Region Limassol

Region (dystrykt) Limassol (Lemesos) – gr. Επαρχία Λεμεσού, tur. Limasol Bölgesi – leży na południu Cypru i łączy nadmorskie miasto Limassol z winnymi wioskami na stokach gór Troodos oraz starożytnymi stanowiskami Kourion i Amathous. Na północy graniczy z regionem Nikozji, na wschodzie z Larnaką, a na zachodzie z Pafos (Paphos). Według spisu z 2021 r. region liczył ok. 262 tys. mieszkańców.

Południową część regionu zajmuje brytyjska baza wojskowa Akrotiri.

Cypr (Dystrykt Limassol) | „Winna wioska” Arsos (Arsos Village by dora na licencji CC BY-ND 2.0)

Wina regionu Limassol

Na południowych stokach gór Troodos, nad stolicą regionu – miastem Limassol – leżą wioski znane jako Krassochoria (wsie winne), w których do dziś kultywuje się dawne tradycje winiarskie. Z tutejszych winnic pochodzą cenione czerwone wina wytrawne wyspy.

Najsławniejsze ze wszystkich win, Commandaria, jest również jednym z najstarszych na świecie. Na przestrzeni ośmiu stuleci udało mu się zachować jedną i niezmienną nazwę. Pierwotnie było ono tłoczone przez rycerzy Joannitów w umocnionych obiektach klasztornych (wielka komendantura) zamku Kolossi, widocznych jeszcze dzisiaj na skraju miasta.

Krassochoria, czyli „wsie winne”

Słynne „winne wioski” leżą na południowych zboczach Gór Troodos. Wyrób wina jest głównym zajęciem większości mieszkańców tego regionu. Właściciele wielu małych piwniczek oferują zwiedzającym degustację tradycyjnych trunków, a historię tutejszego winiarstwa przybliża Muzeum Wina w Limassol.

Najważniejszą wsią w regionie jest Omodos, z wąskimi uliczkami i majestatycznym klasztorem na wielkim brukowanym placu. W klasztorze znajdują się m. in. zabytkowe ikony i rzeźby w drewnie.

Inne interesujące wioski, to Arsos i Foini, znane ze swoich wyrobów garncarskich, tradycyjnych mebli i słodyczy, takich jak np. loukoumi. Warto odwiedzić też Vasa i Lofou oraz czarującą Koilani z małym rynkiem, tradycyjną kawiarenką i niewielkim muzeum. We wsi Laneia, otoczonej winnicami i sadami, pracownie ma kilku malarzy.

Cypr | Tradycyjne cypryjskie produkty w sklepie we wsi Omodos (traditional products_bakery in Omodos 1 by CTO Zurich na licencji CC BY 2.0)

Przyroda regionu Limassol

Tama Germasogeia i słone jezioro Akrotiri to miejsca do obserwacji ptaków i dzikich zwierząt oraz do spokojnych spacerów.

Miłośnicy ptaków mogą tu obserwować czaple, kaczki, zięby, kormorany i sokoły, albo nawet duże flamingi, które przy Akrotiri zimują tysiącami.

W południowych odnogach Troodos, całkiem niedaleko największych hoteli Limassol, można znaleźć zupełnie inny Cypr – Cypr oddalony od turystycznego gwaru i pędu życia miejskiego – wiejskie zacisze, miejsce spokoju, gdzie o każdej porze roku można cieszyć się malowniczymi widokami.

Cypr | Sklep winiarski w Omodos z szyldami degustacji wina (img_3561 by Leonid Mamchenkov na licencji CC BY 2.0)

Najważniejsze zabytki regionu Limassol

Najważniejsze stanowiska archeologiczne i wsie regionu opisujemy poniżej.

Archeologiczne stanowisko Kourion

Kourion jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych Cypru. Zwiedzający oglądają tu grecko-rzymski teatr, rzymskie domy z mozaikami podłogowymi oraz wczesnochrześcijańską bazylikę.

Teatr w Kourion został zbudowany w II wieku p.n.e. i dzisiaj jest wykorzystywany do organizowania koncertów i przedstawień teatralnych.

