Moje wielkie tureckie wesele

Tureckie wesele to zwykle kilkudniowe święto, które zaczyna się od nocy henny, obejmuje ślub cywilny (jedyny uznawany przez państwo) i często także religijny, a kończy przyjęciem, na którym goście przypinają młodym złoto. Zwyczaje różnią się w zależności od regionu i religijności rodziny, bo Turcja leży na styku kilku cywilizacji, a ta mieszanka kulturowa odzwierciedla się w wielu aspektach codziennego życia – także w obrzędach weselnych.

Turcja | Tureckie wesela są bardzo różnorodne (Wedding couple / Gelin Damat 2 by Özlem Ercan na licencji CC BY 2.0)

Ślub cywilny i religijny

Turecki ślub podzielić można na: cywilny oraz religijny. Na ślub cywilny małżonkowie mogą ubrać się w zwykły strój codzienny, ale jak powszechnie wiadomo, marzeniem każdej małej dziewczynki jest założenie białej sukni. Panowie towarzyszący pięknie ubranej przyszłej małżonce zakładają wówczas smoking lub garnitur.

Podczas ślubu w Urzędzie Stanu Cywilnego niektórzy narzeczeni wymieniają się obrączkami. Nie jest to jednak obowiązkiem. Tradycją jest, aby jednym ze świadków był najstarszy mężczyzna w rodzinie.

Ślub religijny (tur. imam nikâhı) nie jest w Turcji zabroniony, ale nie ma skutków prawnych – państwo uznaje wyłącznie małżeństwo cywilne, a ceremonia religijna powinna mu towarzyszyć lub po nim następować. Od 2017 r. ślubu cywilnego mogą udzielać również urzędnicy muftiatów. Mimo braku mocy prawnej wiele par decyduje się na ceremonię religijną, która ma duże znaczenie zwłaszcza w bardziej religijnych rodzinach. Sama ceremonia jest skromna – obecni są przyszli małżonkowie, świadkowie i imam. Więcej o wierze Turków piszemy w artykule Religia w Turcji.

Jakie są wymogi prawne ślubu w Turcji?

Pełnoletniość w Turcji zaczyna się w wieku 18 lat. Według Wikipedii 17-latkowie mogą zawrzeć małżeństwo za zgodą rodziców, a 16-latkowie – za zgodą rodziców i decyzją sądu. Cudzoziemcy mogą zawierać małżeństwa w Turcji na zasadach prawa cywilnego, a tureckie akty małżeństwa są co do zasady uznawane za granicą. Przed planowaniem ślubu warto sprawdzić aktualne wymagane dokumenty w tureckim urzędzie stanu cywilnego lub w konsulacie.

Jakie zwyczaje poprzedzają tureckie wesele?

Przed samą uroczystością odbywa się kilka obrzędów. Do najważniejszych należą:

• kız isteme – oficjalna prośba o rękę panny młodej,
• söz i nişan – zaręczyny i uroczystość zaręczynowa,
• kına – noc henny,
• gelin alma – zabranie panny młodej z domu rodzinnego,
• takı merasimi – ceremonia wręczania prezentów w postaci złota,
• damat tıraşı – golenie pana młodego.

Tradycyjną oprawę muzyczną tworzą davul i zurna (bęben i ludowy instrument dęty z podwójnym stroikiem), a goście tańczą w kole taniec halay. Nie wszystkie te elementy występują na każdym weselu – zależy to od regionu i rodziny.

Noc henny (kına gecesi)

Ślub i wesele trwają zazwyczaj od czterech do siedmiu dni. Zaczynają się oddzielnymi uroczystościami, które organizują osobno rodziny państwa młodych. Od  tej chwili narzeczeni nie mogą się zobaczyć aż do chwili ślubu.

Najbardziej znaną z tych uroczystości jest noc henny (tur. kına gecesi), organizowana zwykle wieczorem przed weselem. Spotykają się na niej przede wszystkim kobiety z rodziny i przyjaciółki panny młodej. Pannie młodej, często ubranej w czerwoną suknię i z twarzą przykrytą welonem, farbuje się henną dłonie, a zebrane kobiety śpiewają tradycyjne, nieco rzewne pieśni o rozstaniu z domem rodzinnym.

Przyjęcie weselne i prezenty

Turcja | Panna młoda (Turkish Bride by Mohamed Nanabhay na licencji CC BY 2.0)

Przyjęcie weselne jest niezwykle ważnym wydarzeniem, zwłaszcza dla kobiety. Uzależnione jest jednak od regionu w jakim się odbywa i religijności rodziny. W większych miastach wesela organizowane są na wzór europejski. W rodzinach z głębokimi tradycjami przyjęcia organizowane są często osobno dla kobiet i mężczyzn.

Poczęstunek weselny zwykle podawany jest w formie szwedzkiego stołu. Nie jest też zbyt bogaty. Zwykle są skromne przekąski oraz napoje.

Ważnym momentem przyjęcia jest przypinanie młodym prezentów (tur. takı takma): goście podchodzą do pary i przypinają jej do ubrań złote monety, bransolety lub banknoty. Jeśli wybierasz się na tureckie wesele, warto poznać też inne zasady grzeczności i zwyczaje tureckie.

Turcja | Noc henny (kına gecesi) dzień przed weselem: panna młoda w czerwonym welonie wśród przyjaciółek, które niosą tacę z zapalonymi świecami (The henna night by Aygulharmanci, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Najczęstsze pytania o tureckie wesele

Czy ślub religijny w Turcji jest ważny?

Nie ma skutków prawnych. Państwo uznaje wyłącznie małżeństwo cywilne, a ceremonia religijna (imam nikâhı) może mu towarzyszyć lub następować po nim.

Ile trwa tureckie wesele?

Tradycyjnie od czterech do siedmiu dni, od oddzielnych uroczystości rodzin państwa młodych po główne przyjęcie. Przebieg zależy od regionu i religijności rodziny.

Co to jest noc henny?

To uroczystość (kına gecesi) organizowana wieczorem przed weselem, w której uczestniczą głównie kobiety. Pannie młodej farbuje się henną dłonie, a goście śpiewają tradycyjne pieśni.