Amsterdam – kanały, muzea i tulipany: impresje z miasta

Amsterdam, stolica Holandii, to miasto pięciu głównych pierścieni kanałów, kamienic z cegły, rowerów i muzeów z dziełami Rembrandta, Vermeera i van Gogha. Choć nie należy do najtańszych, przyciąga miliony turystów – w latach 2012–2015 liczba odwiedzających wzrosła z 10 do 17 mln rocznie.

Tolerancyjne miasto kusi także obyczajową swobodą – do najchętniej odwiedzanych zakątków należy dzielnica czerwonych latarni. Wizualne (niestety również nietanie) pokusy czekają za to w licznych amsterdamskich muzeach.

Holandia | Amsterdamski kanał z zacumowanymi barkami i kamienicami wzdłuż brzegów (Amsterdam Canals - July 2006 by Diliff, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.5)

Miasto z wiatrakami

Amsterdam z lotu ptaka przypomina pajęczynę – tworzy ją pięć głównych pierścieni kanałów (Grachten), które są poprzecinane mniejszymi kanałami i licznymi uliczkami.

W panoramę tę wpisują się oczywiście wiatraki. Choć w Amsterdamie zostało ich zaledwie kilka, każdy ma swoją nazwę. Jak na dłoni widać tu historię walki i współpracy mieszkańców Holandii z wodnym żywiołem.

W dzielnicach położonych nad kanałami nie znajdziemy wysokich biurowców, czy przeszklonych budynków. Większość hoteli w starym mieście Amsterdamu mieści się w urokliwych kamienicach z cegły. Dlaczego ich okna są tak duże i często pozbawione firan, wyjaśniamy w artykule Duże okna w Holandii.

Miasto oglądane podczas przejażdżki łodzią prezentuje się równie interesująco, choć z tej perspektywy odsłoni tylko niektóre swoje uroki. Popularnym środkiem transportu jest w Amsterdamie także rower.

Kwiatowa stolica

Największy targ kwiatowy (bloemenmarkt) w Holandii odbywa się w Aalsmeer, jednak także w Amsterdamie jest miejsce, gdzie nie tylko tulipanów jest pod dostatkiem. Dawniej ogrodnicy i handlarze przypływali do Amsterdamu i sprzedawali kwiaty z łodzi. Co pozostało z tej tradycji? Dziś targowisko unosi się na wodach kanału Singel, ale zakotwiczone jest tu na stałe.

Ci, których ciekawi historia pojawienia się i uprawy tulipanów w Holandii, powinni zajrzeć do Muzeum Tulipanów. Dowiedzieć się tu można m.in. o tym, jak zawrotne ceny osiągały cebulki tych sprowadzonych z Turcji kwiatów w XVII w., czyli w czasach „tulipanomanii”.

Holandia | Amsterdamskie tulipany (tulips by leo gonzales na licencji CC BY 2.0)

Stolica muzeów

Amsterdam słynie z licznych muzeów. Do bardziej oryginalnych należy Muzeum Kotów (KattenKabinet); słynne Muzeum Toreb i Portmonetek zostało natomiast na stałe zamknięte w 2020 r. Jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc jest Dom Anny Frank, znanej na całym świecie z napisanego w latach wojny dziennika.

Pobyt w Amsterdamie to przede wszystkim niepowtarzalna okazja obejrzenia dzieł najsłynniejszych malarzy w historii: Boscha, van Gogha, Rembrandta czy Vermeera.

Holandia | Popularnym środkiem transportu są w Amsterdamie rowery (Amsterdam by _dChris na licencji CC BY 2.0)

Stolica wolności obyczajowej

Obyczajowe swobody mają w mieście nad Amstel wielowiekową tradycję. Już w XV w. próbowano zalegalizować kwitnącą tu ze względu na obecność portu prostytucję. Od 2001 r. w Holandii mogą zawierać małżeństwa osoby tej samej płci i właśnie Amsterdam był miastem, w którym odbył się pierwszy w państwie ślub jednopłciowej pary.

Cechujący się ogromnym szacunkiem wobec wolności jednostki, Holendrzy wykazują zarazem duże przywiązanie do przestrzegania prawa. W coffeeshopie można legalnie zapalić jointa, ale od kary za zaparkowanie samochodu w złym miejscu wymigać się raczej nie sposób.

Holandia | Czy te niepozorne, drewniane chodaki mogą mieć cokolwiek wspólnego z sabotażem? (Wooden Shoe factory & Cheese farm, Netherlands - July 2013 by SridharSaraf na licencji CC BY-SA 2.0)

Krótka historia sabotażu

Nieprzemakalne, wytrzymałe klompen, czyli saboty są tradycyjną częścią holenderskiego stroju ludowego, choć w celu chronienia np. skórzanego obuwia przed ulicznym błotem i wilgocią nosili je także wysoko urodzeni. Według popularnej opowieści w czasach rewolucji przemysłowej strajkujący robotnicy wkładali drewniany chodak pomiędzy tryby maszyn i tak powstało słowo sabotaż. To jednak legenda – językoznawcy uznają ją za etymologię ludową. Francuskie saboter znaczyło po prostu „partaczyć, psuć robotę”, a współczesne znaczenie słowo zyskało pod koniec XIX w. w sporach robotniczych.

Chodaki wyrabia się tradycyjnie z miękkiego drewna, najczęściej topolowego lub wierzbowego – więcej o nich przeczytasz w tekście o symbolach Holandii. Sprzedawane na amsterdamskich targowiskach i w sklepach klompen są równie kolorowe, jak tulipany. Za sprawą zaledwie kilku pociągnięć pędzla pamiątka banalna zamienia się w niepowtarzalną. Czegoś podobnego, zdaje się, dokonał pewien malarz ze „zwykłymi” słonecznikami… Inne pomysły na upominki znajdziesz w artykule o pamiątkach z Holandii.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej pojechać do Amsterdamu?

Najbardziej kolorowo jest wiosną, gdy od połowy marca do połowy maja kwitną tulipany, a w pobliskim Keukenhofie trwa sezon. Latem jest najcieplej, ale też najtłoczniej. Szczegóły pogody miesiąc po miesiącu opisujemy w tekście kiedy jechać do Holandii.

Czy bilety do Domu Anny Frank można kupić na miejscu?

Nie. Bilety sprzedawane są wyłącznie online na stronie muzeum, nie ma kasy przy wejściu. Pula biletów udostępniana jest we wtorki o 10:00, na wizytę sześć tygodni później. Bilet dla dorosłego kosztuje 16,50 euro wraz z opłatą rezerwacyjną (stan na 2026).

Czy w Amsterdamie wolno palić marihuanę na ulicy?

Zakup i palenie w coffeeshopie są tolerowane, ale na ulicach dzielnicy czerwonych latarni od 2023 r. obowiązuje zakaz palenia marihuany. Holendrzy są przy tym bardzo przywiązani do przestrzegania przepisów, więc warto sprawdzić lokalne zasady przed wyjazdem.

Jak poruszać się po Amsterdamie?

Centrum najlepiej zwiedzać pieszo, rowerem lub tramwajem, a kanały – podczas rejsu łodzią. Rower jest najpopularniejszym środkiem transportu mieszkańców, dlatego trzeba uważać na wydzielone ścieżki rowerowe i nie chodzić po nich.