Dubaj – język i podstawowe zwroty

Językiem urzędowym Dubaju jest arabski, a na co dzień mówi się tu dialektem wschodnim – po arabsku lahdża chalidżija, po angielsku Gulf Arabic („arabski zatokowy”), używanym przez mieszkańców krajów nad Zatoką Perską. Turysta porozumie się wszędzie po angielsku, ale kilka arabskich zwrotów – powitanie, podziękowanie, liczby – zawsze zostanie przyjętych z sympatią.

Dubaj | Językiem używanym w Dubaju jest arabski (Locals in Dubai by David Lisbona na licencji CC BY 2.0)

Choć w Dubaju bez problemu porozumiemy się po angielsku, a rdzenni Emiratczycy stanowią w swym kraju mniejszość, warto poznać kilka podstawowych zwrotów po arabsku, które zawsze będą mile widziane przez Arabów. O tym, kto mieszka w mieście i jakimi językami się posługuje, piszemy w artykule Dubaj – ludność i skład etniczny, a o zasadach dobrego wychowania – w tekście Styl życia, etykieta i zachowanie mieszkańców Dubaju.

Dialekt wschodni jest bliski standardowemu arabskiemu; ma jednak nieco uproszczoną gramatykę, występują pewne różnice w wymowie (spowodowane m.in. wpływami wymowy beduińskiej) i w słownictwie. Odmiana ta charakteryzuje się występowaniem zapożyczeń z języka perskiego.

Alfabet arabski

Alfabet arabski ma 28 liter. Większość spośród liter ma cztery postaci (izolowaną, początkową, środkową i końcową), nieznacznie różniące się od siebie. Litery ا , د, ذ, ر, ز, و, ة i ى mają wyłącznie postać izolowaną i końcową.

Samogłoski długie mają reprezentację graficzną w alfabecie. Samogłoski krótkie zwykle nie są w ogóle zapisywane. Czasem dla ułatwienia stosuje się wokalizację, czyli znaki nad lub pod daną literą oznaczające samogłoskę, która po niej nastąpi.

Alfabetem arabskim pisze się od prawej do lewej strony.

Dubaj | Rozmowy biznesowe (Cognizant Quality Engineering & Assurance Summit - Dubai by Cognizant Technology Solutions na licencji CC BY-SA 2.0)

Alfabet arabski z polską transkrypcją

Litera	Transkrypcja
ا	a
ب	b
ت	t
ث	s/t
ج	dż
ح	h
خ	h gardłowe
د	d
ذ	z
ر	r
ز	z
س	s
ش	sz
ص	s’
ض	d’
ط	t’
ظ	z
ع	spółgłoska szczelinowa gardłowa, bliska dźwięcznemu „h”, w transkrypcji ‘
غ	gh
ف	f
ق	„q” w arabskim klasycznym, we wschodnim dialekcie – „g”
ك	„k” w arabskim klasycznym, we wschodnim dialekcie – „cz”
ل	l
م	m
ن	n
ه	h
و	w lub u
ي	j lub i
ة	t lub nieme
ى	a

Liczebniki

Cyfra arabska	Liczba	Wymowa
٠	0	–
١	1	Wahed
٢	2	Etneen
٣	3	Talata
٤	4	Arbaa
٥	5	Khamsa
٦	6	Seta
٧	7	Sabaa
٨	8	Tamanya
٩	9	Tesaa
١٠	10	Ashara

Zaimki osobowe

Po polsku	Po arabsku
Ja	Anaa
Ty (do mężczyzny)	Inta
Ty (do kobiety)	Inti
On	Huwwa
Ona	Hijja
My	Ihna
Wy	Intu
Oni	Hum

Dubaj | Pogawędka (Dubai 2007 040 by Sy Clark na licencji CC BY 2.0)

Podstawowe słówka i zwroty

Powitania i pożegnania

Po polsku	Po arabsku
Tradycyjne powitanie arabskie	As-salaam ‘alaykum (odpowiadamy: Wa ‘alaykum as-salaam)
Dzień dobry	Sabaah il-chejr (odpowiadamy: Sabaah in-noor)
Dobry wieczór	Masaa al-chejr (odpowiadamy: Masaa in-noor)
Cześć	Ja hala / Marhabaa
Cześć, witam	Ahlan wa sahlan
Do widzenia	Ma’a al-salama
Do zobaczenia, na razie	Salaam
Dobranoc	Tesbah ala chejr

