Wielkanoc na Cyprze

Wielkanoc to najważniejsze święto religijne na Cyprze, obchodzone według kalendarza prawosławnego, więc zwykle w innym terminie niż w Polsce – w 2027 r. przypada 2 maja, a w 2028 r. 16 kwietnia, razem z Wielkanocą katolicką. Cypryjczycy świętują ją w gronie rodziny i przyjaciół: malują jajka na czerwono, biorą udział w procesji Wielkiego Piątku i nocnej liturgii rezurekcyjnej, a post kończą zupą avgolemono. Poza pisankami nieodzownym elementem świąt są barwne gałązki kwitnących cytryn i pomarańczy, którymi przyozdabia się domy i kościoły.

Cypr | Mieszkańcy Cypru malują pisanki na czerwono (Easter by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)

Świąteczne jajka

Na Cyprze, podobnie jak w Polsce, gotuje się na Wielkanoc jajka. Wszystkie malowane są na czerwono. W ten sposób upamiętniana jest krew Chrystusa. Zgodnie z tradycją, przy świątecznym stole odbywa się bitwa na jajka. Zabawa polega na stukaniu się jajkiem o jajko. Wygrywa osoba, której jajo nie zostanie stłuczone. Pisane będzie jej szczęście i dobrobyt.

Przygotowania i porządki

Przed świętami we wszystkich cypryjskich domach odbywają się intensywne porządki. Zwykle w mniejszych miejscowościach w Wielki Piątek młode dziewczęta zajmują się dekorowaniem kościoła. Używają do tego przepięknych, różnokolorowych kwiatów. Lokalne społeczności, głownie wiejskie, rywalizują w konkursie na najpiękniej przyozdobiony grób Chrystusa (epitafios).

W Wielki Czwartek lub Piątek w domach piecze się też flaounes – tradycyjne wielkanocne pierogi z ciasta drożdżowego nadziewane serem (m.in. halloumi), jajkami, miętą i rodzynkami, posypane sezamem. Je się je po zakończeniu postu, na śniadanie i w czasie świąt.

Cypr | Przygotowania do palenia ogniska (Lampratzia preparations in Dali , Panagia Evangelistria by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)

Świętowanie i nabożeństwa

Niektórzy Cypryjczycy malują pisanki już w Wielki Czwartek. Wówczas też odbywa się uroczyste i trwające kilka godzin nabożeństwo upamiętniające Ostatnią Wieczerzę.

Wielki Piątek jest dniem, kiedy odbywa się procesja. W trakcie jej trwania obnosi się symboliczne ciało Pana. Z każdego kościoła wyrusza jedna procesja i spotykają się w jednym, wyznaczonym punkcie. Towarzyszą temu żałobne pieśni.

W Wielką Sobotę odprawiana jest liturgia rezurekcyjna. W sobotę wieczorem można być także świadkiem ciekawego obrzędu palenia na stosie drewna figurki Judasza.

Niedziela Wielkanocna jest dniem radosnym. Wszyscy weselą się z powodu Zmartwychwstania Pańskiego.

Na zakończenie postu Cypryjczycy spożywają wcześniej przygotowaną zupę avgolémono. Robi się ją z wywaru mięsnego, cytryny i jaj. W niedzielę przy rodzinnych stołach króluje pieczone mięso, często jagnięcina z rożna, o której piszemy w artykule o daniach obiadowych na Cyprze.

Wielkanoc na Cyprze – co warto wiedzieć turyście

Wielki Piątek i Poniedziałek Wielkanocny są na Cyprze dniami wolnymi od pracy, dlatego w okresie świąt wiele urzędów, banków i mniejszych sklepów jest zamkniętych, a komunikacja publiczna kursuje rzadziej. Restauracje w kurortach zwykle działają, ale na świąteczny obiad warto zarezerwować stolik wcześniej. Procesje w Wielki Piątek i nocna liturgia rezurekcyjna są otwarte dla wszystkich – wystarczy skromny strój i szacunek dla wiernych. Czy warto wybrać ten termin na wyjazd, rozważamy w tekście Czy warto spędzić Wielkanoc na Cyprze?, a o pozostałych okazjach do zabawy piszemy w artykule Świętowanie na Cyprze.

Cypr | Piękny i wonny kwiat cytryny (Lemon Bloom by kelly na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania

Kiedy wypada prawosławna Wielkanoc na Cyprze?

Cypr obchodzi Wielkanoc według kalendarza prawosławnego, dlatego zwykle wypada ona później niż w Polsce. W 2027 r. przypada 2 maja (katolicka 28 marca), a w 2028 r. oba Kościoły świętują razem, 16 kwietnia.

Co je się na Wielkanoc na Cyprze?

Po zakończeniu postu Cypryjczycy jedzą zupę avgolemono z wywaru mięsnego, cytryny i jaj, czerwone jajka oraz flaounes – drożdżowe pierogi z serem, miętą i rodzynkami. W niedzielę na stołach pojawia się pieczone mięso, często jagnięcina z rożna.

Czy w Wielkanoc na Cyprze wszystko jest zamknięte?

Nie wszystko. Wielki Piątek i Poniedziałek Wielkanocny to dni wolne, więc zamknięte są urzędy, banki i wiele mniejszych sklepów, a autobusy kursują rzadziej. Restauracje i atrakcje w kurortach zwykle działają, choć warto wcześniej zarezerwować stolik.