Salamina – starożytne miasto

Salamina to ruiny starożytnego miasta na wschodnim wybrzeżu Cypru, ok. 6 km na północ od Famagusty, na terenie Cypru Północnego. Przez stulecia było to najważniejsze miasto-królestwo wyspy; dziś można tu zobaczyć m.in. rzymski teatr, który mieścił do 15 tys. widzów, gimnazjon i świątynię Zeusa.

Cypr | Amfiteatr w Salaminie (The Roman theatre, built during the reign of Augustus and completed during the years of Trajan and Hadrian, it originally had 50 rows of seats (just 18 remain) and held over 15,000 spectators, Salamis, Northern Cyprus by Carole Raddato na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia Salaminy

Według tradycji Salaminę założył po wojnie trojańskiej bohater spod Troi – Teukros, syn Telamona z Salaminy greckiej. Na cześć swojej ojczyzny nadał nowej osadzie na Cyprze tę samą nazwę. Najstarsze ślady archeologiczne pochodzą z XI wieku p.n.e., a w VIII wieku p.n.e. było to już jedno z najważniejszych miast na wyspie.

W 450 r. p.n.e., w czasie wojen grecko-perskich, pod Salaminą rozegrała się bitwa na morzu i lądzie, a w 306 r. p.n.e. miasto było świadkiem bitwy morskiej między flotami Ptolemeusza i Demetriusza.

Jednym z najważniejszych okresów w historii Salaminy były lata, w których miastem panował Euagoras I (411–374 p.n.e.). To właśnie podczas jego panowania znacznie rozwinęła się kultura grecka.

Na początku IV wieku miasto zniszczyły trzęsienia ziemi. Odbudował je cesarz Konstancjusz II i od jego imienia Salaminę nazwano Konstancją; stała się siedzibą biskupa. Miasto zaczęło jednak podupadać. Składało się na to kilka czynników, m.in. zamulanie portu, trzęsienia ziemi i najazdy arabskie w VII wieku. W średniowieczu wiele budowli zostało rozebranych na materiał budowlany, który przewożono do Famagusty.

Cypr | Ruiny Salaminy są najcenniejszym obiektem archeologicznym na Cyprze (The Roman theatre, built during the reign of Augustus and completed during the years of Trajan and Hadrian, it originally had 50 rows (just 18 remain) of seating which could hold 15,000 spectators, Salamis, Northern Cyprus by Carole Raddato na licencji CC BY-SA 2.0)

W Salaminie zaczęło się też chrześcijaństwo na wyspie. Apostołowie Paweł i Barnaba przybyli tu podczas pierwszej podróży misyjnej i nauczali w synagogach; według tradycji Barnaba, uznawany za założyciela Kościoła Cypru, został ukamienowany w Salaminie ok. 61 r. n.e. Za panowania Trajana i Hadriana odbudowano i rozbudowano budowle publiczne, a wodę do miasta doprowadzał akwedukt z Kythrei, zniszczony w VII wieku. Ostatecznie mieszkańcy opuścili miasto podczas najazdów arabskich w VII wieku i przenieśli się do Arsinoe, późniejszej Famagusty.

Salamina obecnie

Obecnie ruiny Salaminy są jednym z najcenniejszych stanowisk archeologicznych na Cyprze i główną atrakcją północnej części wyspy.

Najstarszą ruiną jest Świątynia Zeusa. Bardzo dobrze zachowały się gimnazjon – miejsce, gdzie uprawiano ćwiczenia – oraz teatr rzymski z czasów Augusta, który mieścił do 15 tys. widzów; w odbudowanej części widowni organizuje się czasem spektakle i koncerty. Duże wrażenie robią bezgłowe posągi, port oraz wystające z ziemi fragmenty kolumn.

Warto również zobaczyć groby władców z VIII i VII wieku p.n.e., które znajdują się w pobliżu Salaminy.

Jak dojechać i zwiedzać

Salamina leży na terenie nieuznawanej międzynarodowo Tureckiej Republiki Cypru Północnego, więc z południa wyspy trzeba przekroczyć linię demarkacyjną – z Nikozji (np. pieszo przy Ledra Street) albo samochodem przez jedno z przejść na wschodzie wyspy. Szczegóły opisujemy w artykule Podróż na Cypr Północny. Na zwiedzanie ruin warto zarezerwować 2–3 godziny; teren jest rozległy i słabo zacieniony, więc latem najlepiej przyjechać rano. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów najlepiej sprawdzić przed wyjazdem, bo zmieniają się sezonowo.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Salamina?

Ruiny Salaminy znajdują się na wschodnim wybrzeżu Cypru, ok. 6 km na północ od Famagusty, nad Zatoką Famagusta. Teren należy do Cypru Północnego, czyli części wyspy pod administracją turecką.

Czy do Salaminy można pojechać z południa Cypru?

Tak. Obywatele Unii Europejskiej przekraczają linię demarkacyjną na przejściach granicznych z dowodem osobistym lub paszportem. Wynajętym na południu autem można wjechać na północ, jeśli zgadza się na to wypożyczalnia i wykupi się tamtejsze ubezpieczenie.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Salaminy?

Na obejrzenie teatru, gimnazjonu, łaźni i pozostałości świątyń wystarczą zwykle 2–3 godziny. Jeśli chcemy zobaczyć także pobliskie Grobowce Królewskie i klasztor św. Barnaby, warto przeznaczyć na okolicę pół dnia.