Parki narodowe Turcji

Turcja ma dziś ponad 50 parków narodowych (według zestawienia opartego na danych tureckiej Dyrekcji Ochrony Przyrody i Parków Narodowych – 52, stan na 2026; w 2010 r. było ich 41). Chronią one bardzo różnorodne krajobrazy – od sosnowych lasów na anatolijskim stepie i górskich jezior nad Morzem Czarnym po ptasie mokradła – a także miejsca o wyjątkowym znaczeniu historycznym, jak szczyt Nemrut.

Turcja | Park Góry Nemrut (West Terrace by Klearchos Kapoutsis na licencji CC BY 2.0)

Park Sosnowy – pierwszy turecki park

Pierwszy turecki park narodowy – Yozgat Çamlığı Milli Parkı – został założony 5 lutego 1958 r. Jest to las sosnowy stanowiący zieloną wyspę w samym środku suchego stepu. Znajduje się on w środkowej Anatolii, tuż obok miasta Yozgat. Wiele gatunków sosen występujących w parku to gatunki endemiczne (oprócz Parku Sosnowego można je spotkać wyłącznie w górach Kaukazu).

Park Góry Nemrut

Ten położony w południowo-wschodniej Anatolii park jest miejscem o szczególnym znaczeniu historycznym. Na górze o wysokości 2134 m n.p.m. znajduje się słynny zespół świątynno-grobowy zbudowany w I wieku p.n.e. przez króla Kommageny, Antiocha I. Zespół składa się z królewskiego grobowca oraz otaczających go monumentalnych, ośmiometrowych posągów, przedstawiających samego Antiocha, bóstwa greckie, perskie i armeńskie oraz dwa orły i dwa lwy. Głowy posągów zostały strącone – przez trzęsienia ziemi lub celowe zniszczenia – i dziś leżą u stóp rzeźb.

Szczyt odwiedza się najczęściej od maja do października, najlepiej o wschodzie lub zachodzie słońca; bazą wypadową są miasta Kahta i Adıyaman. Więcej o okolicy piszemy w tekście o Regionie Południowo-Wschodniej Anatolii.

Göreme (dawny park narodowy)

Göreme to miasteczko w środkowej Anatolii, położone wśród słynnych formacji skalnych Kapadocji, zwanych ze względu na swoje niezwykłe kształty „kominami wróżek”. Na tym wpisanym na listę UNESCO obszarze znajdują się wykute w skałach liczne kościoły oraz domy dawnych chrześcijan. W 2019 r. Göreme straciło status parku narodowego – obszarem zarządza teraz specjalna Administracja Kapadocji. Najbliższe lotniska to Kayseri i Nevşehir.

Turcja | Park Narodowy Göreme (by Hans na licencji Pixabay)

Park Narodowy Yedi Göller (Siedmiu Jezior)

Park ten położony jest w prowincji Bolu, w zachodniej części Regionu Czarnomorskiego. Jest znany ze swych jezior osuwiskowych (powstałych w wyniku zatamowania przez osuwisko koryta rzecznego) oraz wyjątkowo pięknych krajobrazów. Obszar ten porastają m.in. buki, lipy, sosny czarne i dęby. Jeziora są domem dla licznych pstrągów, a otaczające je lasy – dla wielu dzikich zwierząt, w tym jeleni, niedźwiedzi, saren, wilków czy dzików. Najpiękniej jest tu jesienią, gdy liściaste lasy zmieniają kolor; bazą wypadową jest miasto Bolu.

Park Narodowy Uludağ

Park ten, najwyżej położony rejon zachodniej Anatolii, znajduje się 22 km od miasta Bursa, skąd na górę można wjechać kolejką linową. Zimą działa tu jeden z najpopularniejszych tureckich ośrodków narciarskich – piszemy o nim w artykule o Uludağu. Obszar parku to góra Uludağ (tur. „Wielka Góra”) i jej okolice. Park charakteryzuje się dużym bogactwem szaty roślinnej – od makii w dolnych partiach, przez lasy liściaste, po roślinność wysokogórską. Jest też domem dla licznych górskich ptaków: sępów, orłów, orłosępów oraz wielu mniejszych gatunków.

Park Narodowy Doliny Munzur

Bardzo duży park, niezwykle bogaty pod względem geologicznym i przyrodniczym. Znajduje się we wschodniej Anatolii, w prowincji Tunceli. W parku zobaczymy m.in. jaskinie, wulkaniczne formacje skalne, jeziora lodowcowe, gorące źródła, kaniony i wodospady. W rzece Munzur żyją pstrągi. Park jest domem dla wielu dzikich zwierząt, w tym rysi, żbików, zajęcy, dzikich kóz, niedźwiedzi czy wilków.

Turcja | Uludağ Mountain w lutym (Kartaltepe Peak, Uludağ Mountain by Ty na licencji CC BY-SA 2.0)

Park Narodowy Kuşcenneti (Ptasi Raj)

To niewielki park, położony w prowincji Balıkesir, na północny wschód od jeziora Manyas, w Regionie Marmara. Wilgotny i ciepły klimat oraz dużo roślinności to powody, dla których ten niewielki obszar jest siedliskiem niezwykle różnorodnej populacji ptaków, liczącej ponad 270 gatunków (w tym kaczki, flamingi czy pelikany). Najwięcej ptaków można zobaczyć wiosną i jesienią, w czasie przelotów.

Najczęstsze pytania

Ile parków narodowych jest w Turcji?

Obecnie ponad 50 – według zestawienia opartego na danych tureckiej Dyrekcji Ochrony Przyrody i Parków Narodowych jest ich 52 (stan na 2026). Liczba stale rośnie: w 2010 r. było ich 41. Pierwszy, Yozgat Çamlığı, utworzono w 1958 r.

Czy Göreme w Kapadocji to park narodowy?

Już nie. Göreme było parkiem narodowym, ale w 2019 r. zmieniono jego status i obszarem zarządza specjalna Administracja Kapadocji. Nadal jest to miejsce z listy UNESCO i jedna z najpopularniejszych atrakcji Turcji.

Kiedy najlepiej odwiedzić górę Nemrut?

Najlepiej od maja do października, gdy droga na szczyt jest przejezdna. Większość turystów przyjeżdża o wschodzie lub zachodzie słońca, wyruszając z Kahty lub Adıyamanu. Na szczycie nawet latem bywa chłodno, więc warto mieć ciepłe ubranie.