Cypr - świat zwierzęcy

Świat zwierzęcy Cypru jest mniej bogaty niż jego flora, ale ma kilka wyjątkowych gatunków. Symbolem wyspy jest muflon cypryjski (Ovis orientalis ophion) – endemiczny podgatunek dzikiej owcy, żyjący tylko w lasach dystryktu Pafos. Na Cyprze odnotowano ponad 400 gatunków ptaków (wg listy z 2026 r. – 422), a w lasach żyją m.in. lisy, zające i jeże.

Cypr | Wizytówką cypryjskiego świata zwierzęcego są muflony (IMG_3164chibi2 by su neko na licencji CC BY-SA 2.0)

Muflon cypryjski – symbol wyspy

Muflony, czyli dzikie owce, żyją w lasach Pafos i znajdują się pod ochroną. Odkąd archeolodzy odkryli w neolitycznym osiedlu Choirokoitia kości dzikich owiec, uważa się, że przybyły one na Cypr z neolitycznymi osadnikami i później zdziczały.

Z powodu smacznego mięsa muflony były obiektem stałych polowań i w XX wieku gatunek znalazł się na krawędzi wyginięcia. Dzięki ochronie populacja odbudowała się: w 1997 r. naliczono ok. 1200 osobników, a na początku XXI wieku szacowano ją na ok. 3000.

Muflony-samce, tryki, mają długie spiralnie skręcone rogi (ślimy), których nie zrzucają, jak zwierzyna płowa. Ślimy przedłużają się stale i u starego tryka tworzą literę „C”, a nawet zamknięty pierścień.

Owce nie mają ślimów, co najwyżej krótkie, proste różki.

Muflony żywią się trawą, ziołami, grzybami i młodymi pędami drzew i krzewów. Za zastrzelenie muflona grozi na Cyprze nie tylko drastyczna grzywna, ale też kara pozbawienia wolności!

Cypr | Samice muflona (Dangerous Animals? by Son of Groucho na licencji CC BY 2.0)

Ptaki Cypru – flamingi i endemiczny syczek

W pobliżu brzegu morskiego i w rezerwatach można obserwować różnorodność świata ptaków. Cypr jest nie tylko doskonałym miejscem do gniazdowania wielu gatunków ptaków wędrownych, ale też posiada znaczące ilości ptaków osiadłych. Można cieszyć się tutaj m.in. widokiem rzadkich gatunków sokołów i innych ptaków drapieżnych oraz flamingów, które zimą licznie odwiedzają Słone Jezioro w Larnace. Tylko na Cyprze gniazduje endemiczny syczek cypryjski (Otus cyprius).

Gdzie na Cyprze gniazdują żółwie morskie?

Na piaszczystych plażach Cypru składają jaja dwa gatunki żółwi morskich: karetta i żółw zielony. Najważniejsze lęgowiska znajdują się w zatoce Lara na półwyspie Akamas (zob. Park Narodowy Akamas) oraz na plaży Alagadi na północy wyspy. Plaże te są chronione, a w sezonie lęgowym obowiązują na nich ograniczenia dla turystów.

Hardun, jeż i mysz cypryjska – mniej znane zwierzęta wyspy

Z około tuzina gatunków jaszczurek największa jest hardun (Agama stelio), dochodząca do 30 cm długości. Widziana z bliska głowa tego stworzenia przypomina głowę dinozaura. Grecy cypryjscy wierzyli, że ta jaszczurka może odgryźć człowiekowi nos (a mężczyźnie i coś więcej).

Cypr | Hardun – legendarny postrach ludzi, a przede wszystkim – mężczyzn (Sling-tailed Agama (Laudakia stellio cypriaca), Kala Chorio, Cyprus 09/10/07 by Mick Sway na licencji CC BY-ND 2.0)

Także długouchy jeż był uważany za postrach, może nie tyle mężczyzn, co kur w kurniku i był regularnie prześladowany. W jaki sposób i po co miałby tego dokonać, pozostaje niejasne, ale faktem jest, że ludność wiejska tępiła jeże aż do naszych czasów.

I jeszcze jedno zwierzę, które mogłoby się przedstawić: „Nazywam się Mus Cypriacus i jestem niewątpliwie najstarszym mieszkańcem cudownej wyspy Cypr”. Ten rzadki gatunek myszy żyje tylko na Cyprze, jest gatunkiem rodzimym od ponad 10 000 lat i został odkryty dopiero w 2006 roku. U tej myszy wszystko jest o numer większe, niż u zwykłych, znanych nam gryzoni.

Poza tym na Cyprze występują różne gatunki węży i jaszczurek, kameleony, żółwie lądowe i dzikie zające. O zagrożeniach dla fauny, m.in. nielegalnym odłowie ptaków, piszemy w tekście Kłusownictwo na Cyprze. Po karłowatych hipopotamach i słoniach, które kiedyś występowały na Cyprze pozostały tylko skamieniałe szczątki.

Najczęstsze pytania o zwierzęta Cypru

Gdzie na Cyprze można zobaczyć muflony?

Muflon cypryjski żyje dziko tylko w lasach dystryktu Pafos i jest pod ochroną. Płochliwe zwierzęta trudno spotkać na szlaku, więc nie można liczyć na pewne obserwacje.

Gdzie na Cyprze składają jaja żółwie morskie?

Karetta i żółw zielony zakładają gniazda na piaszczystych plażach, głównie w zatoce Lara na półwyspie Akamas i na plaży Alagadi na północy. W sezonie lęgowym obowiązują tam ograniczenia dla turystów.

Czy na Cyprze można zobaczyć flamingi?

Tak, zimą flamingi licznie odwiedzają Słone Jezioro w Larnace.