Parki narodowe, rezerwaty i obszary chronione na Cyprze

Na Cyprze wyznaczono kilkanaście leśnych parków narodowych, kilka rezerwatów przyrody, morskie obszary chronione dla żółwi oraz rezerwaty łowieckie, a duża część wyspy należy do unijnej sieci Natura 2000. Dla turysty najciekawsze są góry Troodos, półwysep Akamas, przylądek Cape Greco, plaże żółwi w Lara i Słone Jezioro w Larnace, gdzie zimą przylatują flamingi.

Leśnymi parkami narodowymi i rezerwatami zarządza Departament Leśnictwa cypryjskiego Ministerstwa Rolnictwa, a od wejścia Cypru do Unii Europejskiej w 2004 r. ochronę przyrody dostosowano do przepisów unijnych.

Cypr | Osiołek w Akamas National Park (Donkey - Akamas National Park (Akamas Peninsula), Latchi, Cyprus by Glen Bowman na licencji CC BY-SA 2.0)

Najważniejsze obszary chronione w skrócie

• Troodos – największy park w górach w centrum wyspy, z najwyższym szczytem Olimp (1952 m n.p.m.), lasami sosnowymi i szlakami pieszymi. Więcej w artykule o górach Troodos.
• Akamas – dziki półwysep na północnym zachodzie, z Łaźniami Afrodyty, szlakami nad morzem i Blue Lagoon.
• Cape Greco – skalisty przylądek między Ayia Napą a Protarasem, z klifami, morskimi jaskiniami i ścieżkami rowerowymi.
• Athalassa i Pedagogical Academy – parki leśne na obrzeżach Nikozji, popularne wśród mieszkańców miejsca spacerów i jazdy na rowerze.
• Lara – Toxeftra – chronione plaże na zachodnim wybrzeżu półwyspu Akamas, gdzie gniazdują żółwie zielone i karetty.
• Słone Jezioro w Larnace – rozlewisko przy lotnisku, na które zimą przylatują flamingi; opisujemy je w artykule o Słonym Jeziorze Larnaka.

Natura 2000 na Cyprze w liczbach

Według Departamentu Leśnictwa na Cyprze wyznaczono 62 obszary sieci Natura 2000: 40 na mocy dyrektywy siedliskowej i 30 na mocy dyrektywy ptasiej (8 obszarów należy do obu grup). Ok. 60% lądowej powierzchni tych obszarów leży w lasach państwowych. Osobną formą ochrony jest pięć mikrorezerwatów roślin o powierzchni do 20 ha: w wąwozie Avakas na Akamas, w Asgata, w Mitsero oraz dwa w rejonie Doliny Cedrów i Tripylos. Cypr ma ok. 1800 gatunków dzikich roślin, z czego ok. 128 to endemity, i ponad 380 gatunków ptaków.

Góry Troodos – park, geologia i kościoły UNESCO

Troodos to największe pasmo górskie Cypru: zajmuje mniej więcej jedną trzecią powierzchni wyspy, a najwyższy szczyt, Olimp (Chionistra), ma 1952 m n.p.m. W górach zachowała się nienaruszona sekwencja ofiolitowa, ważna dla badaczy teorii rozszerzania się dna oceanicznego. Z gatunków endemicznych rosną tu cedry cypryjskie, a żyje muflon cypryjski, największy dziki ssak wyspy. Dziewięć bizantyjskich kościołów i jeden klasztor w Troodos tworzą wpis na liście UNESCO z 1985 roku.

Słone Jezioro w Larnace – zimowisko flamingów

Kompleks czterech połączonych jezior słonych o powierzchni ok. 1585 ha leży na zachód od Larnaki. Zimą bywa tu od 2 do 12 tysięcy flamingów, które żywią się solowcami (małymi skorupiakami); przebywają tu od listopada do końca marca. Latem woda odparowuje i zostaje skorupa soli. Jezioro ma status obszaru Ramsar (od 11 lipca 2001 r.), należy też do sieci Natura 2000, a na jego brzegu stoi meczet Hala Sultan Tekke. Wydobycie soli zakończono tu w 1986 roku.

Cape Greco – przylądek między Ayia Napą a Protarasem

Przylądek leży na południowym krańcu zatoki Famagusta. Wzdłuż wybrzeża Parku Leśnego Cape Greco biegną morskie jaskinie wyżłobione w wapiennych klifach. Obszar jest też ważnym szlakiem migracji ptaków drapieżnych, a gniazdują tu m.in. białorzytka cypryjska i pokrzewka cypryjska.

Leśne parki narodowe na Cyprze

• Akamas
• Asinou
• Athalassa
• Ayia Forest Station
• Cape Greco
• Kapoura
• Kyparissia
• Mandra tou Kambiou
• Pedagogical Academy
• Platys Valley
• Polemidia
• Potamos Liopetriou
• Randi
• Troodos

Cypryjskie rezerwaty przyrody

• Ayios Mercurios
• Kionia
• Kyparissia
• Madari
• Mavri Kremmi i Steni
• Stavros Valley
• Tripylos
• Troodos

Cypr | Cape Greco (Cape Greco, Cyprus by daniellehelm na licencji CC BY 2.0)

Morskie obszary chronione na Cyprze

• Lara - Toxeftra
• Limni Turtle Nesting Beach

Rezerwaty łowieckie

• Larnaca Saltwater Lake
• Limassol Lake (Akrotiri)
• Listovounos
• Paphos

Cypr | Zabezpieczone gniazdo żółwia (img_6654 by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o parki narodowe i rezerwaty na Cyprze

Ile obszarów Natura 2000 jest na Cyprze?

Według Departamentu Leśnictwa jest ich 62: 40 wyznaczono na podstawie dyrektywy siedliskowej, a 30 – dyrektywy ptasiej, przy czym 8 obszarów należy do obu kategorii.

Kiedy zobaczyć flamingi na Słonym Jeziorze w Larnace?

Od listopada do końca marca. Latem jezioro zwykle wysycha i flamingów tam nie ma.

Gdzie na Cyprze są góry z lasami i szlakami pieszymi?

W paśmie Troodos w centrum wyspy, które zajmuje mniej więcej jedną trzecią jej powierzchni. Najwyższy szczyt to Olimp (Chionistra) – 1952 m n.p.m.