Dom Eustoliosa składa się z kompleksu kąpielowego i pomieszczeń z mozaikami z V wieku n.e. Początkowo była to prywatna willa rzymska, a w czasach wczesnego chrześcijaństwa wykorzystywano ją jako publiczny ośrodek wypoczynkowy.

Kolejną rzymską budowlą jest poświęcone nimfom wodnym nimfeum (czyli coś w rodzaju fontanny), zaś zbudowany w II stuleciu naszej ery stadion znajduje się około 1 km na zachód od Kourion.

Cypr | Starożytny teatr w Kourion (The stone amphitheater at Kourion [Κούριον] (19 km west of Limassol on the road to Paphos) by Jorge Láscar na licencji CC BY 2.0)

Świątynia Apollina Hylatesa

Około 2,5 km na zachód od antycznego miasta Kourion znajduje się świątynia Apollina Hylatesa, jeden z najważniejszych ośrodków religijnych Cypru, w którym czczony był Apollo jako Hylates – „Opiekun Lasów”.

To dobrze zachowane znalezisko na Cyprze rzuca interesujące światło na rozwój cypryjskich, miejscowych wierzeń religijnych od epoki brązu do końca pogaństwa na wyspie w trzech, następujących po sobie okresach: wierzenia antyczne rozwijały się głównie w VII w. p.n.e., wierzenia ptolemejskie pochodzą z III w. p.n.e., a rzymskie zostały wprowadzone w I wieku naszej ery.

Wygląda na to, że antyczna świątynia została zachowana jako budowla wewnętrzna, znajdująca się w centrum później wzniesionej, większej świątyni. Do dzisiaj istniejące budynki pochodzą z połowy pierwszego wieku naszej ery. Kompleks obejmuje palestrę (miejsce ćwiczeń), stoę (szkołę), skarbiec, kompleks kąpielowy, antyczny temenos (obszar przeznaczony do celów kultu), rotundę, centralny dziedziniec i świątynię Apollina.

Cypr | Przejrzysta woda przy wybrzeżu regionu Limassol (The Med by Andrew Cheal na licencji CC BY-ND 2.0)

Amathous

Jednym z najstarszych miast-królestw Cypru jest Amathous, położone ok. 11 km na wschód od miasta Limassol (Lemesos).

Według podań, Tezeusz powierzył tutejszym kobietom opiekę nad ciężarną Ariadną. Wiele archeologicznych znalezisk pochodzi z czasów od starożytnych do rzymskich i chrześcijańskich. Jedno z dwóch znalezionych w Amathous wapiennych naczyń jest wystawione dzisiaj w Luwrze. Amathous jest częścią turystycznej trasy poświęconej Afrodycie.

Wieś Anogyra

Ta wioska posiada małe muzeum pokazujące kolejne etapy wytwarzania „pasteli” – tradycyjnych cypryjskich słodyczy z chleba świętojańskiego oraz muzeum oliwy (pierwsze tego rodzaju na Cyprze), gdzie prezentowany jest cały proces od hodowli drzew oliwnych do produkcji, składowania i wykorzystania gotowego produktu.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w regionie Limassol poza miastem?

Główne cele to starożytne Kourion z teatrem i mozaikami, pobliska świątynia Apollina Hylatesa, ruiny Amathous na wschód od miasta oraz winne wioski Krassochoria, takie jak Omodos, Arsos czy Koilani. Miłośnicy przyrody powinni zajrzeć nad słone jezioro Akrotiri i zaporę Germasogeia.

Gdzie spróbować wina Commandaria?

Commandarię i inne lokalne wina najłatwiej skosztować w winnych wioskach na południowych stokach Troodos, gdzie wiele małych piwniczek oferuje degustacje, np. w Omodos. Tradycja tego wina sięga czasów joannitów z zamku Kolossi.

Kiedy oglądać flamingi nad jeziorem Akrotiri?

Flamingi zimują na słonym jeziorze Akrotiri w chłodnej połowie roku, gdy zbiornik wypełnia się wodą po deszczach. Latem jezioro w dużej mierze wysycha, więc na obserwację ptaków lepiej wybrać się zimą lub wczesną wiosną.