Karnawał w Rijece – największy karnawał w Chorwacji

Karnawał w Rijece to największa impreza karnawałowa w Chorwacji: trwa od połowy stycznia do Środy Popielcowej, a jego kulminacją jest wielka parada przebierańców w ostatnią niedzielę przed Popielcem, którą przy dobrej pogodzie ogląda nawet 100 tys. widzów. Tradycję odrodzono w 1982 r., a paradę zamykają dzwonnicy zvončari, których obrzęd wpisano na listę UNESCO. To dobra alternatywa dla tych, dla których Rio de Janeiro jest zbyt odległe – zarówno geograficznie, jak i finansowo.

Chorwacja | Ulice karnawałowej Rijeki w odcieniach błękitu - ozdobione flagami Korzo o zmierzchu (Rijeka Korzo karneval 2008 by Roberta F., Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Karnawały w Europie

Karnawał najhuczniej obchodzony jest, jeśli skupić się tylko na Europie, przede wszystkim w Wenecji i w różnych regionach Niemiec. Słynny londyński Notting Hill Carnival to z kolei święto letnie – odbywa się w sierpniu, a nie przed Wielkim Postem.

Popularne są także zabawy karnawałowe w Belgii (w mieście Binche – wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO) i Danii (Fastelavn, nazywane także „duńskim Halloween”).

Karnawał w Chorwacji

Zostawimy jednak popularne centra karnawałowe i zajrzymy do Chorwacji, a konkretnie do Rijeki.

Rijeka to prawdziwa karnawałowa stolica Chorwacji. Termin zabawy jest ruchomy: karnawał zaczyna się zwykle w drugiej połowie stycznia, a kończy w Środę Popielcową, więc Chorwatów czeka zazwyczaj ponad miesiąc hucznej zabawy. W 2027 r. Popielec wypada 10 lutego, a więc wielka parada – w niedzielę 7 lutego.

Chorwacja | W karnawale nawet widok złotej maski rodem ze starożytnej cywilizacji nie wywołuje zdziwienia (Rijeka Carnival - Mask - Inka - panoramio by Guba Zoky Rabko, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Karnawałowa tradycja w Rijece sięga najdawniejszych lat, ale na dobre przywrócono ją dopiero w 1982 roku. Nie przeszkodziło to temu żywiołowemu miastu już w kilkanaście lat później zostać członkiem Europejskiej Fundacji Miast Karnawałowych!

Miejski karnawał w Rijece to przede wszystkim barwne parady przebierańców – nieodzownym elementem są tu szpiczaste czapki, kolorowe peleryny i oczywiście maski, za którymi skutecznie chowają się ludzkie twarze, przywary i troski dnia codziennego.

Chorwacja | Wyobraźnia uczestników Międzynarodowego Orszaku Karnawałowego w Rijece nie zna granic, można np. zbudować ziejącego ogniem smoka (Rijeka Carnival – Mask dragon - panoramio by Guba Zoky Rabko, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Chorwacja wesoło bawi się przez cały okres karnawału na ulicach, miejskich placach i w różnych lokalach. Nie obejdzie się oczywiście bez wyboru Królowej Karnawału i przekazania kluczy do miasta świętującym.

Stałym punktem programu jest też organizowany od 1990 roku rajd „Pariz–Bakar” – żartobliwa parodia rajdu Paryż–Dakar. Kierowcy i sędziowie muszą być przebrani, a samochody bogato przyozdobione. Rajd odbywa się w weekend poprzedzający wielką paradę, a trasa prowadzi z dzielnicy Pariz do miasteczka Bakar, oddalonego o ok. 20 km od centrum Rijeki. Własny pochód mają również najmłodsi: Dziecięca Parada Karnawałowa przechodzi głównym deptakiem miasta – ulicą Korzo.

Punktem kulminacyjnym jest wielka parada, mająca miejsce w ostatnią niedzielę karnawału. Wówczas w olbrzymim pochodzie dostrzeżemy przebierańców z rożnych stron świata, oddających lokalny koloryt swojego miejsca zamieszkania (od lajkoników po starożytnych Rzymian), słynnych chorwackich dzwonników (tzw. zvončari – odziani w strój marynarski z narzuconą owczą skórą i przepasani szarfą z metalowymi dzwonami; ich doroczny obrzęd z okolic Kastavu trafił w 2009 r. na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO), a także postacie ze słowiańskiej mitologii i… z popularnych bajek czy filmów telewizyjnych rodem.

Chorwacja | Pod przebraniami skutecznie znikają smutki i troski dnia codziennego, karnawał to czas szalonej zabawy! (Rijeka Carnival 2023 01 by Sundancer8, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Karnawał w Rijece w pigułce

• Co: największy karnawał w Chorwacji, członek Europejskiej Fundacji Miast Karnawałowych.
• Gdzie: Rijeka nad Zatoką Kvarner; parady przechodzą głównym deptakiem – ulicą Korzo.
• Kiedy: od drugiej połowy stycznia do Środy Popielcowej; wielka parada w ostatnią niedzielę przed Popielcem (w 2027 r. – 7 lutego), zwykle od południa do wieczora.

Inne chorwackie imprezy i święta opisujemy w artykule Święta i wydarzenia kulturalne w Chorwacji.

Najczęstsze pytania

Kiedy odbywa się karnawał w Rijece?

Karnawał w Rijece trwa od drugiej połowy stycznia do Środy Popielcowej, więc jego termin zmienia się co roku. Najważniejsze wydarzenie, wielka międzynarodowa parada, przypada w ostatnią niedzielę przed Popielcem – w 2027 r. będzie to 7 lutego.

Kim są zvončari?

Zvončari to dzwonnicy z okolic Kastavu i Halubja, przebrani w owcze skóry i maski, z wielkimi dzwonami u pasa. Hałasem mają odpędzać zimę i złe duchy. Ich doroczny obrzęd wpisano w 2009 r. na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO; to oni zamykają wielką paradę.

Gdzie najlepiej oglądać wielką paradę?

Wielką paradę można oglądać wzdłuż ulic centrum Rijeki, m.in. deptaka Korzo. W dniu parady miasto jest bardzo zatłoczone, dlatego warto przyjechać wcześniej i z wyprzedzeniem zarezerwować nocleg.