Zamek Saranda Kolones

Saranda Kolones to ruiny bizantyjskiej twierdzy w Kato Pafos, kilkaset metrów od portu, na terenie Parku Archeologicznego Kato Pafos. Nazwa oznacza „Zamek 40 kolumn” i pochodzi od granitowych kolumn znalezionych na miejscu, które prawdopodobnie zdobiły wcześniej starożytną agorę. Fortecę zbudowano pod koniec VII wieku, a zniszczyło ją trzęsienie ziemi w 1222 roku – dziś ogląda się ją przy okazji zwiedzania słynnych mozaik.

Cypr | Zamek leży na terenie Parku Archeologicznego Kato Pafos (Saranta Kolones Castle (Fortress) - Pafos Archaeological Site, Nea Pafos, Kato Pafos (Paphos), Cyprus by Glen Bowman na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia zamku Saranda Kolones – od VII wieku do trzęsienia ziemi w 1222 r.

Pierwotną, bizantyjską fortecę wybudowano według przypuszczeń pod koniec VII wieku, aby chronić port i miasto Nea Pafos przed najazdami Arabów. Później przebudowali ją Lusignanowie. Twierdza służyła jeszcze na początku panowania Lusignanów, jednak w 1222 roku zniszczyło ją silne trzęsienie ziemi. Zamku nie odbudowano – porzucone ruiny z czasem rozebrano na kamień, a rolę fortecy przejął nowy zamek wzniesiony przez Lusignanów w połowie XIII wieku nad samym portem.

To właśnie ten nadbrzeżny zamek w Pafos (a nie Saranda Kolones) Wenecjanie częściowo zburzyli w 1570 roku, a Turcy osmańscy odbudowali w 1592 roku. Za panowania osmańskiego mieściło się w nim więzienie, w XIX wieku Brytyjczycy używali go jako magazynu soli, a w 1935 roku uznano go za zabytek. Oba obiekty bywają ze sobą mylone.

Gdzie leży Saranda Kolones?

Ruiny stoją w Kato Pafos, na północ od portu, i są częścią Parku Archeologicznego Kato Pafos, w którym zobaczymy też słynne rzymskie mozaiki.

Cypr | Nazwa zamku oznacza “40 kolumn” (Saranta Kolones by Rilaak na licencji CC BY-SA 2.0)

Jak wyglądał zamek – mury, wieże i fosa

Zamek miał trzymetrowej grubości mur i osiem wież – cztery duże narożne oraz cztery pośrednie. Budowlę otaczała fosa, którą przekroczyć można było jedynie po drewnianym moście. Główne wejście prowadziło przez piątą, podkowiastą wieżę po wschodniej stronie.

Wewnątrz murów znajdował się czworoboczny dziedziniec o wymiarach ok. 35 na 35 m, z wieżą w każdym narożniku. Dziś zobaczymy tu fragmenty wież, zarys fosy, sklepione pomieszczenia i porozrzucane granitowe kolumny. Ruiny badano w XX wieku, m.in. w wykopaliskach z lat 1970–1971, a pieczę nad nimi sprawuje Departament Starożytności.

Saranda Kolones – informacje dla zwiedzających (stan na 2026)

Lokalizacja: Kato Pafos, w północnej części Parku Archeologicznego, niedaleko portu.

Godziny otwarcia: ruiny zwiedza się w godzinach otwarcia Parku Archeologicznego Kato Pafos. W 2020 r. park był czynny codziennie od 8:00 do 17:00 zimą, do 18:00 wiosną i jesienią oraz do 19:30 latem; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą.

Bilety: osobny bilet do zamku nie obowiązuje – wstęp jest wliczony w bilet do Parku Archeologicznego Kato Pafos. Jego aktualną cenę podaje Departament Starożytności.

Będąc w okolicy, warto zajrzeć też do pobliskich Grobowców Królewskich.

Co jeszcze zobaczyć w parku archeologicznym Kato Pafos?

Park leży na terenie starożytnej Nea Pafos, założonej w późnym IV wieku p.n.e., która pod panowaniem Ptolemeuszy i Rzymian była stolicą wyspy. Od 1980 r. całe dziedzictwo Pafos znajduje się na liście UNESCO. Poza zamkiem warto zobaczyć:

• rzymskie wille z mozaikami: Dom Dionizosa, Dom Orfeusza, Willę Tezeusza i Dom Aiona,
• odeon z II wieku n.e. na ok. 1200 widzów,
• agorę o powierzchni ok. 2,5 ha,
• wczesnochrześcijańską bazylikę Panagia Limeniotissa.

Najczęstsze pytania

Czy na zamek Saranda Kolones potrzebny jest osobny bilet?

Nie. Ruiny leżą na terenie Parku Archeologicznego Kato Pafos i zwiedza się je w ramach biletu do parku, razem z rzymskimi mozaikami, odeonem i innymi zabytkami Nea Pafos.

Czym różni się Saranda Kolones od zamku w porcie w Pafos?

Saranda Kolones to starsza, bizantyjska twierdza zniszczona przez trzęsienie ziemi w 1222 roku i dziś zachowana jako ruina. Zamek nad samym portem zbudowali później Lusignanie, a obecny kształt nadali mu Turcy osmańscy w 1592 roku.

Skąd wzięła się nazwa Saranda Kolones?

Po grecku oznacza ona „Czterdzieści kolumn”. Nazwa pochodzi od granitowych kolumn znalezionych w ruinach, które prawdopodobnie wcześniej należały do starożytnej agory Nea Pafos.

Cypr | Ruiny Zamku Saranda Kolones (Saranta Kolones Castle (Fortress) - Pafos Archaeological Site, Nea Pafos, Kato Pafos (Paphos), Cyprus by Glen Bowman na licencji CC BY-SA 2.0)