Kibbeling – holenderski przysmak

Kibbeling to holenderska przekąska z kawałków białej ryby – tradycyjnie dorsza (kabeljauw) – smażonych w głębokim oleju w chrupiącej panierce i podawanych z sosem remoulade lub czosnkowym. Kupimy ją na stoiskach rybnych, targach i w barach, szczególnie w nadmorskich miejscowościach. Polska słynie z bigosu, Czechy z knedlików, a Holandia właśnie z kibbelingów.

Holandia | Kibbeling - smaczna, holenderska przekąska (kibbeling by zoetnet na licencji CC BY 2.0)

Kibbeling to typowe holenderskie danie, które bez problemu dostaniemy w barach szybkiej obsługi czy sklepach rybnych. W nadmorskich miejscowościach jest to danie numer jeden, a obok sera – o którym piszemy w tekście o symbolach Holandii – jeden z najbardziej rozpoznawalnych smaków kraju.

Kibbelingi to małe kawałki ryby w panierce, smażone na głębokim oleju w temperaturze 175–180°C. Podobnym daniem jest lekkerbek (lekkerbekje) — cały filet w panierce, dawniej przyrządzany głównie z witlinka (wijting) i dorsza, a dziś często z morszczuka, rdzawca czy czarniaka. W sprzedaży dostępne są też panierowane krewetki, kalmary czy małże.

Skąd się wziął kibbeling?

Kibbeling był pierwotnie daniem ludowym. Słowo kibbel oznaczało skrzela dorsza, a właśnie takie mniej wartościowe części ryby przerabiano na tanią, sycącą przekąskę. W XX wieku zaczęto używać także innych gatunków białej ryby. Dziś kibbeling uchodzi za typową holenderską przekąskę na ciepło, jedzoną w biegu.

Kibbeling a lekkerbek – czym się różnią?

Obie potrawy są smażone w głębokim tłuszczu, ale kibbeling to pocięte kawałki ryby, a lekkerbek (lekkerbekje) – cały filet. W Holandii filet zanurza się w cieście z wody, mąki i soli, a następnie smaży i podaje z sosem remoulade lub tatarskim. Historia lekkerbeka jest związana z witlinkiem: uchodził za rybę tanią i gorszą, więc sprzedawcy szukali sposobu, by uczynić ją bardziej atrakcyjną.

Uwaga na różnice regionalne: w Belgii (we Flandrii) lekkerbek to coś zupełnie innego – zwinięty marynowany śledź z cebulą, przykryty sosem tatarskim lub koktajlowym. Zamawiając „lekkerbek” po drugiej stronie granicy, nie dostaniemy więc smażonej ryby.

Kabeljauw czy schelvis?

Tradycyjny kibbeling robi się z kabeljauw — dorsza atlantyckiego. Sama nazwa pochodzi od słowa kibbel, oznaczającego pierwotnie skrzela dorsza. W XX wieku zaczęto używać także innych białych ryb, m.in. schelvis (plamiaka), morszczuka, witlinka czy czarniaka. Mają one zwarte, białe mięso, które dobrze trzyma się w cieście i nie rozpada się podczas smażenia.

Tak jak w każdym innym kraju, tak i w Holandii mogą się trafić nieuczciwi sprzedawcy żywności. Zdarza się, że w menu widnieje dorsz, a na talerz trafia tańsza panga. Często używane są też ścinki, które pozostały z filetowania. Dobry kibbeling rozpoznasz po grubych, nieregularnych kawałkach — nie za cienkich, nie za małych.

Klasyczna piwna panierka

Kibbelingi podawane są z sosem remoulade — na bazie majonezu z korniszonami, kaparami i koperkiem — lub z sosem czosnkowym. Klasyczna panierka to mąka + zimne piwo + jajko — bez mleka, bez nadmiaru mąki kukurydzianej. Mleko daje cięższe, mniej chrupiące ciasto, typowe raczej dla angielskich fish & chips.

Holandia | Kibbelingi kupimy na stoiskach rybnych (DSCF0772_DxO2 by Denkrahm na licencji CC BY-ND 2.0)

Najlepiej smakują na ciepło, tuż po usmażeniu. To wspaniała alternatywa dla osób, które przejadły się już pizzą czy kebabem – i szybki posiłek podczas zwiedzania (ile kosztuje jedzenie na mieście, piszemy w tekście o cenach w Holandii). Ten, kto chociaż raz skosztuje tej wyśmienitej przekąski, z pewnością będzie chciał powtórzyć to doświadczenie.

Na szczęście kibbelingi bardzo łatwo przygotować samodzielnie w domu — pełny przepis z kartą krok po kroku znajdziesz poniżej.

Najczęstsze pytania o kibbeling

Co to jest kibbeling?

To kawałki białej ryby, tradycyjnie dorsza, smażone w panierce w głębokim tłuszczu. Podaje się je na ciepło, najczęściej z sosem remoulade lub czosnkowym.

Z jakiej ryby robi się kibbeling?

Tradycyjnie z dorsza (kabeljauw). W XX wieku zaczęto używać też innych białych ryb, m.in. morszczuka, plamiaka, witlinka i czarniaka.

Czym kibbeling różni się od lekkerbeka?

Kibbeling to pocięte kawałki ryby, a lekkerbek to cały filet w cieście. W Belgii „lekkerbek” oznacza zupełnie co innego – zwinięty śledź z cebulą pod sosem tatarskim.

Holandia | Kibbelingi podawane są z sosem czosnkowym lub remoulade (DSC_0417 by sacratomato_hr na licencji CC BY-SA 2.0)