Dania obiadowe na Cyprze

Na obiad na Cyprze warto zamówić przede wszystkim kleftiko – jagnięcinę pieczoną godzinami w szczelnie zamkniętym piecu, wpisaną w 2019 r. do krajowego rejestru niematerialnego dziedzictwa kulturowego Cypru. Równie typowe są souvla z rożna, afelia, czyli wieprzowina duszona w czerwonym winie z kolendrą, gulasz stifado, musaka oraz cytrynowa zupa avgolemono. Obiad jest dla Cypryjczyków jednym z najważniejszych posiłków dnia, a jego dania wyróżniają się różnorodnością.

Cypr | Musaka z sałatką, frytkami i pitą w tawernie nad morskimi jaskiniami w Pegei koło Pafos (fot. Gerda Arendt, Wikimedia Commons, na licencji CC0 1.0)

Obiad na Cyprze – posiłek na spotkania rodzinne

Cypryjczycy, podobnie jak wszystkie narody śródziemnomorskie, uwielbiają celebrować posiłki. Podczas obiadu spotykają się z najbliższymi, by wspólnie zjeść, porozmawiać i miło spędzić czas. Ciekawi was, co na obiad jedzą mieszkańcy Cypru i czego warto skosztować będąc na tej wyspie pełnej słońca?

Kleftiko – jagnięcina z pieca fourni

Flagowym daniem Cypryjczyków jest kleftiko. Główny jego składnik stanowi jagnięcina (czasem koźlina lub wieprzowina). Mięso piecze się powoli we własnym sosie w tradycyjnym, opalanym drewnem glinianym piecu fourni, którego drzwiczki uszczelnia się gliną. Nazwa pochodzi od kleftów – greckich rebeliantów, którzy piekli skradzione mięso w zakopanych dołach, by dym nie zdradził kryjówki. Najpopularniejszymi do niego dodatkami są: ziemniaki, marchewka, cebula, fasola szparagowa i pomidor. Kleftiko spożywane jest oczywiście na gorąco.

Musaka – zapiekanka z bakłażanów

Moussakas, czyli po prostu musaka, to danie, które skosztujemy również w Grecji. Jest to zapiekanka przyrządzana z ziemniaków, bakłażanów, mielonego mięsa wołowego lub jagnięcego i sera. Całość doprawiana jest sosem beszamelowym.

Afelia – wieprzowina w czerwonym winie

Afelia to kolejna tradycyjna cypryjska potrawa. Jest to wieprzowina marynowana, a następnie duszona w czerwonym winie z grubo tłuczonymi nasionami kolendry, solą i pieprzem. Podaje się ją zwykle z ziemniakami, pszenicą bulgur i jogurtem.

Cypr | Avgolemono (my lunch today! by Lara604 na licencji CC BY-SA 2.0)

Souvla – mięso z rożna

Miłośnicy potraw z grilla powinni skosztować souvli. Są to duże kawałki mięsa jagnięcego lub wieprzowego nabite na długi metalowy rożen i pieczone powoli nad węglem drzewnym, zwykle w mechanicznie obracanym grillu. Więcej o tym daniu piszemy w osobnym artykule o souvli.

Sheftalia – kiełbaski w sieci tłuszczowej

Sheftalia to tradycyjne cypryjskie kiełbaski, które zamiast osłonki mają sieć tłuszczową (omentum) wieprzową lub jagnięcą. W środku jest mielone mięso – wołowe, jagnięce lub wieprzowe – z pietruszką i cebulą. Grilluje się je lub smaży, a podaje na gorąco jako danie główne albo część meze.

Stifado – gulasz z cebulkami

Będąc na Cyprze, warto też spróbować stifado – gęstego gulaszu, najczęściej z wołowiny lub królika, duszonego z dużą ilością małych cebulek, octem winnym, pomidorami i przyprawami, takimi jak cynamon i liść laurowy.

Kouppes – krokiety z bulgurem

Kolejnym rarytasem są kouppes – smażone podłużne krokiety ze skorupką z pszenicy bulgur, nadziewane mielonym mięsem z cebulą i pietruszką. Często trafiają na stół w zestawie meze.

Avgolemono – zupa jajeczno-cytrynowa

Miłośnicy zup powinni skosztować avgolemono (po grecku „jajko-cytryna”), przyrządzonej na bazie jajek, soku z cytryny i bulionu, zwykle z dodatkiem ryżu lub makaronu. Zupa ta uważana jest za bardzo zdrową i pożywną, podawana jest w czasie przeziębień i… kaca. Na deser po obiedzie warto sięgnąć po coś z listy cypryjskich deserów i słodyczy, a przegląd całej kuchni cypryjskiej znajdziesz w osobnym artykule.

Cypr | Souvla (souvla after by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o dania obiadowe na Cyprze

Jakie jest najbardziej typowe cypryjskie danie obiadowe?

Za flagowe uważa się kleftiko – jagnięcinę pieczoną godzinami w szczelnie zamkniętym piecu, wpisaną w 2019 r. do krajowego rejestru niematerialnego dziedzictwa kulturowego Cypru. Równie typowe są souvla, afelia, stifado i musaka.

Skąd się wzięła nazwa kleftiko?

Pochodzi od kleftów, greckich partyzantów i banitów z czasów panowania tureckiego. Piekli oni mięso na węglach w przykrytym dole, aby dym nie zdradził ich kryjówki.

Z czego robi się afelię?

Z wieprzowiny marynowanej i duszonej w czerwonym winie z grubo tłuczonymi nasionami kolendry. Podaje się ją zwykle z ziemniakami, bulgurem i jogurtem.