Zamki w Górach Kyreńskich

W Górach Kyreńskich, ciągnących się wzdłuż północnego wybrzeża Cypru, stoją trzy średniowieczne zamki: Kantara, Święty Hilarion i Buffavento. Zbudowali je Bizantyjczycy w X–XI wieku do obrony przed najazdami Arabów, a warownie przekazywały sobie sygnały ze szczytów położonych na wysokości od ok. 550–600 do ok. 960 m n.p.m. Najlepiej zachowany jest zamek Świętego Hilariona nad Kyrenią, najtrudniej dostępny – Buffavento, do którego prowadzi ok. 600 stopni.

Cypr | Zamek Kantara (Kantara Castle by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)

Zamek Kantara

Zamek leży ok. 40 km od Famagusty i ok. 4 km od miejscowości Kantara. Budowla stoi na wysokości ok. 550–600 m n.p.m. (część przewodników podaje ok. 630 m) i jest najdalej na wschód wysuniętą warownią, w przeszłości kontrolującą dostęp do półwyspu Karpas i równiny Mesaoria. Nazwa zamku pochodzi od arabskiego słowa Kantara, co oznacza “most”.

Uważa się, że zamek zbudowali Bizantyjczycy w X wieku do obrony przed inwazją Saracenów. Pierwsze historyczne wzmianki o zamku pochodzą z 1191 roku i dotyczą kapitulacji cypryjskiego króla Izaaka Komnena na rzecz angielskiego władcy Ryszarda Lwie Serce. Spośród zamkowych zabudowań do dzisiejszych czasów zachował się barbakan z dwiema kwadratowymi basztami, magazyny i kwatery wojska, potężna południowo-zachodnia wieża oraz kaplica.

Zamek Świętego Hilariona

Jest to najlepiej zachowana spośród wszystkich trzech budowli. Zamek został wzniesiony na wysokiej skale 732 m n.p.m.

Pierwotnie był to klasztor i kościół wybudowany w X wieku, nazwany od imienia mnicha, który rzekomo wybrał to miejsce na swoją pustelnię. Począwszy od XI wieku, Bizantyjczycy zaczęli stopniową fortyfikację, przekształcając klasztor w zamek.

Kompleks zamkowych budowli składa się z trzech poziomów: dolnego, średniego i górnego. Dolny i środkowy służyły celom gospodarczym, znajdowały się tu między innymi stajnie i pomieszczenia mieszkalne dla zbrojnych, natomiast w górnej części mieściły się pomieszczenia mieszkalne dla rodziny królewskiej. W środkowym kręgu zabudowań znajdował się kościół. Ze szczytu twierdzy rozpościera się malowniczy widok na północne wybrzeże Cypru i na miasto Kyrenia.

Cypr | Zamek Świętego Hilariona (Saint Hilarion Castle by George M. Groutas na licencji CC BY 2.0)

Zamek Buffavento

Jego nazwa z języka włoskiego oznacza „Porywisty wiatr”, a wzięła się stąd, że na wysokości ok. 960 m n.p.m., gdzie zamek stoi, wiatr wieje z dość dużą siłą i prędkością. Zamek znajduje się pomiędzy Zamkiem Świętego Hilariona na zachodzie a Zamkiem Kantara na wschodzie i tak jak poprzednie dwa, zbudowany został w celu obrony przed najazdami arabskimi. Ze względu na swoje środkowe położenie zamek używany był jako punkt do przekazywania sygnałów pomiędzy warowniami, a także do kontrolowania ważnego przejścia przez góry. W XIV wieku zamek pełnił funkcję więzienia.

Najniższa część zamku powstała prawdopodobnie za czasów Bizancjum w XI wieku, w XIV wieku została rozbudowana. Podczas weneckiej kontroli wyspy, Zamek Buffavento stracił swe strategiczne znaczenie na rzecz przybrzeżnych zamków, takich jak Kyrenia (Girne) i Famagusta.

Cypr | Zamek Buffavento (Buffavento Castle by muffinn na licencji CC BY 2.0)

Jak zwiedzać zamki w Górach Kyreńskich

Wszystkie trzy zamki leżą w tureckiej części wyspy, więc z Południa trzeba przekroczyć Zieloną Linię z paszportem lub dowodem osobistym – praktyczne wskazówki zebraliśmy w tekście Podróż na Cypr Północny. Najwygodniej poruszać się samochodem, bo zamki leżą z dala od miast i trudno do nich dotrzeć komunikacją publiczną.

• Święty Hilarion – najbliżej Kyrenii, dojazd krętą drogą górską; do górnej części zamku prowadzą strome schody. Po zwiedzaniu warto zejść do zamku w Kyrenii nad portem.
• Buffavento – najwyżej położony (ok. 960 m n.p.m.); od parkingu na szczyt prowadzi ok. 600 stopni i ścieżka, więc potrzebne są wygodne buty, woda i dobra kondycja.
• Kantara – najdalej na wschód, ok. 40 km od Famagusty, dobry przystanek w drodze na półwysep Karpas.

Godziny otwarcia i ceny biletów ustala administracja Cypru Północnego i mogą się zmieniać, dlatego warto je sprawdzić przed wyjazdem.

Najczęstsze pytania

Który zamek w Górach Kyreńskich warto zobaczyć, jeśli mamy mało czasu?

Najlepszym wyborem jest zamek Świętego Hilariona: jest najlepiej zachowany, leży blisko Kyrenii, a z jego szczytu widać północne wybrzeże. Można go połączyć ze zwiedzaniem zamku w Kyrenii w jeden dzień.

Jak trudne jest wejście na zamek Buffavento?

Buffavento stoi na wysokości ok. 960 m n.p.m., a do ruin prowadzi ok. 600 stopni i stroma ścieżka. Wejście wymaga dobrej kondycji, wygodnych butów i zapasu wody, zwłaszcza latem. Na szczycie często mocno wieje.

Czy do zamków można dojechać bez samochodu?

Zamki leżą w górach, z dala od miast, i trudno do nich dotrzeć komunikacją publiczną, dlatego najwygodniej jest wynająć auto albo wybrać się na wycieczkę zorganizowaną lub taksówką z Kyrenii czy Famagusty.