Chorwackie alkohole

Typowym chorwackim alkoholem jest rakija – mocna wódka owocowa, najczęściej z winogron (lozovača) lub śliwek (šljivovica), podawana przed posiłkiem. Obok niej Chorwacja słynie z win z Dalmacji, Istrii i Slawonii, z likieru maraschino z Zadaru oraz z piwa, np. ciemnego Tomislava warzonego od 1925 r.

Chorwacja | Najsłynniejszym chorwackim napojem alkoholowym jest rakija - na zdjęciu domowe rakije o różnych smakach (Hrvatski domaće rakije by Wikiarius, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Jakie wina chorwackie warto znać?

Powszechnie uważa się, że wina z głębi chorwackiego kontynentu są lekkie, łagodne i orzeźwiające, zaś te produkowane nad samym Adriatykiem – mocne i ciężkie, jednym słowem: z charakterem.

Odmiany białe i czerwone

• wina białe – graševina (Slawonia), malvazija istarska (Istria), žlahtina (z wyspy Krk), pošip i grk (z Korčuli),
• wina czerwone – plavac mali, z którego powstają słynne wina z winnic Dingač i Postup na półwyspie Pelješac, teran z Istrii oraz cabernet z okolic Poreča.

Prostsze wina stołowe Chorwaci chętnie piją w postaci tzw. gemišt, czyli połączenia białego wina i wody gazowanej (czerwone wino z wodą to bevanda). Szerzej o winnicach piszemy w tekście Wokół chorwackich win.

Jak czytać etykiety na chorwackich winach?

Bijelo – białe

Crno – czerwone

Suho – wytrawne

Slatko – słodkie

stolno vino – wino stołowe

kvalitetno vino – wino jakościowe

vrhunsko vino – wino najwyższej klasy

Chorwacja | Wino to jeden z najpopularniejszych chorwackich trunków (Raw wine by andy nunn na licencji CC BY 2.0)

Rakija – chorwacka wódka owocowa

Rakija to mocny napój alkoholowy, poddawany kilkakrotnej destylacji i charakteryzujący się lekkim owocowym aromatem. W Chorwacji panuje zwyczaj picia małego kieliszka tego trunku tuż przed obiadem. W Chorwacji popularna jest przede wszystkim rakija wytwarzana z winogron. Oryginalny trunek domowej produkcji jest zwykle bardzo mocny – może mieć nawet 50-70 % zawartości alkoholu, dlatego też z myślą o zagranicznych turystach produkowane są rakije słabsze o zawartości do 40 % alkoholu. Nie wiadomo, ile w tym prawdy, a ile legendy, ale rakii przypisuje się czasem działanie lecznicze. Być może przekonanie to wzięło się z faktu, iż niektóre gatunki tego napoju aromatyzowane są ziołami, owocami czy nawet kwiatami róży. W Chorwacji często rakija na aperitif podawana jest gratis od gospodarza restauracji.

Jeśli pragniemy sprawić sobie lub komuś rakiję, jako oryginalną pamiątkę z wakacji, lepiej nie kupować jej w sklepie. Zarówno jego jakość, jak i cena mogą być niezadowalające. Zdecydowanie lepsze rakije kupimy bezpośrednio u producenta lub na bazarach. Więcej pomysłów na prezenty znajdziesz w tekście Pamiątki z Chorwacji. Niektórzy bardziej charyzmatyczni sprzedawcy mają zwyczaj częstowania trunkiem przed zakupem lub demonstrują jego jakość i moc rozlewając odrobinę i podpalając ją.

Rodzaje rakiji

• lozovača – z winogron
• šljivovica – ze śliwek
• travarica – z ziół i winogron
• viljamovka – z gruszek odmiany Williams
• rakija od marelice (marelica) – z moreli

Chorwackie likiery: maraschino, kruškovac i orahovac

Lżejszym trunkiem również popularnym w Chorwacji są słodkie likiery owocowe, wśród których wyróżnia się maraschino z wiśni maraska produkowane w Zadarze, kruškovac z gruszki czy orahovac z orzechów.

Chorwackie piwo: Ožujsko, Karlovačko i Tomislav

Chorwaci nie stronią także od piwa. Najpopularniejsze są jasne lagery, takie jak Ožujsko i Karlovačko, ale wyróżnia się wśród nich Tomislav – mocne ciemne piwo (7,3% alkoholu), które zaczęto warzyć w 1925 r. dla uczczenia tysiąclecia koronacji króla Tomisława, panującego w latach 925–928.

Chorwacja | Chorwackie piwo jasne (Ožujsko beer at cafe Buža, Dubrovnik by Yusuke Kawasaki na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Jaki jest najpopularniejszy alkohol w Chorwacji?

Typowym chorwackim trunkiem jest rakija, najczęściej winogronowa lozovača, śliwkowa šljivovica lub ziołowa travarica. Chorwaci piją ją w małym kieliszku przed posiłkiem, a w restauracjach często dostaje się ją od gospodarza gratis.

Ile alkoholu można przywieźć z Chorwacji do Polski?

Chorwacja należy do UE, więc nie ma sztywnych limitów, a jedynie poziomy orientacyjne dla użytku własnego: 10 litrów wyrobów spirytusowych, 20 litrów wina wzmacnianego, 90 litrów wina (w tym do 60 litrów musującego) i 110 litrów piwa (stan na 2026). Przy większych ilościach celnik może zapytać o przeznaczenie.

Co to jest gemišt?

Gemišt to popularne w Chorwacji połączenie białego wina z wodą gazowaną, zwykle w proporcji pół na pół. Pije się go latem jako lekki, orzeźwiający napój. Czerwone wino rozcieńczone wodą nazywa się bevanda.

Gdzie kupić dobrą rakiję?

Dobrą rakiję kupuje się bezpośrednio u producenta, na bazarach lub w gospodarstwach agroturystycznych, gdzie zwykle można jej spróbować przed zakupem. Rakija ze zwykłego sklepu bywa przeciętna jakościowo, choć jest wygodną opcją na ostatnią chwilę.