Najważniejsze święta na Ukrainie
Opublikowano:
Aktualizacja:
Ukraina ma 11 ustawowych świąt państwowych, a od 2023 r. obchodzi większość świąt religijnych według nowego kalendarza – Boże Narodzenie przypada więc 25 grudnia, tak jak w Polsce, a nie 7 stycznia. Najważniejsze daty to Nowy Rok, Boże Narodzenie, prawosławna Wielkanoc, Zielone Świątki, Dzień Konstytucji (28 czerwca) i Dzień Niepodległości (24 sierpnia). Od wprowadzenia stanu wojennego w 2022 r. święta nie są jednak dniami wolnymi od pracy (stan na 2026).
Tradycje świąteczne naszego wschodniego sąsiada nie różnią się znacznie od tych dobrze nam znanych. Choć najważniejsze święta religijne odbywają się w obrządku prawosławnym i greckokatolickim, w Wigilię podobnie oczekuje się pierwszej gwiazdki, a na Wielkanoc maluje pisanki i przygotowuje święconkę.
Ukraina | Wielkanocne dekoracje (Easter 2009 by Bo&Ko na licencji CC BY-SA 2.0)
Zmiana kalendarza w 2023 roku
We wrześniu 2023 r. Prawosławny Kościół Ukrainy i Ukraiński Kościół Greckokatolicki przeszły na nowy (tzw. nowojuliański) kalendarz. Równocześnie zmieniono ustawę o świętach: Boże Narodzenie obchodzi się oficjalnie tylko 25 grudnia, Dzień Państwowości przeniesiono z 28 na 15 lipca, a Dzień Obrońców Ukrainy – z 14 października na 1 października. Święta stałe w kalendarzu cerkiewnym, takie jak Jordan czy Zwiastowanie, przypadają teraz w tych samych dniach co w Kościele rzymskokatolickim. Data Wielkanocy wciąż jest jednak wyznaczana według dawnej, prawosławnej paschalii, dlatego zwykle różni się od katolickiej.
Święta państwowe (ustawowe)
| Data | Święto |
|---|---|
| 1 stycznia | Nowy Rok |
| 8 marca | Międzynarodowy Dzień Kobiet |
| ruchome (kwiecień–początek maja) | Wielkanoc prawosławna |
| ruchome (50 dni po Wielkanocy) | Zielone Świątki (Trójca Święta) |
| 1 maja | Święto Pracy |
| 8 maja | Dzień Pamięci i Zwycięstwa nad nazizmem w II wojnie światowej |
| 28 czerwca | Dzień Konstytucji |
| 15 lipca | Dzień Państwowości Ukrainy |
| 24 sierpnia | Dzień Niepodległości |
| 1 października | Dzień Obrońców i Obrończyń Ukrainy |
| 25 grudnia | Boże Narodzenie |
Dawny Dzień Zwycięstwa 9 maja zastąpiono w 2023 r. Dniem Pamięci i Zwycięstwa 8 maja, a 2 maja nie jest już dniem ustawowo wolnym.
Ważne święta religijne i ludowe
- 24 grudnia – Swiat-Weczir, czyli Wigilia, z kutią jako pierwszą z dwunastu potraw,
- 6 stycznia – Jordan (Chrzest Pański), święto poświęcenia wody i kąpieli w przerębli (zasady bezpiecznego zanurzenia opisujemy w tekście Jak nie zamarznąć w przerębli?),
- tydzień przed Wielkim Postem – Maślenica, czyli ukraińskie ostatki z blinami,
- 25 marca – Zwiastowanie NMP,
- ruchome – Wielkanoc i Zielone Świątki,
- pierwsza niedziela po Wielkanocy – Krasna Hirka, czyli święto Leli, ludowe powitanie wiosny,
- noc z 23 na 24 czerwca – Kupała (Iwana Kupały), noc ognisk i puszczania wianków,
- 21 listopada – Ofiarowanie NMP.
Ukraina | Mieszkanki Kijowa w tradycyjnych strojach (Kiev, Ukraine by VasenkaPhotography na licencji CC BY 2.0)
Ukraiński rok festiwalowy
Poza świętami narodowymi i religijnymi na Ukrainie przez lata prężnie rozwijał się ruch festiwalowy i popularyzowana była turystyka imprezowa. Przed wojną w różnych miastach odbywało się w ciągu roku kilkaset imprez o zróżnicowanej tematyce:
- festiwale gastronomiczne,
- festiwale ludowe i etniczne,
- imprezy historyczne,
- imprezy artystyczne,
- festiwale muzyczne,
- imprezy tematyczne.
Niektóre z nich gromadziły dziesiątki tysięcy uczestników. Każda taka impreza to ciężka praca organizatorów, za którą największym wynagrodzeniem jest zainteresowanie i uznanie uczestników. W czasie stanu wojennego wiele wydarzeń odbywa się w ograniczonej formie, dlatego ich terminy warto sprawdzać na bieżąco.
Najczęstsze pytania
Kiedy Ukraińcy obchodzą Boże Narodzenie?
Od 2023 r. oficjalnym dniem Bożego Narodzenia na Ukrainie jest 25 grudnia, a Wigilia przypada 24 grudnia – tak jak w Polsce. Część wiernych, zwłaszcza związanych z Ukraińskim Kościołem Prawosławnym dawnego Patriarchatu Moskiewskiego, nadal świętuje 7 stycznia, ale nie jest to już święto państwowe.
Czy święta na Ukrainie są dniami wolnymi od pracy?
Ustawowo tak, ale od lutego 2022 r. obowiązuje stan wojenny, w czasie którego święta państwowe nie są dniami wolnymi od pracy (stan na 2026). Urzędy, sklepy i komunikacja działają więc zwykle normalnie, choć w największe święta można spodziewać się zmienionych godzin otwarcia.
Kiedy wypada prawosławna Wielkanoc?
Wielkanoc na Ukrainie wciąż wyznacza się według prawosławnej paschalii, więc może wypaść w tym samym dniu co katolicka albo nawet pięć tygodni później. W 2026 r. przypadła 12 kwietnia (katolicka – 5 kwietnia), a w 2027 r. wypadnie 2 maja.
Jak na Ukrainie obchodzi się Dzień Niepodległości?
24 sierpnia upamiętnia ogłoszenie niepodległości w 1991 r. Przed wojną w Kijowie odbywały się defilady i koncerty, dziś obchody mają bardziej skromny, patriotyczny charakter. Wielu Ukraińców zakłada tego dnia wyszywanki, a 23 sierpnia obchodzi się Dzień Flagi Państwowej.