Porto – co zobaczyć: przewodnik po mieście nad Douro

Porto, drugie co do wielkości miasto Portugalii, rozciąga się na wzgórzach nad ujściem rzeki Douro. Jego historyczne centrum wraz z mostem Ludwika I (1886) od 1996 r. figuruje na liście UNESCO, a największe atrakcje to nabrzeże Ribeira, dworzec São Bento z azulejos, wieża Clérigos oraz piwnice wina porto na drugim brzegu rzeki, w Vila Nova de Gaia.

Nabrzeże Ribeira i piwnice wina porto w Gai

Życie miasta koncentruje się nad rzeką Douro. Na uwagę zasługują szczególnie południowe brzegi rzeki, gdzie od stuleci kwitnie przemysł winny.

Portugalia - Porto | Życie miasta koncentruje się nad rzeką Douro (100 Pieces Puzzle by Feliciano Guimarães na licencji CC BY 2.0)

To stąd od XVII w. eksportowano jedno z najwspanialszych słodkich win w Europie, noszące tę samą nazwę co miasto, czyli porto. W 1756 r. markiz Pombal wyznaczył granice regionu uprawy w dolinie Douro – był to pierwszy w Europie prawnie chroniony region winiarski. Wino dojrzewa w piwnicach (caves) w Vila Nova de Gaia, do których z nabrzeża Ribeira przechodzi się górnym lub dolnym pomostem mostu Ludwika I. Więcej o trunku piszemy w tekście Portugalskie wino.

Doskonałe wino, które z czasem przybrało postać różnych odmian i aromatów, świetnie komponuje się ze specjałami tutejszej kuchni. Niewątpliwie właśnie w jednej z nadrzecznych restauracji Porto zjemy nasz „obiad marzeń”.

Degustację można zaplanować w jednej z piwnic w Gai albo w winiarni Solar do Vinho do Porto (polecanej, gdy powstawał ten tekst w 2019 r.). Wprawieni w dobry, wakacyjny nastrój możemy następnie udać się do słynącej z wielu rozrywek nadmorskiej dzielnicy Foz do Douro. Nie zapominajmy jednak, że to pełne muzyki i wina miasto to nie tylko rozrywki i dobre jedzenie – w Porto nie zabraknie nam również estetycznych wrażeń.

Co zobaczyć w centrum Porto: São Bento, Clérigos i Livraria Lello?

Tak jak w wielu innych miastach Portugalii, tak i w Porto, centrum życia miejskiego stanowi plac z górującym nad nim pomnikiem jednego z wielkich władców tego kraju. W przypadku omawianej miejscowości, owym centrum jest Praça da Liberdade, z którego spogląda na nas czujnym okiem monumentalna postać Piotra IV na wierzchowcu.

Portugalia | Porto z lotu ptaka (Porto 360º XXVII by Pedro na licencji CC BY 2.0)

Nawet tak niepozorne elementy infrastruktury miejskiej Porto, jak dworzec kolejowy São Bento, mogą zachwycić niezwykłym pięknem zdobień. Hala dworca wyłożona jest wielkimi panelami słynnych portugalskich azulejos autorstwa Jorge Colaço, przedstawiającymi sceny z historii kraju.

Kilka minut spacerem od dworca wznosi się barokowa wieża Torre dos Clérigos, zaprojektowana przez Nicolau Nasoniego i wzniesiona w latach 1732–1763 – z jej szczytu roztacza się jedna z najpiękniejszych panoram miasta. Nieopodal działa księgarnia Livraria Lello z neogotyckim wnętrzem i słynnymi czerwonymi schodami; ze względu na tłumy wstęp jest biletowany, na określoną godzinę. O zaułkach historycznego centrum piszemy więcej w artykule Stare miasto w Porto.

Katedra Sé i inne kościoły Porto

W Porto zwiedzić możemy przepiękną XII-wieczną katedrę i przespacerować się jej malowniczymi krużgankami, podziwiając jednocześnie panoramę miasta. Z zabytków sakralnych czekają na nas ponadto: wrota Pałacu Biskupiego (Palácio do Bispo), XV-wieczny kościół Igreja Santa Clara, XVI-wieczna świątynia São Lourenço i barokowy Igreja São Francisco.

Casa do Infante, lot nad Douro i inne atrakcje Porto

Dla miłośników widoków „z lotu ptaka” lokalni organizatorzy oferują wycieczki helikopterem nad doliną Douro. Pasjonaci poezji mogą zwiedzić dom jednego z wybitnych portugalskich pisarzy - Casa Museu de Guerra Junqueiro. Turystów interesujących się wyprawami morskimi i marzących o podróży dookoła świata śladami portugalskich żeglarzy, z pewnością zainteresuje Casa do Infante, czyli willa, w której przyszedł na świat sam Henryk Żeglarz.

Portugalia - Porto | Barka u brzegów rzeki (Oporto transfigurated by Feliciano Guimarães na licencji CC BY 2.0)

Które muzea w Porto warto odwiedzić?

Jedną z atrakcji Porto są także bogato wyposażone muzea dotyczące różnych dziedzin, np.:

• Museu de Etnografia e História - Muzeum etnograficzno-historyczne ulokowane w granitowym pałacu Palácio de São João Novo
• Muzeum Porto
• Museu Nacional Soares dos Reis w Palácio dos Carrancas – oferujące zbiory sztuki sakralnej, ceramiki, strojów ludowych oraz malarstwa i rzeźby (nawet portugalskiej rzeźby współczesnej)
• Museu Romantico - otoczone przez zieleń muzeum, mieszczące m.in. wspaniały pokój królewski, gdzie król Piemontu i Sardynii Karol Albert przyjmował swych gości. Sala umeblowana i udekorowana jest w typowym XIX-wiecznym stylu. Inne pomieszczenia zdobione są malowidłami ukazującymi wspaniałe romantyczne pejzaże
• Museu de Arte Contemporânea de Serralves – Muzeum Sztuki Współczesnej Fundacji Serralves, otoczone rozległym parkiem.

Najczęstsze pytania o Porto

Co trzeba zobaczyć w Porto?

Obowiązkowe punkty to nabrzeże Ribeira, most Ludwika I, dworzec São Bento z azulejos, wieża Clérigos, księgarnia Livraria Lello i katedra Sé. Warto też przejść na drugi brzeg Douro do Vila Nova de Gaia, gdzie działają piwnice wina porto.

Ile dni potrzeba na zwiedzanie Porto?

Na najważniejsze zabytki wystarczą dwa dni. Trzeci dzień warto przeznaczyć na degustację w piwnicach w Gai, rejs po Douro albo wypad do dzielnicy Foz do Douro nad oceanem.

Czy do Livraria Lello trzeba kupić bilet?

Tak. Ze względu na tłumy wejście do księgarni jest biletowane i odbywa się na wybraną godzinę, dlatego bilet najlepiej kupić z wyprzedzeniem przez internet (stan na 2026).