Ślub i wesele w Chorwacji

Chorwackie wesele zaczyna się zwykle w domu rodziców panny młodej, prowadzi przez kościelny ślub i kończy hucznym przyjęciem trwającym do rana. Najwierniej dawnych zwyczajów – kokardek z rozmarynem, tacy z jabłkiem i złotymi monetami, oczepin z podwiązką – trzyma się wiejska północno-wschodnia Chorwacja. Mówi się zresztą, że w Chorwacji można zobaczyć dwie rzeczy, które trudno spotkać gdzie indziej: średniowieczne twierdze i zamki oraz wesela z ich wiekowymi obrzędami.

Nowożeńcy w Dubrowniku (Dubrovnik Wedding by Sean MacEntee na licencji CC BY 2.0)

Zwyczaje weselne w Chorwacji

Wesele jest tutaj tradycyjnie ogromnym spektaklem i swego rodzaju rynkiem ślubnym. Jako że przybywają na uroczystość krewni oraz inni zaproszeni goście, zdarza się nierzadko, że poznają się tutaj pary, które potem same będą szły do ołtarza. Przede wszystkim w wiejskim regionie północno-wschodniej Chorwacji wesela odbywają się według wszelkich odwiecznych zasad. W innych częściach kraju zachowuje się tylko część zwyczajów. Obyczaje te dobrze pokazują, jacy są Chorwaci – rodzinni, towarzyscy i przywiązani do tradycji.

W dniu wesela spotykają się krewni i przyjaciele panny młodej w domu jej rodziców, aby oczekiwać na przybycie pana młodego. Według starego zwyczaju, niezamężne dziewczęta przypinają gościom do ubrań kokardki w narodowych barwach z gałązką rozmarynu. Przy hałaśliwej muzyce udają się wszyscy na mszę. Po ceremonii ślubnej młoda para odbiera gratulacje i życzenia w kościele.

Przyjęcie weselne odbywa się w sali hotelowej albo restauracyjnej. Podawane są plastry sera i kiełbasy oraz pieczony prosiak albo jagnię – więcej o takich potrawach przeczytasz w tekście Tradycje kulinarne Chorwacji. Do tego oczywiście nie brakuje chorwackiej śliwowicy.

Czas na prezent

Panna młoda przechodzi w międzyczasie wraz ze swoją druhną wzdłuż rzędów, pozdrawia raz jeszcze każdego gościa z osobna. Goście kładą koperty z pieniędzmi i karty z życzeniami na tacy, którą trzyma druhna. W wiejskich regionach jest zwyczaj, że na tacy znajduje się jabłko z wetkniętymi złotymi talarami. Złoto, które zaoszczędzili dla pary młodej rodzice narzeczonej symbolizuje finansowy dobrobyt rodziny.

Chorwackie wesele jest tradycyjnie ogromnym spektaklem i swego rodzaju rynkiem ślubnym (Wedding Singing outside of the Church by Chadica na licencji CC BY 2.0)

Chorwackie oczepiny

Oprawa muzyczna wesela zachęca do udziału w różnych tańcach towarzyskich parami albo w kole. Około północy zostaje pokrojony tort weselny. Pierwsze kawałki otrzymują państwo młodzi, którzy karmią się nimi nawzajem. Panna młoda stawia następnie nogę na taborecie i podciąga suknię ślubną tak, aż widoczna będzie jej podwiązka. Tę zdejmuje pan młody zębami, bez użycia rąk, przy akompaniamencie głośnych oklasków. Podwiązka i bukiet ślubny zostają rzucone w kierunku grupy niezamężnych i nieżonatych gości. Dziewczyna, która złapie bukiet ślubny oraz chłopak, który pochwyci podwiązkę muszą tańczyć razem.

Po północy panna młoda znika na chwilę, przebiera się i powraca w sukni wieczorowej, w której będzie się bawić z gośćmi do białego rana.

Muzyka na chorwackim weselu – bećarac ze Slawonii

Do tradycji północno-wschodniej Chorwacji, czyli Slawonii, należy bećarac – żartobliwa pieśń ludowa. Po raz pierwszy zapisał ją w XVIII wieku oświeceniowy pisarz Matija Antun Relković, a od 2011 r. bećarac figuruje na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Jeśli trafisz na slawońskie wesele lub festyn, można posłuchać tej muzyki na żywo.

Czy turysta może zobaczyć chorwackie wesele?

Tradycyjne wesela są wydarzeniami rodzinnymi, dlatego bez zaproszenia nie należy wchodzić na przyjęcie. Można za to obejrzeć ceremonię przed kościołem lub w miejscach, gdzie pary robią sesje zdjęciowe, np. w Dubrowniku, jak na zdjęciach w tym artykule. Jeśli jesteś zaproszony, przygotuj kopertę z pieniędzmi lub kartę z życzeniami – to zwyczaj opisany w sekcji o prezentach.

Najczęstsze pytania o ślub i wesele w Chorwacji

Co kładzie się na tacy weselnej?

Goście kładą na tacy koperty z pieniędzmi i karty z życzeniami. W wiejskich regionach na tacy leży też jabłko z wetkniętymi złotymi monetami, które symbolizuje dobrobyt rodziny panny młodej.

Jakie potrawy podaje się na chorwackim weselu?

Plastry sera i kiełbasy, a następnie pieczonego prosiaka albo jagnię; do tego pije się śliwowicę.

Gdzie najwierniej zachowały się dawne zwyczaje weselne?

W wiejskiej północno-wschodniej Chorwacji (Slawonia). W innych częściach kraju zachowuje się tylko część dawnych obrzędów.

Romantyczna sesja ślubna w Dubrowniku (Wedding in Dubrovnik by Sean MacEntee na licencji CC BY 2.0)