Najsławniejsi władcy Czech
Opublikowano:
Aktualizacja:
Do najsławniejszych władców Czech należą książę św. Wacław, patron kraju, oraz królowie Przemysł Ottokar II, Wacław II, Karol IV, Jerzy z Podiebradów i cesarz Rudolf II. To oni zbudowali potęgę państwa czeskiego, a ślady ich panowania – od Mostu Karola po Hradczany – do dziś oglądają turyści w Pradze.
Z polską historią najmocniej łączy się urodzony w Pradze Wacław II z rodu Przemyślidów, w latach 1300–1305 także król Polski. Polakom jego rządy kojarzą się raczej z obcym panowaniem, ale dla Czechów był i nadal jest jednym z wzorcowych władców.
Praga | Pomnik króla Wacława przed Muzeum Narodowym (P1110596 by SaraYeomans na licencji CC BY 2.0)
Św. Wacław (książę ok. 921–935)
Wacław I Święty z rodu Przemyślidów był księciem czeskim w pierwszej połowie X wieku. Ufundował na Hradczanach rotundę św. Wita, poprzedniczkę dzisiejszej katedry. Zginął zamordowany z inicjatywy brata Bolesława, a wkrótce potem zaczęto czcić go jako świętego. Dziś jest patronem Czech, a jego konny pomnik dłuta Josefa Václava Myslbeka stoi u szczytu placu Wacława, przed Muzeum Narodowym – to ten pomnik widać na zdjęciu powyżej.
Przemysł Ottokar II (1253–1278)
Przemysł Ottokar II, nazywany „królem żelaznym i złotym”, rządził państwem sięgającym od Karkonoszy po Adriatyk: poza Czechami i Morawami należały do niego m.in. Austria, Styria i Karyntia. Zakładał miasta, sprowadzał osadników i wzbogacił kraj na wydobyciu srebra. Zginął w 1278 roku w bitwie pod Suchymi Krutami (na Morawskim Polu) z Rudolfem Habsburgiem.
Wacław II (1278–1305)
Wacław II, syn Przemysła Ottokara II, został osierocony przez ojca w 1278 roku, kiedy miał siedem lat. Przez pierwsze lata w jego imieniu rządził Otto Brandenburski, który przetrzymywał małoletniego króla poza krajem; samodzielne rządy Wacław objął dopiero w połowie lat 80. XIII wieku. Okazał się władcą potężnym i ambitnym. W 1291 roku opanował Małopolskę, uzależnił od siebie część książąt śląskich (wymuszając na nich hołdy), a w 1300 roku, po śmierci Przemysła II, przejął także Wielkopolskę i koronował się w Gnieźnie na króla Polski. Na króla Czech koronował się w Pradze w 1297 roku.
Zmarł w 1305 roku w wieku 33 lat, najpewniej na gruźlicę. Tron polski i czeski pozostawił swojemu piętnastoletniemu wówczas synowi Wacławowi III, którego jednak rok później zamordowano w Ołomuńcu – na nim wygasła dynastia Przemyślidów. Wacław II miał dwie żony i liczne potomstwo.
Karol IV (1346–1378)
Karol IV – to król legenda. Także urodzony w Pradze w 1316 roku, wnuk słynnego Wacława II, syn jego córki Elżbiety. To nie tylko król czeski, ale także margrabia Brandenburgii i cesarz rzymski (koronowany w 1355 roku). Na czeskim tronie zasiadł w 1346 roku, mając 30 lat. Karol miał od razu ciężką sytuację: epidemia dżumy, szalejące ceny w państwie, strajki i społeczne niezadowolenie. W 1348 roku ufundował uniwersytet i założył praskie Nowe Miasto, wzniósł zamek Karlštejn, a w 1357 roku rozpoczął budowę słynnego, ponadpółkilometrowego mostu, dziś tak chętnie odwiedzanego przez rzesze turystów i znanego jako Most Karola. Więcej o tym, jak za jego panowania zmieniała się stolica, piszemy w artykule Historia Pragi. Karol IV był czterokrotnie żonaty, doczekał się oficjalnie dwanaściorga dzieci i jednego nieślubnego syna. Zmarł w wieku 62 lat.
Praga | Pomnik Karola IV na placu Krzyżowników (Křižovnické náměstí) przy Moście Karola, odsłonięty w 1848 roku w 500. rocznicę założenia Uniwersytetu Karola (Statue of Charles IV at Křižovnické náměstí by Yair Haklai, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)
Jerzy z Podiebradów (1458–1471)
Jerzy z Podiebradów był jedynym królem Czech wybranym spośród rodzimej szlachty, a nie z dynastii panującej. Rządził krajem podzielonym po wojnach husyckich i próbował godzić katolików z utrakwistami. Przeszedł do historii jako autor projektu związku władców europejskich, który miał zapobiegać wojnom – bywa on nazywany jedną z najwcześniejszych idei zjednoczonej Europy.
Rudolf II (1575–1611)
Rudolf II – panował od 1575 roku, ale nazwanie go jedynie królem czeskim to znaczący nietakt. Ten potomek dynastii Habsburgów oficjalnie bowiem nosił tytuł cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier. W 1583 roku na stałe osiedlił się w Pradze, przenosząc tutaj swoją siedzibę i przyczyniając się do gospodarczego oraz kulturalnego rozwoju czeskiej stolicy. Niestety władca nie doczekał się legalnego potomka. Całe życie owładnięty był obsesją na punkcie przepowiedni oraz wróżb. Te cechy osobowości odziedziczył potem jego syn z nieprawego łoża, znany w historii jako morderca – psychopata. W ostatnich latach życia Rudolf stopniowo tracił władzę na rzecz brata Macieja, któremu w 1611 roku oddał koronę czeską. Zmarł w Pradze w styczniu 1612 roku.
Najczęstsze pytania o władców Czech
Który król Czech był też królem Polski?
Wacław II z rodu Przemyślidów. W 1300 r. po śmierci Przemysła II przejął Wielkopolskę i koronował się w Gnieźnie na króla Polski, a na króla Czech koronował się w Pradze w 1297 r.
Który władca założył praski uniwersytet i Most Karola?
Karol IV. W 1348 r. ufundował uniwersytet i założył praskie Nowe Miasto, a w 1357 r. rozpoczął budowę mostu, dziś zwanego Mostem Karola.
Kim był święty Wacław?
Księciem czeskim z rodu Przemyślidów, który ufundował na Hradczanach rotundę św. Wita. Został zamordowany z inicjatywy brata Bolesława i jest dziś patronem Czech.