Brač – wyspa w Dalmacji, Zlatni Rat i Vidova Gora

Brač (Brac) to malownicza, górzysta wyspa na wprost Splitu – największa w Dalmacji i trzecia pod względem wielkości na Adriatyku. Prom ze Splitu do Supetaru płynie około 50 minut, a na wyspie czekają m.in. słynna plaża Zlatni Rat w Bolu i Vidova Gora, najwyższy szczyt wysp adriatyckich.

W starożytności Brač słynął z wydobywanego tu białego kamienia, który wykorzystywano do budowy najwspanialszych obiektów Chorwacji (m.in. Pałacu Dioklecjana w Splicie). Dziś jest to popularne centrum turystyki, a przede wszystkim – sportów wodnych.

Chorwacja | Widok na miasto Sutivan (Sutivan, Brac by lilivanili na licencji CC BY 2.0)

Położenie wyspy Brač – przewodnik

Powierzchnia wyspy wynosi ok. 395 km², a mieszka tu 13 931 osób (spis z 2021 r.). Od stałego lądu wyspę dzieli cieśnina, której szerokość wynosi maksymalnie 12 km.

Największe miasto na wyspie to Supetar. Spośród pozostałych miejscowości wymienić należy: Bol, Blaca, Milna, Sutivan, Selca, Pučišća i Sumartin.

Najwyższym szczytem wyspy jest Vidova Gora, która mierzy 778 m n.p.m. – to najwyższy punkt wszystkich wysp Adriatyku.

Jak dostać się na Brač?

Najczęściej wybieraną drogą jest prom samochodowy ze Splitu do Supetaru – rejs trwa około 50 minut, a promy kursują wiele razy dziennie, szczególnie latem. Wyspa ma też własne lotnisko koło Bolu, największe spośród lotnisk na wyspach w okolicy Splitu. W sezonie warto wcześniej sprawdzić aktualny rozkład rejsów i przyjechać do portu z zapasem czasu.

Historia wyspy

Wyspa Brač ma bardzo bogatą i ciekawą historię. Znaleziska archeologiczne potwierdzają, że osadnictwo ludzkie pojawiło się tu już około 3000 roku p.n.e. W epoce brązu i żelaza wyspę zamieszkiwali Ilirowie, a w starożytności – iliryjskie plemię Dalmatów, od których pochodzi dzisiejsza nazwa regionu – Dalmacja. Pierwsi Chorwaci przybyli na wyspę w VII wieku. W czasach przynależności do Francji, jakość życia mieszkańców Brač znacznie wzrosła. Podczas panowania Habsburgów (XIX wiek), najważniejsze miasta na wyspie zostały połączone ze sobą systemem ulicznym. Późniejszy okres nie był dla mieszkańców wyspy łatwy. Na początku XX wieku Brač dotknęła zaraza. Wielu mieszkańców zostało zmuszonych do emigracji.

I i II wojna światowa przyniosły kolejny trudny okres w dziejach wyspy. Kiedy wreszcie Brač uwolnił się od faszystowskiej okupacji, stał się częścią socjalistycznej Jugosławii. Od 1991 roku należy do niepodległej Republiki Chorwacji.

Chorwacja | Plaża Zlatni Rat z lotu ptaka (Bol na Bracu - Zlatni rat by Szabolcs Emich na licencji CC BY 2.0)

Atrakcje wyspy Brač

Jedną z atrakcji wyspy jest Vidova Gora. Najlepiej dostać się na nią samochodem. Gdy już znajdziemy się na szczycie, zobaczymy wspaniały widok na południową część wyspy, m.in. na plażę Zlatni Rat w Bolu.

Innym miejscem wartym zobaczenia jest Zmajeva špilja (Drakonjina špilja), czyli Smocza Jaskinia. Ta fascynująca grota z płaskorzeźbami wykutymi w skale położona jest w południowej części wyspy, w pobliżu wsi Murvica. Doprowadzą nas do niej szlaki piesze.

Niesamowitym i z pewnością wartym odwiedzenia miejscem jest Pustinja Blaca – pustelnia założona w 1551 roku przez dwóch mnichów-głagolitów, uciekających przed Turkami. Zakonnicy mieszkali w niej aż do 1963 roku; dziś w dawnym klasztorze działa muzeum, w którym zobaczymy m.in. bibliotekę starych rękopisów, teleskop, fortepian i drukarnię. Pustelnia leży w skalistym wąwozie na południowym wybrzeżu wyspy, a dojść można do niej pieszo lub dopłynąć łodzią. Obiekt znajduje się na wstępnej liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Najczęstsze pytania

Jak długo płynie prom ze Splitu na Brač?

Prom samochodowy ze Splitu do Supetaru płynie około 50 minut. Połączenia są częste, zwłaszcza latem, ale w szczycie sezonu warto przyjechać do portu wcześniej, bo na promy tworzą się kolejki samochodów.

Gdzie na Braču jest plaża Zlatni Rat?

Zlatni Rat leży przy miasteczku Bol na południowym wybrzeżu wyspy. Z Supetaru dojedziemy tam samochodem lub autobusem przez środek wyspy. To jedna z najbardziej znanych plaż w Chorwacji, a jej cypel zmienia kształt pod wpływem wiatru i fal.

Co warto zobaczyć na Braču poza plażami?

Warto wjechać na Vidovą Gorę (778 m n.p.m.), skąd roztacza się widok na Bol i sąsiedni Hvar, zwiedzić pustelnię Blaca z XVI wieku oraz dojść do Smoczej Jaskini koło Murvicy. Ciekawe są też kamieniarskie miasteczka, np. Pučišća.

Chorwacja | Bol - południowa część wyspy; na zdjęciu port z małymi łódkami (Island Brač, city Bol by Kirilll, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)