Flaga, herb i hymn narodowy Chorwacji
Opublikowano:
Aktualizacja:
Symbole narodowe Chorwacji to trójbarwna flaga z herbem, herb z czerwono-białą szachownicą oraz hymn „Lijepa naša domovino” („Piękna nasza ojczyzno”). Obecną flagę przyjęto 21 grudnia 1990 r., tuż przed ogłoszeniem niepodległości, a tekst hymnu powstał już w 1835 r.
Jak wygląda flaga Chorwacji i skąd jej kolory?
Flagę Chorwacji tworzą trzy poziome pasy w kolorach: czerwonym, białym i niebieskim. W samym centrum umieszczony jest herb Chorwacji. Flaga ma kształt prostokąta o proporcjach 1:2.
Trójkolorowa flaga w tych barwach jest używana jako chorwacka od 1848 r. Nawiązuje do barw panslawistycznych, popularnych w czasach romantycznego ruchu iliryjskiego. Obecny wzór, z herbem projektu malarza i grafika Miroslava Šuteja, przyjęto 21 grudnia 1990 r. Zastąpił on socjalistyczny znak – czerwoną gwiazdę w żółtej obwódce, która widniała na fladze Socjalistycznej Republiki Chorwacji do maja 1990 r.
Chorwacja | Flaga Chorwacji jest w kolorach: czerwieni, błękitu i bieli (Flag_of_Croatia by Jakob Breivik Grimstveit na licencji CC BY-SA 2.0)
Mówi się, że kolory flagi są odzwierciedleniem krajobrazu Chorwacji. Kraj składa się głównie z czerwonej ziemi, skał w kolorze bieli oraz błękitu nieba i wody.
Herb Chorwacji – szachownica i pięć historycznych tarcz
Herb Chorwacji kształtem przypomina tarczę. Znajduje się na nim 13 czerwonych i 12 białych małych pól ułożonych w szachownicę (chorw. šahovnica); zgodnie z ustawą pierwsze pole w lewym górnym rogu jest czerwone. Szachownica jako herb pojawia się oficjalnie w dokumencie z Cetingradu z 1527 r.
Nad czerwono-białą tarczą ulokowanych jest pięć małych tarcz w formie korony, z historycznymi herbami regionów – od lewej: Chorwacji Środkowej (najstarszy herb chorwacki – złota gwiazda i srebrny półksiężyc na niebieskim tle), Dubrownika (dwa czerwone pasy na granatowym tle), Dalmacji (trzy złote głowy lamparta w koronach), Istrii (złota koza z czerwonymi kopytami i rogami) i Slawonii (gwiazda, dwa srebrne pasy i biegnąca kuna). Szerzej o dziejach kraju przeczytasz w kalendarium dziejów Chorwacji, a o święcie państwowym, w którym flagi powiewają w całym kraju – w tekście o Dniu Państwowości 30 maja.
Hymn Chorwacji – kto napisał „Lijepa naša domovino”?
Słowa chorwackiego hymnu narodowego napisał Antun Mihanović. Pierwszy raz tekst został opublikowany w 1835 roku w piśmie „Danica ilirska”. Nosił wtedy tytuł „Horvatska domovina” („Chorwacka ojczyzna”). W roku 1846 kadet wojskowy Josip Runjanin ułożył do słów muzykę. W 1861 r. Vatroslav Lichtenegger opracował pieśń na chór męski i od tego czasu funkcjonuje ona pod tytułem „Lijepa naša”.
Przez dziesięciolecia pieśń śpiewano nieoficjalnie, m.in. podczas uroczystości w parlamencie w 1918 r. Oficjalnym hymnem państwowym została na mocy poprawki do konstytucji z 29 lutego 1972 r., a konstytucje z 1974 i 1990 r. ją potwierdziły (w 1990 r. lekko zmieniono słowa). Oryginalny wiersz miał 14 zwrotek, z czego w hymnie obowiązują zwrotki 1, 2, 13 i 14. Zwykle śpiewa się tylko pierwszą z nich.
Chorwacja | Hymn chorwacki zaczyna się od słów: „Pięknaś ty, nasza ojczyzno” (Croatian Flag by Gareth Rushgrove na licencji CC BY-SA 2.0)
Tekst hymnu Chorwacji – oryginał i przekład pierwszej zwrotki
Pierwsza zwrotka w wolnym przekładzie na polski brzmi: „Piękna nasza ojczyzno, / o bohaterska ziemio miła, / starej sławy dziedzictwo, / obyś zawsze szczęśliwa była!”.
Lijepa naša domovino, Oj junačka zemljo mila, Stare slave djedovino, da bi vazda sretna bila!
Mila kano si nam slavna, Mila si nam ti jedina. Mila kuda si nam ravna, Mila kuda si planina!
Teci Dravo, Savo teci, Nit ti Dunav silu gubi, Sinje more svijetu reci, Da svoj narod Hrvat ljubi.
Dok mu njive sunce grije, Dok mu hrašće bura vije, Dok mu mrtve grobak krije, Dok mu živo srce bije!
Najczęstsze pytania o symbole narodowe Chorwacji
Jak wygląda flaga Chorwacji?
To trzy poziome pasy: czerwony, biały i niebieski, z herbem w centrum. Flaga ma proporcje 1:2, a obecny wzór przyjęto 21 grudnia 1990 r.
Ile pól ma szachownica w herbie Chorwacji?
Szachownica składa się z 13 czerwonych i 12 białych pól, a pierwsze pole w lewym górnym rogu jest czerwone. Nad tarczą znajduje się korona z pięciu tarcz: Chorwacji Środkowej, Dubrownika, Dalmacji, Istrii i Slawonii.
Kto napisał hymn Chorwacji?
Słowa „Lijepa naša domovino” napisał Antun Mihanović (publikacja w 1835 r.), a muzykę skomponował Josip Runjanin w 1846 r. Hymnem oficjalnym pieśń została w 1972 r.