Meze

Meze (mezé, mezés) to cypryjska uczta złożona z kilkunastu, a często nawet 20–25 małych dań, które kelnerzy donoszą do stołu po kolei – od dipów i sałatek, przez grillowany ser halloumi, po mięsa lub ryby. Na Cyprze meze jest pełnym posiłkiem na obiad lub kolację, a nie tylko przystawką, jak w niektórych krajach. Podobny zwyczaj znają kuchnie grecka, turecka i arabska.

Cypr | Mezé (mezés) to zestaw małych dań-przekąsek popularny m. in. w kuchni cypryjskiej, greckiej, arab-skiej i tureckiej (Meze in Limassol by Sergey Galyonkin na licencji CC BY-SA 2.0)

Co to jest meze?

Meze podawane może być na ciepło lub zimno i zawierać: mięso, sery, warzywa, owoce morza albo mieszankę tego wszystkiego. Są to zazwyczaj przekąski słone, pikantne i bardzo aromatyczne.

Wielu uważa, że mezé tak właściwie nie jest określoną potrawą, a… wydarzeniem.

Doświadczenie prawdziwego cypryjskiego mezé możliwe jest w większej grupie. Oczywiście pojedynczy turysta, który skusi się na takie danie, także otrzyma wiele różnych potraw, ale będą to raczej porcje wydzielone, przykładowo: kiełbaska, kotlet i kawałek wątróbki. Należy unikać restauracji, gdzie sałatka do mezé wpisywana jest oddzielnie do rachunku – jest to działanie absolutnie niecypryjskie!

Meze mięsne, warzywne lub mieszane

Składniki mezé mogą być przeróżne, ale podstawowe zasady przyrządzania tego posiłku (małej uczty) pozostają zawsze takie same.

Do jednego dobrego cypryjskiego mezé należy co najmniej 15, a często nawet 20-25 różnych potraw. Są one ustawiane na talerzach, albo na tacy pośrodku stołu. Każdy uczestnik biesiady nakłada sobie to co lubi i w zadowalających go ilościach. Wino, woda i piwo stoją dla wszystkich razem na stole, podobnie chleb i sałatka.

Cypr | Zjedzenie całego mezé jest nie lada wyzwaniem – kelnerzy sukcesywnie donoszą kolejne potrawy (Byblos Harbour, Millwall, London by Ewan Munro na licencji CC BY-SA 2.0)

Zamawiając mezé nie dostaniemy od razu całego dania – kelnerzy będą sukcesywnie donosić kolejne potrawy, zwykle po cztery–pięć naraz, w pięciu do dziesięciu turach. Nikt nie oczekuje, że goście zjedzą wszystko – dania się dzieli i je powoli.

Najpierw “przychodzą” przekąski: od słynnych tzatziki, poprzez puree z ikry (tarama), pastę sezamową (tahini) i puree z cieciorki (houmous). Potem może trochę dzikich szparagów z jajecznicą, grillowana ośmiornica, kałamarnica, oliwki, typowo cypryjski grillowany ser halloumi (więcej o nim w artykule Tradycyjne sery z Cypru), grzyby, wątróbka jagnięca i cypryjska kiełbaska z rusztu. Może przy tym być cypryjskie ravioli, także klopsiki i małe, spożywane w całości rybki.

Kiedy wydaje się, że człowiek już jest syty, wnoszone są główne potrawy na wielkiej tacy. Przy rybnym meze są to ryby i inne owoce morza przeróżnych gatunków, przy mięsnym meze – potrawy mięsne, kotlety z jagnięciny, kurczaki i wieprzowina, podroby i potrawy duszone. Komu smakują oba rodzaje, może wybrać meze mieszane. Oczywiście dochodzą do tego w każdym przypadku ogromne ilości frytek, ewentualnie pieczonych, albo gotowanych ziemniaków. Na deser bywają zwykle podawane owoce.

Cypr | Składniki mezé mogą być przeróżne, ale podstawowe zasady przyrządzania tej małej uczty są wszędzie bardzo podobne (Dolmades, pickles, Melitzanosalata, tzatziki, Smoked Lamb - Hellenic Republic by Alpha na licencji CC BY-SA 2.0)

Jak zamawiać meze

Meze zamawia się dla całego stołu, a wiele tawern przyjmuje zamówienie dopiero od dwóch osób. Najpierw wybiera się rodzaj: mięsne, rybne albo mieszane. Warto przyjść naprawdę głodnym, nie zamawiać nic dodatkowo i spokojnie poczekać na kolejne rundy – dań będzie więcej, niż się wydaje. Meze to także dobry sposób, by w jeden wieczór poznać większość smaków, o których piszemy w artykule Kuchnia cypryjska.

Najczęstsze pytania

Co to jest meze na Cyprze?

To pełny posiłek złożony z kilkunastu, a nawet 20–25 małych dań, podawanych kolejno do wspólnego stołu. Zaczyna się od dipów, sałatek i przekąsek, a kończy na mięsach lub rybach i owocach. Meze je się powoli, w towarzystwie, przy winie lub piwie.

Czym różni się meze mięsne od rybnego?

Początek jest podobny: tzatziki, tahini, houmous, oliwki, halloumi i sałatka. W meze mięsnym główną część stanowią kotlety jagnięce, kurczak, wieprzowina, kiełbaski i potrawy duszone, w rybnym – ryby, ośmiornica, kałamarnice i inne owoce morza. Meze mieszane łączy oba warianty.

Czy meze można zamówić dla jednej osoby?

Czasem tak, ale wtedy porcje są wydzielone i mniej różnorodne. Wiele tawern podaje meze dopiero od dwóch osób, bo cała uczta jest pomyślana jako wspólny posiłek dla większej grupy.