Dzień Państwowości w Chorwacji: 30 maja i 25 czerwca

Dzień Państwowości (chorw. Dan državnosti) obchodzi się w Chorwacji 30 maja – tak jest od 1 stycznia 2020 roku, kiedy weszła w życie nowa ustawa o świętach. Wcześniej świętowano go 25 czerwca, w rocznicę ogłoszenia niepodległości w 1991 roku; dziś ta data to Dzień Niepodległości (Dan neovisnosti), dzień pamięci, ale nie dzień wolny od pracy.

Chorwacja | Dzień Państwowości jest dniem wolnym od pracy (Zagreb Regent Esplanade Hotel by JasonParis na licencji CC BY 2.0)

Czym jest Dzień Państwowości?

Dzień Państwowości to bardzo ważny czas w chorwackim kalendarzu – to przecież „urodziny ojczyzny”. Tego dnia wspomina się wszystkich, którzy przyczynili się do utworzenia i obrony kraju. Chorwaci podkreślają, że państwowość i niepodległość to dwie różne sprawy: tradycja chorwackiej państwowości sięga wczesnego średniowiecza, a niepodległość została ogłoszona w 1991 roku, po rozpadzie Jugosławii.

Dlaczego 30 maja, a nie 25 czerwca?

30 maja 1990 roku, po pierwszych wolnych wyborach z kwietnia tego roku, zebrał się pierwszy wielopartyjny parlament Chorwacji (Sabor). Ta data była Dniem Państwowości do 2001 roku. Nowelizacja ustawy opublikowana 7 listopada 2001 roku przeniosła to święto na 25 czerwca – w rocznicę deklaracji niepodległości z 1991 roku – a 30 maja stał się Dniem Saboru, czyli zwykłym dniem pracy. Dniem wolnym został wtedy 8 października, w rocznicę zerwania więzów z Jugosławią w 1991 roku.

Sabor uchwalił obecną ustawę 14 listopada 2019 roku. Przywróciła ona Dzień Państwowości 30 maja i uczyniła go dniem wolnym od pracy, a 25 czerwca stał się Dniem Niepodległości (Dan neovisnosti) obchodzonym jako dzień pamięci. Na zwykły dzień pracy zmienił się też 8 października – dziś to Dzień Hrvatskoga sabora, obchodzony na uroczystej sesji parlamentu albo w inny sposób. Dodano za to nowy dzień wolny: 18 listopada – Dzień Pamięci Ofiar Wojny Ojczyźnianej oraz Ofiar Vukovaru i Škabrnji.

Daty państwowych świąt w Chorwacji w tabeli

Okres	Dzień Państwowości (wolny od pracy)	Pozostałe daty
do 2001 r.	30 maja	–
2002–2019	25 czerwca	30 maja – Dzień Saboru (dzień pamięci); 8 października – Dzień Niepodległości (wolny)
od 2020 r.	30 maja	25 czerwca – Dzień Niepodległości (dzień pamięci); 8 października – Dzień Saboru (dzień pamięci); 18 listopada – dzień wolny

Jak wyglądają obchody?

W Dniu Państwowości w Zagrzebiu odbywają się uroczystości z udziałem najważniejszych osób w państwie, a w miastach powiewają flagi. Ustawa nie narzuca szczegółowego protokołu: święto ma być obchodzone „stosownie i z godnością” (primjereno i dostojanstveno), a poza oficjalnymi przemówieniami wielu Chorwatów spędza je w gronie rodziny, na pikniku lub przy grillu. Dawniej, gdy święto przypadało 25 czerwca, obchody miały podobny charakter – w 2013 roku w zagrzebskim Teatrze Narodowym odbył się uroczysty koncert, a prezydent wręczył odznaczenia zasłużonym osobom i organizacjom.

Dla turysty oznacza to przede wszystkim dzień wolny: 30 maja urzędy i wiele sklepów są zamknięte, a na drogach i na promach może być tłoczniej, bo Chorwaci chętnie wyjeżdżają wtedy nad morze. Więcej o chorwackiej symbolice przeczytasz w tekście Flaga, herb i hymn narodowy Chorwacji, a o drodze do niepodległości – w Kalendarium dziejów Chorwacji.

Święta państwowe w Chorwacji (dni wolne od pracy)

• 1 stycznia – Nowy Rok
• 6 stycznia – Trzech Króli
• Wielkanoc i Poniedziałek Wielkanocny
• 1 maja – Święto Pracy
• 30 maja – Dzień Państwowości
• Boże Ciało
• 22 czerwca – Dzień Walki z Faszyzmem
• 5 sierpnia – Dzień Zwycięstwa i Wdzięczności Ojczyźnie
• 15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP
• 1 listopada – Wszystkich Świętych
• 18 listopada – Dzień Pamięci Ofiar Wojny Ojczyźnianej
• 25 i 26 grudnia – Boże Narodzenie i św. Szczepana

Pełną listę z datami i kalendarzem festiwali znajdziesz w tekście Święta i wydarzenia kulturalne w Chorwacji.

Chorwacja | Państwowość Chorwacji sięga VIII wieku, a niepodległość została odzyskana w 1991 roku (Zagreb_22 by Mario Fajt na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania o Dzień Państwowości w Chorwacji

Kiedy jest Dzień Państwowości w Chorwacji?

30 maja. Tak jest od 1 stycznia 2020 roku, a 30 maja to dzień wolny od pracy. Wcześniej, w latach 2002–2019, Dzień Państwowości przypadał 25 czerwca.

Czy 25 czerwca jest w Chorwacji dniem wolnym od pracy?

Nie. Od 2020 roku 25 czerwca to Dzień Niepodległości (Dan neovisnosti) – dzień pamięci, ale zwykły dzień pracy. Wolny jest za to 22 czerwca, Dzień Walki z Faszyzmem.

Czy w Dzień Państwowości w Chorwacji wszystko jest zamknięte?

Urzędy nie pracują, a godziny otwarcia sklepów i lokali mogą być skrócone, więc zakupy warto zrobić dzień wcześniej. Godziny muzeów i atrakcji turystycznych sprawdź przed wyjazdem na stronie obiektu. 30 maja Chorwaci chętnie wyjeżdżają nad morze, więc na drogach i promach bywa tłoczniej.