Gospodarka Dubaju

Dubaj zbudował swoje bogactwo w kilka dekad: z portu żyjącego z połowu pereł stał się jednym z głównych ośrodków handlu, logistyki i finansów Bliskiego Wschodu. Choć rozwój przyspieszyło odkrycie ropy w 1966 r., dziś wydobycie odpowiada za mniej niż 1% PKB emiratu, a w 2023 r. jego gospodarka była warta ok. 429 mld dirhamów (ok. 117 mld USD).

Dubaj | Do głównych towarów importowanych przez ZEA należą: żywność, maszyny i pojazdy, gotowe produkty i urządzenia, chemikalia (Burj Khalifa lake by Francisco Anzola, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 2.0)

Perły i ropa

Przemiana Zjednoczonych Emiratów Arabskich z grupy niewielkich, niezbyt znaczących i mało zamożnych księstw w nowoczesne państwo o wysokim standardzie życia dokonała się w ciągu kilku dekad od powstania federacji w 1971 r. Ropa naftowa i gaz ziemny pozostają ważnym źródłem bogactwa Emiratów, zwłaszcza Abu Zabi, choć ich udział w gospodarce kraju stopniowo maleje.

Sam Dubaj również zawdzięcza ogromne przyspieszenie tempa rozwoju odkryciu złóż ropy naftowej. Z portu handlowego, znanego przede wszystkim z połowu pereł – tradycyjnego i najistotniejszego źródła dochodów tego rejonu od wieków – Dubaj przeistoczył się w wielokulturowe, nowoczesne miasto, wyjątkowo prężnie rozbudowujące się i bijące rekordy Guinnessa.

Złoża ropy na terenie Dubaju odkryto w roku 1966, a pierwszy transport surowca wysłano w 1969 r. Dawniej ropa dawała nawet połowę PKB emiratu, dziś jednak złoża są na wyczerpaniu i wydobycie odpowiada za mniej niż 1% PKB (stan na 2026). Według danych z 2018 r. największy udział w gospodarce miały handel hurtowy i detaliczny (26%), transport i logistyka (12%) oraz finanse (10%); ważne są też wolna strefa ekonomiczna Jebel Ali i turystyka. O tym, jak te przemiany wpłynęły na miasto, piszemy w artykule Dubaj – tradycja i nowoczesność.

Polityka gospodarcza dzisiaj

Zarówno rząd federalny ZEA, jak i władze poszczególnych emiratów – w tym Dubaju – prowadzą politykę gospodarczą zmierzającą do uniezależnienia się od koniunktury na rynku ropy naftowej i gazu ziemnego. Stawiają na edukację i naukę oraz nowoczesne technologie.

Dubaj | Złoża ropy na terenie Dubaju odkryto w 1966 roku (Burj Dubai (1) by PhareannaH[berhabuk] na licencji CC BY 2.0)

Gospodarka ZEA ma być oparta na dwóch podstawowych gałęziach: nowoczesnym przemyśle przetwórczym surowców (żelaza, aluminium; produkcja materiałów budowlanych) oraz usługach (m.in. na turystyce, bankowości, transporcie morskim i lotniczym). Istotną gałęzią mają być niebawem również odnawialne źródła energii.

Dubaj przeszedł poważną próbę podczas światowego kryzysu finansowego: w 2009 r. emirat był bliski niewypłacalności i uratowała go pożyczka od Abu Zabi w wysokości 20 mld USD. Później boom inwestycyjny powrócił – w szybkim tempie powstają nowe budynki, drogi i sieci komunikacyjne, a impulsem była m.in. wystawa Expo 2020, przełożona przez pandemię i otwarta 1 października 2021 r. Tło tych wydarzeń przybliża Historia Dubaju w pigułce.

Zmienił się też system podatkowy: od 2018 r. w ZEA obowiązuje VAT, a od 2023 r. 9-procentowy podatek dochodowy od przedsiębiorstw (firmy w strefach wolnocłowych mogą korzystać ze zwolnień).

Dubaj | Dubaj o zachodzie słońca (Dubai Sunset by Arnaud Matar na licencji CC0 1.0)

Eksport i import

Wymiana handlowa z innymi państwami stanowi bardzo ważny czynnik rozwoju ZEA. Do najistotniejszych towarów eksportowych należą ropa i gaz oraz produkty ropopochodne (choć Dubaj nie ma tu znaczącego udziału w porównaniu z innymi emiratami). Państwo eksportuje też suszone ryby, daktyle oraz aluminium hutnicze. W latach 2010. głównymi odbiorcami towarów eksportowanych z Emiratów były Japonia, Korea Południowa, Indie, Iran i Tajlandia.

Do głównych towarów importowanych przez ZEA należą: żywność, maszyny i pojazdy, gotowe produkty i urządzenia, chemikalia. W tym samym okresie najważniejszymi dostawcami były Chiny, Indie, Japonia, Niemcy, Wielka Brytania, Francja i USA.

W latach 2010. Polska eksportowała do ZEA przede wszystkim urządzenia mechaniczne i elektryczne, artykuły spożywcze (wyroby tytoniowe, przetwory, cukier), kosmetyki, wyroby stalowe, pojazdy i części zamienne. Importowaliśmy natomiast aluminium, wyroby z metali nieszlachetnych oraz z tworzyw sztucznych, materiały i produkty przemysłu włókienniczego.

Dubaj | 33% wartości PKB kraju pochodzi z wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego (Dubai skyscrapers by Challiyan, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Jebel Ali Free Zone

Jest to wolna (specjalna) strefa ekonomiczna stworzona w 1985 r. Jest to wydzielona część terytorium, w której obowiązują preferencyjne warunki działalności gospodarczej (np. zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorstw). Strefa ta znajduje się w zachodniej części Dubaju, niedaleko Abu Zabi. Jest jedną z największych takich stref na świecie.

Strefie zależy przede wszystkim na stałych, długoterminowych klientach i zagranicznych inwestorach. Firmy w strefie nie płacą ceł, nie podlegają ograniczeniom walutowym i mogą w całości należeć do zagranicznych właścicieli; kwalifikujące się przedsiębiorstwa korzystają też ze zwolnienia z wprowadzonego w 2023 r. podatku od przedsiębiorstw.

Najczęstsze pytania o gospodarkę Dubaju

Czy Dubaj żyje z ropy?

Nie. Ropę odkryto tu w 1966 r., a pierwszy transport wysłano w 1969 r., ale dziś wydobycie odpowiada za mniej niż 1% PKB emiratu (stan na 2026). Gospodarkę opierają handel, logistyka, turystyka, bankowość i transport.

Czy w Dubaju obowiązują podatki?

Od 2018 r. w ZEA obowiązuje VAT, a od 2023 r. 9-procentowy podatek dochodowy od przedsiębiorstw. Firmy w strefach wolnocłowych mogą korzystać ze zwolnień.

Czym jest Jebel Ali Free Zone?

To wolna strefa ekonomiczna utworzona w 1985 r. w zachodniej części Dubaju. Firmy w strefie nie płacą ceł, nie mają ograniczeń walutowych i mogą w całości należeć do zagranicznych właścicieli.