Zabytki Nikozji
Opublikowano:
Aktualizacja:
Najważniejsze zabytki Nikozji skupiają się na Starym Mieście otoczonym XVI-wiecznymi murami weneckimi, które Zielona Linia dzieli na część grecką i turecką. Na południu zobaczymy bramę Famagusta, pałac arcybiskupi i mury, a na północy osmański Büyük Han i gotycką katedrę św. Zofii, dziś meczet Selimiye. Obie części łączy piesze przejście na ulicy Ledra, więc zabytki całego miasta da się obejść w jeden dzień.
Cypr | Panorama Nikozji (IMG_7647 by Athena Lao na licencji CC BY 2.0)
Ulica Ledra i Zielona Linia
Od 1974 roku przez środek Starego Miasta biegnie strefa buforowa ONZ, zwana Zieloną Linią. Najwygodniej przekroczyć ją pieszo na przejściu przy ulicy Ledra, głównym deptaku handlowym południowej Nikozji – po stronie tureckiej przechodzi on w ulicę Arasta, prowadzącą prosto do Büyük Hanu i meczetu Selimiye. Na przejściu trzeba okazać paszport lub dowód osobisty. Więcej o zwiedzaniu tureckiej części wyspy piszemy w tekście Podróż na Cypr Północny. Po stronie południowej warto zarezerwować też czas na Muzeum Archeologiczne w Nikozji z najbogatszą kolekcją starożytności na wyspie.
Büyük Han w Nikozji – osmański karawanseraj
W północnej części Nikozji stoi największy karawanseraj na wyspie, zbudowany w 1572 r. po osmańskim podboju – Buyuk Han (Great Inn). Dwupiętrowy budynek wokół dziedzińca z niewielkim meczetem dawniej służył jako zajazd dla podróżnych z Anatolii i innych części Cypru, z zewnątrz przypomina fortecę. Po renowacji w latach 90. XX w. mieści galerie, pracownie, kawiarnie i sklepy z rękodziełem. Buyuk Han zobaczyć można codziennie, wstęp jest bezpłatny.
Pałac arcybiskupi w południowej Nikozji
W południowej Nikozji, mieści się wybudowany na początku lat 50-tych pałac arcybiskupi. Znajduje się tu popiersie arcybiskupa Kyprianos. Obiekt niestety zobaczymy tylko z zewnątrz, niezwykle rzadko otwarty jest dla publiczności.
Cypr | Pałac arcybiskupi, Nikozja (Archbishop Makarios’ Palace in Nicosia - now called the Byzantine Museum - Cyprus by Glen Bowman na licencji CC BY-SA 2.0)
Bramy Famagusta, Kyrenia i Pafos w murach Nikozji
Wenecjanie wznieśli mury w 1567 r. w kształcie gwiazdy z jedenastoma bastionami; prowadziły przez nie trzy bramy: Famagusta, Pafos i Kyrenia. Brama Famagusta, zbudowana w 1567 r., była restaurowana w latach 1980–1981 i od tej pory jest miejscem wielu koncertów i wystaw. W 2020 r. bramę można było zwiedzać w dni powszednie (9:00–13:00 i 16:00–19:00), a wstęp był bezpłatny; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą. Bramę Kyrenia, leżącą w północnej, tureckiej części miasta, odrestaurowano w 1994 roku i obecnie mieści się tu biuro Informacji Turystycznej. Brama Pafos stoi na zachodnim krańcu murów, tuż przy Zielonej Linii.
Mury weneckie wokół Starego Miasta
W południowej części Nikozji znajdują się mury weneckie otaczające Stare Miasto. Mury można zobaczyć codziennie, wstęp jest oczywiście wolny.
Cypr | Buyuk Han (Great Inn) (Büyük Han Zypern by dronepicr na licencji CC BY 2.0)
Kościół Świętego Krzyża przy bramie Pafos
Kolejnym zabytkiem wartym zobaczenia jest Kościół Katolicki Świętego Krzyża. Znajduje się tuż przy bramie Pafos. Kościół prawdopodobnie został wybudowany w 1900 roku. Zobaczymy tu: drewniane posągi Dziewicy Maryi i Św. Józefa, herb Komisariatu Ziemi Świętej czy okno rozetowe z witrażem z Krzyżem Jerozolimy. Wstęp jest bezpłatny.
Fontanna Zehri z 1910 roku
Godna uwagi jest zbudowana (z kamieni ciętych) przez Hasan Mutallip w 1910 roku fontanna Zehri. W 1977 roku zgodnie z oryginalnym wzorem została odrestaurowana przez Departament Starożytności.
Cypr | Meczet Selimiye (Selimiye mosque Nicosia by dronepicr na licencji CC BY 2.0)
Meczet Selimiye – dawna katedra św. Zofii
Meczet Selimiye, dawna katedra św. Zofii, jest największym i najstarszym zachowanym gotyckim kościołem na Cyprze. Kamień węgielny położono w 1209 r. za panowania Lusignanów, a katedrę konsekrowano w 1326 r. Po zdobyciu Nikozji przez Osmanów w 1570 r. zamieniono ją na meczet, a obecną nazwę, na cześć sułtana Selima II, nadano w 1954 r. Meczet można spróbować odwiedzić w czasie modlitw (należy jednak pamiętać o zdjęciu obuwia, skromnym ubraniu i zachowaniu ciszy).
Biblioteka sułtana Mahmuta II obok meczetu Selimiye
W pobliżu meczetu Selimiye znajduje się wybudowana w 1829 roku przez Ali Rouhi biblioteka. Bogate wnętrze z pewnością zrobi wrażenie na niejednym zwiedzającym. Znajduje się tu m.in. około 1800 książek podarowanych przez sułtana Mahmuta II.
Cypr | Widok na bramę Kyrenia (Girne Kapısı (Kyrenia Gate) by Ozan Huseyin na licencji CC BY-SA 2.0)
Najczęstsze pytania
Czy z południowej Nikozji można przejść do części tureckiej?
Tak. Najpopularniejsze jest piesze przejście na ulicy Ledra w samym centrum Starego Miasta. Trzeba mieć przy sobie paszport lub dowód osobisty. Po drugiej stronie w kilka minut dojdziemy do Büyük Hanu i meczetu Selimiye.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie zabytków Nikozji?
Stare Miasto jest zwarte, więc najważniejsze zabytki po obu stronach Zielonej Linii da się obejść w jeden dzień. Jeśli chcemy spokojnie obejrzeć muzea, np. Muzeum Archeologiczne, lepiej zaplanować dwa dni.
Czy zabytki Nikozji są płatne?
Wiele z nich można oglądać bezpłatnie: mury weneckie, bramy, dziedziniec Büyük Hanu czy kościół Świętego Krzyża. Płatny wstęp obowiązuje głównie w muzeach, a do meczetu Selimiye wchodzi się w skromnym stroju i bez butów.