Przedstawianie się

Po polsku	Po arabsku
Jak się nazywasz?	Szu ismik? (do mężczyzny), Szu ismicz? (do kobiety), Szu ismikum? (do kilku osób); występuje też „Ma howa esmok?”
Nazywam się (X)	Ana ismi X
Miło mi poznać	Saieed be maareftaak (odpowiedź: Wa ana ajdan)
Skąd pochodzisz?	Min aj baladen ant?
Jestem z Polski	Ana min Polanda

Inne zwroty grzecznościowe

Po polsku	Po arabsku
Proszę (o coś)	Min fadhlak / fadhlik (dosłownie: z łaski twojej)
Proszę (podając coś, „here you are”)	Tafaddal
Dziękuję	Szokran (szukran) lakk
Przepraszam (sorry)	‘Afwan
Przepraszam (excuse me)	Law samaht / Ozran
Jak się masz?	Szluunik? (do mężczyzny), Szluunicz? (do kobiety), Szluunkum? (forma mnoga) lub Czajf haalik / haalicz / haalkum?
Co słychać?	Szu chbarik / chbaricz / chbarkum?
Mam się dobrze	Ana bekhair / Bicheyr wi l-Hamd lillaa

Na ulicy

Po polsku	Po arabsku
Hotel	Fondoq
Przepraszam, gdzie jest hotel X?	Law samaht, ayna fondoq X?
Lotnisko	Mattaar
Przystanek autobusowy	Mahatet al hafelaat
Dworzec autobusowy	Mawqif al hafelaat
Samochód	Arabiyya
Restauracja	Mat-taam
Szpital	Mostaszfa
Apteka	Saydaleya
Komisariat policji	Al-Szortta
Proszę iść prosto	Seeda
Proszę skręcić w prawo	Rooh yameen
Proszę skręcić w lewo	Rooh yasaar

Dubaj | Warto poznać kilka podstawowych zwrotów po arabsku – jest to zawsze mile widziane przez miejscowych (abra na Zatoce Dubajskiej) (Abra at Dubai Creek ( Old Dubai ) by selmaperictuzla, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Inne przydatne słowa i zwroty

Po polsku	Po arabsku
Tak	Naam
Nie	Laa
OK	Hassanan
Przepraszam, nie mówię po arabsku	Ana assef, ana la atakalamo al Arabia
Nie rozumiem	Ana la afhamok
Przepraszam, czy mógłby mi Pan pomóc?	Men fadlek, momken tosaedoney?
Czy mógłby Pan powtórzyć?	Hal youmkenoka an toyeed?
Jaką masz pracę?	Szinhu szughlak? (odpowiedź: Szughli…)
Ile kosztuje…?	Bi-cham arzan…?
Samolot	Tayyaara
Paszport	Jawaaz is-safar
Wyjście	Machraj
Wejście	Madchal
Podpis	Tawgii’
Narodowość	Jinsiyya

Przy targowaniu się na sukach przydadzą się liczebniki i pytanie o cenę – więcej o zakupach w starych dzielnicach przeczytasz w artykule Wizyta na dubajskim suku.

Najczęstsze pytania

Jakim językiem mówi się w Dubaju?

Językiem urzędowym jest arabski, a na ulicy słychać głównie dialekt zatokowy (Gulf Arabic). Ponieważ zdecydowaną większość mieszkańców stanowią imigranci, w sklepach, hotelach i restauracjach porozumiewa się głównie po angielsku, a wokół słychać też hindi, urdu, malajalam czy tagalski.

Czy w Dubaju wystarczy znajomość angielskiego?

Tak. Angielski wystarcza w hotelach, komunikacji miejskiej, taksówkach, sklepach i restauracjach, a napisy i drogowskazy są dwujęzyczne. Kilka zwrotów po arabsku, jak „As-salaam ‘alaykum” czy „Szukran”, nie jest konieczne, ale miejscowi odbierają je jako wyraz szacunku.

Jak po arabsku powiedzieć „dziękuję” i „dzień dobry”?

„Dziękuję” to „Szukran” (szokran), a „dzień dobry” – „Sabaah il-chejr”, na co odpowiada się „Sabaah in-noor”. Najbardziej uniwersalnym powitaniem jest „As-salaam ‘alaykum”, na które odpowiada się „Wa ‘alaykum as-salaam”.