Jacy są Chorwaci?

Chorwaci to ludzie gościnni, pogodni i niespieszni: cenią spokój, godzinami przesiadują przy kawie i chętnie nawiązują znajomości z turystami. Na ich charakter wpłynęła burzliwa historia – ostatnia wojna (1991–1995) zabrała wielu rodzinom bliskich i dorobek życia. Dziś, trzy dekady po jej zakończeniu, Chorwacja jest jednym z najchętniej odwiedzanych krajów Europy, a jej mieszkańcy są dumni, że turyści tak tłumnie do nich przyjeżdżają.

Chorwacja | Dwie uśmiechnięte kobiety w jasnych bluzkach i brązowych kamizelkach (They dance by Andrey na licencji CC BY 2.0)

Gościnność i usposobienie Chorwatów

Chorwaci są życzliwi i przyjaźni dla obcokrajowców. Wojna nauczyła ich szacunku w stosunku do innych ludzi. Chorwacja uchodzi też za jeden z bezpieczniejszych krajów Europy. I tu zdarzają się oczywiście drobne przestępstwa, jak praktycznie we wszystkich miejscowościach turystycznych czy innych dużych skupiskach ludzi – praktyczne wskazówki znajdziesz w tekście Chorwacja – zdrowie i bezpieczeństwo.

Mieszkańcy Chorwacji są bardzo pogodnymi ludźmi. Nawet kilkugodzinne stanie w korku czy w kolejce nie stanowi dla nich problemu. Zwyczajny dzień chętnie umilają sobie wizytą w pobliskiej kawiarni. Najważniejszy jest dla nich spokój. Nawet na ulicach chorwackich miast można zauważyć brak pośpiechu.

Kultura kawy

Chorwaci uwielbiają spędzać czas przy kawie. Mają swoje ulubione kawiarnie i cafe-bary, a dzień bez wizyty w którymś z nich bywa uznawany za stracony. Według opracowań o kulturze Chorwacji kawa jest rytuałem i głównym sposobem spotykania się: zaproszenie „na kawę” to zwykła forma towarzyskiego spotkania, a płaci zwykle ten, kto zaprasza. Przeciętna wizyta trwa 40–45 minut, a codziennie kawę pije ok. 80% Chorwatów powyżej 15. roku życia.

Wypady na kawę są okazją do spotkań z rodziną, przyjaciółmi, do długich rozmów na ważne tematy, a także do niewinnych ploteczek i zwykłych relacji z dnia codziennego. Jest to również łatwy sposób na nawiązywanie nowych znajomości. Filiżanka kawy potrafi „trwać” nawet godzinę.

Chorwacja | Chorwaci uwielbiają kawę (Croatia_rab_magic coffee_092009 by LoriQoPB na licencji CC BY-ND 2.0)

Savoir-vivre i powitania

Mieszkańcy Chorwacji podczas rozmowy stoją blisko siebie, głośno rozmawiają i energicznie gestykulują. Ma to na celu przekazanie jak największej porcji emocji. W miejscach publicznych stosuje się formalne powitania oraz pożegnania. Jeśli ktoś tego nie zrobi – może być posądzony o brak dobrych manier. Bliskie osoby witają się pocałunkiem w policzek. Zwyczajem jest, że pierwsze witają się osoby młode ze starszymi, a kobiety z mężczyznami. Kilka słów po chorwacku – choćby dobar dan czy hvala – zawsze zostanie docenione; podstawowe zwroty zebraliśmy w artykule Język chorwacki. Dwie uśmiechnięte kobiety w jasnych bluzkach i brązowych kamizelkach. W wielu innych krajach ludzie również są uprzejmi, ale łatwo zauważyć, kiedy leży to w naturze mieszkańców, a kiedy odbywa się jedynie na pokaz. Mieszkańcy Chorwacji są dumni, że turyści tak chętnie i tłumnie przyjeżdżają do ich kraju.

Chorwacja | Mieszkańcy Chorwacji są bardzo pogodnymi ludźmi (TONČI & PEPICA by Hrvoje na licencji CC BY 2.0)

Kim są Chorwaci i w co wierzą?

Chorwaci stanowią ok. 90% mieszkańców kraju: w spisie z 2021 r. Chorwację zamieszkiwało 3,55 mln Chorwatów, a łącznie na świecie żyje ich ok. 7–8 mln. Znaczące społeczności chorwackiej diaspory mieszkają m.in. w Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Chile i Argentynie. Więcej danych o mieszkańcach kraju znajdziesz w tekście Ludność Chorwacji.

Chorwaci to w większości katolicy, a Kościół odegrał dużą rolę w rozwoju oświaty – Uniwersytet w Zagrzebiu wywodzi się z akademii jezuickiej z 1669 r. Najważniejsze święta religijne i państwowe opisujemy w artykule o najważniejszych świętach i wydarzeniach kulturalnych, a rodzinne tradycje widać najlepiej na weselach – opisujemy je w tekście Ślub i wesele w Chorwacji.

Różnice regionalne, język i kuchnia

Chorwacja jest krajem regionów, a mieszkańcy różnych części kraju mają odrębne obyczaje. Chorwacki ma trzy główne dialekty – sztokawski, czakawski i kajkawski. Podobnie różni się kuchnia: na kontynencie widać wpływy węgierskie, wiedeńskie i tureckie, a na wybrzeżu – greckie, rzymskie i włoskie. Pierwsza chorwacka książka kucharska ukazała się w 1813 r. i zawierała 554 przepisy. O smakach kraju opowiadamy w tekście Kuchnia chorwacka.

Najczęstsze pytania o Chorwatów

Czy Chorwaci są gościnni dla turystów?

Tak, Chorwaci są życzliwi wobec obcokrajowców i chętnie nawiązują znajomości. Kilka słów po chorwacku, jak dobar dan czy hvala, zawsze zostanie docenione.

Jak witają się Chorwaci?

W miejscach publicznych używa się formalnych powitań i pożegnań, a bliskie osoby witają się pocałunkiem w policzek. Pierwsze witają się osoby młode ze starszymi oraz kobiety z mężczyznami.

Dlaczego Chorwaci tak długo siedzą w kawiarniach?

Kawa to dla nich okazja do spotkania, rozmowy i nawiązywania znajomości, a nie tylko napój. Przeciętna wizyta w kawiarni trwa 40–45 minut, a zaproszenie na kawę jest podstawową formą spotkania towarzyskiego.