z Grobów Królewskich z Salaminy, rzeźby z okresu rzymskiego oraz figurki z gliny (od Epoki Brązu po okres rzymski), w większości przedstawiające bóstwa wojny. Znajduje się tu także posąg ofiary z byka.
W Muzeum Archeologicznym prócz sal wystawowych znajduje się również biblioteka, biura, laboratoria oraz magazyny.
Godziny otwarcia i bilety
Według Cyprus Tourism Organisation muzeum jest czynne od wtorku do piątku w godzinach 8:00–18:00, w soboty 9:00–17:00 i w niedziele 10:00–13:00, a w poniedziałki pozostaje zamknięte (stan na 2026). W pierwszą środę miesiąca godziny są wydłużone do 20:00, a w święta państwowe muzeum działa 10:30–13:00; nieczynne jest w Boże Narodzenie, Nowy Rok i prawosławną Niedzielę Wielkanocną. Wstęp jest bezpłatny – podają to zarówno CTO, jak i Departament Starożytności Cypru, który zarządza muzeum (stan na 2026). Warto też wiedzieć, że ze względu na brak miejsca w ekspozycji pokazano tylko niewielką część zbiorów. Od lat planuje się przeniesienie muzeum do nowego, większego gmachu.
Na Cyprze pracują także polscy archeolodzy, a ich odkrycia opisujemy w artykule Polska archeologia na Cyprze.
Cypr | Muzeum Cypryjskie jest jednym z najciekawszych miejsc w Nikozji (Hall of the sculptures, Cyprus Museum, Nicosia by Carole Raddato na licencji CC BY-SA 2.0)
Najczęstsze pytania
Gdzie znajduje się Muzeum Cypryjskie?
W południowej, greckiej części Nikozji, przy ulicy Mouseiou 1, obok Ogrodów Miejskich, na zachód od weneckich murów starego miasta. Z centrum, np. z placu Eleftherias, dojdziesz tu pieszo w kilka minut.
Co warto zobaczyć w Muzeum Cypryjskim?
Posąg Afrodyty z Soloi, krzyżowe figurki z epoki miedzi, ceramikę z Vounous, złotą biżuterię z epoki brązu, znaleziska z Grobowców Królewskich w Salaminie oraz posąg cesarza Septymiusza Sewera z brązu. Na zwiedzanie 14 sal warto przeznaczyć około dwóch godzin.
Czy muzeum jest otwarte w poniedziałki?
Tradycyjnie w poniedziałki muzeum jest zamknięte, a w niedziele czynne tylko kilka godzin przed południem. Godziny mogą się jednak zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź je na stronie Departamentu Starożytności Cypru.