Góry Troodos

Góry Troodos zajmują mniej więcej jedną trzecią powierzchni Cypru – ciągną się od środka wyspy przez większą część jej zachodniej połowy. Najwyższy szczyt, Olimp (Chionistra), ma 1952 m n.p.m. Przyjeżdża się tu latem po chłód i szlaki (więcej pomysłów na upalne dni: co robić na Cyprze w upał), zimą na narty, a o każdej porze roku – do malowanych cerkwi z listy UNESCO, klasztoru Kykkos i winnych wiosek.

Jeśli komuś wydaje się, że atrakcje Cypru kończą się na morzu i plaży, jest w błędzie; jeśli ktoś uważa, że góra Olimp znajduje się tylko w Grecji – również się myli.

Cypr | „Wiśniowa” wioska Pedoulas (Pedoulas - our destination for the night by NH53 na licencji CC BY 2.0)

Troodos to pasmo górskie wznoszące się w środkowej i zachodniej części wyspy. Najwyższym szczytem gór jest, jak już wspomniano, Olimp (przez miejscową ludność zwany także Chionistra).

Na zboczach gór ulokowane są małe wioski produkujące wino i tradycyjne cypryjskie słodycze, liczne szlaki turystyczne, punkty widokowe, stoki narciarskie i ciekawe zabytki w postaci bizantyjskich cerkwi.

W górach Troodos wyróżnia się kilka krain o romantycznych nazwach, takich jak np.: Dolina Jabłek (Solea), Słoneczna Dolina (Sun Valley), gdzie pojeździć można na nartach czy Krassochoria, co tłumaczy się jako „winne wioski”.

Co można robić w górach na Cyprze?

Krótki przegląd atrakcji w górach Troodos:

Szlaki, Olimp i narty

• Spacery i wycieczki rowerowe po licznych i dobrze oznaczonych szlakach przyrodniczych.

• Wspinaczka na Olimp. Uwaga: sam szczyt jest strefą wojskową, ale kilkadziesiąt metrów niżej mamy do dyspozycji atrakcyjny punkt widokowy.

• Zimą, zwykle od stycznia do marca (przy dobrych opadach już od grudnia), stoki Olimpu zapraszają na narty.

Cypr | Troodos zimą (img_0701 by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)

Malowane cerkwie i klasztory

• Wycieczka szlakiem dziesięciu zlokalizowanych w górach bizantyjskich cerkwi, wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO (więcej w artykule o cypryjskich obiektach UNESCO). Budowle zachwycają m.in. fantastycznymi freskami. Na uwagę zasługuje przede wszystkim Agios Nikolaos tis Stegis w pobliżu wsi Kakopetria.

  Do szlaku malowanych cerkwi w górach Troodos należą następujące budowle sakralne: Agios Nikolaos tis Stegis (XI w., Kakopetria), Agios Ioannis Lampadistis (XI w., Kalopanagiotis), Panagia Phorviotissa (XII w., Nikitari), Panagia tou Arakou (XII w., Lagoudera), Panagia tou Moutoulla (XIII w., Moutoullas), Archangelos Michael (XV w., Pedhoulas), Timios Stavros (XIII w., Pelendria), Panagia Podhithou (XVI w., Galata), Stavros Agiasmati (XV w., Platanistasa), Agia Sotira tou Soteros (XVI w., Palaichori). (Źródło: Wikipedia)

• Odrestaurowany zabytkowy młyn w malowniczej wiosce Kakopetria.

• Założony pod koniec XI wieku Klasztor Kykkos, uważany za najwspanialszą budowlę tego typu na Cyprze. Klasztor jest czynny do dziś, a w jego wnętrzach znajduje się m.in. muzeum gromadzące zabytki wczesnochrześcijańskie, prawosławne ikony, rzeźby i freski oraz zabytki piśmiennicze.

Cypr | Klasztor Kykkos (Kykko monastery by NH53 na licencji CC BY 2.0)

• Prawosławny klasztor męski Troodhitissa, w okolicach miejscowości Platres, z nietypową ikoną Matki Boskiej o lekko uśmiechniętej twarzy. Klasztor powstał w XIII wieku, zaś w wieku XVIII został przebudowany i uzyskał obecny kształt.

