Souvla – cypryjskie mięso pieczone na rożnie
Opublikowano:
Aktualizacja:
Souvla (σούβλα) to popularne cypryjskie danie z dużych kawałków mięsa, pieczonych powoli na długim szpikulcu nad węglem drzewnym. Tradycyjnie wykorzystuje się karkówkę i łopatkę jagnięcą lub wieprzową, a całość opieka się na cypryjskim grillu zwanym foukou – od 90 minut nawet do 3 godzin. W wersjach alternatywnych pojawia się także mięso z kurczaka.
Cypr | Souvla to po prostu szaszłyk w wersji XXL (Souvla in Cyprus by Save&Savour na licencji CC BY-SA 2.0)
Souvla a souvlaki
Potrawa ta kojarzyć nam się może ze słynnymi greckimi souvlaki, czyli po prostu z szaszłykami, z tym że mięso pocięte jest tu na znacznie większe porcje i pieczone przez dłuższy czas w większej odległości od żarzących się węgli.
Nazwa pochodzi od szpikulca (gr. souvla, tur. şiş), na którym przygotowuje się mięso. Wszystkie mięsa grillowane nad węglem drzewnym nazywa się na wyspie souvla, souvlaki lub şiş; oprócz jagnięciny i wieprzowiny na szpikulcu lądują też kurczak, wołowina i koźlęcina. Grecka souvla oznacza z kolei zwykle całego jagnięcia pieczonego na rożnie na święta, a podobnym daniem z dużych kawałków wieprzowiny jest tam kontosouvli.
Jak się piecze souvlę
Początkowo szpikulec z nadzianym równomiernie mięsem (tak, aby mógł się swobodnie obracać), umieszczany jest najwyżej jak to tylko możliwe na grillu. Kiedy mięso zacznie skwierczeć, należy je nieco obniżyć i piec aż do zbrązowienia.
W międzyczasie mięso posypuje się solą i przyprawami (głównie oregano) oraz polewa (ewentualnie smaruje pędzelkiem) oliwą i winem, aby pozostało soczyste i nie przypiekło się zbyt mocno z zewnątrz.
W zależności od wielkości „szaszłyka”, rodzaju mięsa i mocy ognia, proces pieczenia souvla może trwać od 90 minut, do nawet 3 godzin.
Różne regiony Cypru wypracowały swoje własne przepisy na souvla różnicując przede wszystkim skład marynat, w których pojawić się może jogurt, wino lub piwo – wszystko zależy od wyobraźni kucharza. Mięso pieczone bywa także, podobnie jak greckie souvlaki, bez marynowania.
Cypr | Tradycyjnie do souvla wykorzystuje się karkówkę i łopatkę jagnięcą lub wieprzową (Souvla by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)
Jakie są regionalne odmiany souvli na Cyprze?
Najbardziej popularny wariant tej potrawy to tzw. lysiotiki souvla, pochodząca ze wsi Lysi (dystrykt Famagusta).
Kiedy i gdzie jeść souvlę
To obfite mięsne danie Cypryjczycy spożywają zazwyczaj w świątecznych okresach przed lub po poście, czyli zwykle na Boże Narodzenie i Wielkanoc. Souvla niemal obowiązkowo pojawia się także na cypryjskich weselach. Możemy jej także skosztować w tawernach jako składnika meze.
Souvla podawana jest najczęściej z surówką i ziemniakami, do tego pasuje lokalne wino lub piwo.
Co jeszcze podaje się z grilla
Do mięsa z rożna tradycyjnie dokłada się grillowany ser halloumi. Na talerzu pojawiają się też inne cypryjskie dania z grilla, np. sheftalia – kiełbaska z jagnięciny lub wieprzowiny owinięta w sieć tłuszczową, którą zawija się w pitę z sałatką z kapusty, pietruszki, cebuli, pomidorów i ogórka. W tawernach całość trafia na stół w ramach meze, czyli serii małych porcji kolejnych dań, podawanych jedna po drugiej. Inne mięsne specjały wyspy opisujemy w artykule Kuchnia cypryjska.
Cypr | W międzyczasie mięso posypuje przyprawami i polewa oliwą lub winem, aby pozostało soczyste (Taverna Ttasis, Idalion by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)
Najczęstsze pytania o souvlę
Czym souvla różni się od souvlaki?
Kawałki mięsa są znacznie większe niż w souvlaki, a pieczenie trwa dłużej i odbywa się w większej odległości od żaru: od 90 minut do 3 godzin.
Z jakiego mięsa robi się souvlę?
Tradycyjnie z karkówki i łopatki jagnięcej lub wieprzowej; spotyka się też kurczaka.
Kiedy Cypryjczycy jedzą souvlę?
Głównie podczas wielkich świąt, takich jak Boże Narodzenie i Wielkanoc, a także na weselach i w tawernach jako część meze.