Wioski rzemiosła, wina i słodyczy

• „Ceramiczna” wioska Foini (Phini) sławna za sprawą wyrabianych tutaj pięknych naczyń i pysznych słodyczy loukoumi. Znajdują się tu dwa warsztaty garncarskie i małe prywatne muzeum sztuki ludowej.

• Omodos – tradycyjna wioska, w której kupimy piękne koronki, pyszne lokalne słodycze i świeże owoce. Co roku w sierpniu odbywa się tu Festiwal Wina. Wioska przywita nas malowniczymi, wąskimi uliczkami, restauracjami serwującymi lokalne dania i starymi winiarniami. Znajduje się tu zabytkowy Klasztor Krzyża Świętego.

Cypr | Koronki z Omodos (06 Sep 2008_1077_edited-1 by Graeme Churchard na licencji CC BY 2.0)

• Spilia – malownicza wioska z dobrze zachowaną kamienną prasą do produkcji oliwy.

• „Wiśniowa” wioska Pedoulas, słynąca z obfitości owoców i pysznych souvla (kawałki mięsa pieczone na ruszcie).

• Pralinki z manufaktury czekolady w Platres (Platres Chocolate Workshop).

• Degustacja lokalnych trunków w winnych wioskach regionu Krassochoria (południowe zbocza gór Troodos).

• Degustacja tradycyjnych cypryjskich słodyczy produkowanych z soku winogronowego pozostałego z produkcji wina.

Cypr | „Ceramiczna” wioska Foini (Phini) (Phini village by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)

Troodos jako uzupełnienie pobytu nad morzem

Jak widzimy, Cypr potrafi pozytywnie zaskoczyć. Wyspa Afrodyty to nie tylko plaże – to także wspaniałe tereny górskie. Cypryjskie góry to nie tylko spalone śródziemnomorskim słońcem szlaki turystyczne – to także możliwość jazdy na nartach (oczywiście w sezonie). Górskie atrakcje nie kończą się jednak na nartach i wspinaczce – w znajdujących się tu malowniczych wioskach poznamy tajniki produkcji wina i tradycyjnych słodyczy oraz skosztujemy najlepszych potraw lokalnej kuchni.

Mamy więc wystarczająco dużo powodów, aby choć na chwilę oderwać swój wzrok od przepastnego błękitu wybrzeży wyspy i udać się na podbój jej wnętrza.

Jak dojechać w góry Troodos

Najwygodniej dotrzeć tu wynajętym samochodem – górskie wioski, cerkwie i klasztory są rozrzucone po całym paśmie, a drogi są kręte, więc na przejazdy warto zarezerwować więcej czasu, niż sugeruje mapa. Najkrótsza droga prowadzi z Limassol przez Platres, dojazd jest też możliwy z Nikozji (przez Kakopetrię) i z Pafos. Zimą przy opadach śniegu drogi w okolicach Olimpu bywają czasowo zamykane. Praktyczne wskazówki dla kierowców znajdziesz w artykule Samochodem po Cyprze.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej jechać w góry Troodos?

Latem góry są wyraźnie chłodniejsze niż rozgrzane wybrzeże, więc to dobra pora na szlaki i zwiedzanie wiosek. Wiosną i jesienią jest zielono i spokojnie, a zimą, zwykle od stycznia do marca, na stokach Olimpu działają wyciągi narciarskie.

Czy można wejść na szczyt Olimpu?

Na sam wierzchołek Olimpu (1952 m) nie można wejść, bo znajduje się tam strefa wojskowa z instalacjami radarowymi. Kilkadziesiąt metrów niżej jest jednak punkt widokowy, a wokół szczytu prowadzą oznakowane szlaki przyrodnicze, np. Artemis.

Ile dni potrzeba na zwiedzanie Troodos?

Na jednodniowej wycieczce z Limassol zobaczysz Platres, Omodos i jedną lub dwie cerkwie. Żeby spokojnie odwiedzić klasztor Kykkos, kilka malowanych cerkwi i przejść szlak, najlepiej zaplanować 2–3 dni z noclegiem w górskiej wiosce.