Krążownik „Aurora”
Opublikowano:
Aktualizacja:
Krążownik „Aurora” to carski okręt z 1900 r., zacumowany dziś na stałe nad Newą w Petersburgu, przy Nadbrzeżu Piotrogrodzkim. Przeszedł do historii, bo ślepy strzał z jego działa dziobowego o 21.45 dnia 7 listopada 1917 r. dał sygnał do szturmu na Pałac Zimowy, czyli początek rewolucji październikowej. Od 1957 r. okręt jest statkiem-muzeum, a w latach 2014–2016 przeszedł gruntowny remont.
„Aurora” to po łacinie zorza poranna, a także imię rzymskiej bogini jutrzenki – symbol początku czegoś nowego. Po rosyjsku okręt nazywa się Awrora.
Rosja - Petersburg | Krążownik „Aurora” (Russia_2174 - Start of Russian Communism by Dennis Jarvis na licencji CC BY-SA 2.0)
Budowa i służba krążownika „Aurora” do 1905 roku
Ten krążownik pancernopokładowy I rangi zbudowano w petersburskiej Stoczni Admiralicji, a wchodził w skład carskiej 2. Eskadry Oceanu Spokojnego i Floty Bałtyckiej. Jego służba rozpoczęła się w roku 1903, choć sama ceremonia wodowania miała miejsce 24 maja 1900 roku (11 maja według kalendarza juliańskiego). Od tamtej pory statek wziął udział w poważnych działaniach wojennych zaledwie jeden raz, w bitwie pod Cuszimą z Japonią w 1905 r. Okręt został wtedy tylko lekko uszkodzony, ale zginął jego dowódca, kapitan Jewgienij Jegoriew.
Komitet rewolucyjny na pokładzie w 1917 roku
Po bitwie Aurorze udało się dotrzeć, wraz z dwoma innymi krążownikami, do Manili, gdzie okręty internowali Amerykanie, i tam pozostała praktycznie do końca wojny. W 1916 została skierowana do generalnego remontu w Zakładach Francusko-Rosyjskich w Piotrogrodzie, który zakończył się na początku 1917 roku. W tym też roku historyczne znaczenie nadała jej własna załoga, która uległa komunistycznej atmosferze i w czasie pobytu w Piotrogrodzie powołała na jej pokładzie komitet rewolucyjny.
“Encyklopedia Rewolucji Październikowej” z roku 1987 podaje:
Organizacja bolszewicka liczyła wtedy 42 członków. W nocy (…) 6/7 XI, o godz 3.30, na rozkaz Piotrogrodzkiego KWR, “A.” podpłynęła do zwodzonego mostu Nikołajewskiego (…); załoga krążownika pomogła w opuszczeniu mostu i umożliwiła oddziałom Gwardii Czerwonej przejście z Wyspy Wasiliewskiej do centrum miasta. Rano radiostacja “A.” pierwsza przekazała napisaną przez Lenina odezwę KWR “Do obywateli Rosji!”. O godz. 21.45 na umówiony znak z Twierdzy Pietropawłowskiej, działo umieszczone na dziobie “A.” dało ślepym wystrzałem sygnał do szturmu na Pałac Zimowy.
Rosja - Petersburg | „Aurora” nocą (Russian cruiser Aurora by Ilya na licencji CC BY-SA 2.0)
Okręt szkolny i oblężenie Leningradu
Do służby okręt wrócił jeszcze w 1922, ale już tylko jako obiekt szkoleniowy. W trakcie II wojny światowej jego działa zdjęto i wykorzystano na lądzie do obrony Leningradu, a załoga brała udział w Blokadzie. Sam okręt stał w porcie w Oranienbaumie, był wielokrotnie ostrzeliwany i bombardowany, a 30 września 1941 r. został uszkodzony i zatopiony przy nabrzeżu.
Dane krążownika „Aurora”
Okręt ma 126,8 m długości, wypiera 6731 ton, a etatowa załoga liczyła ok. 570 osób (20 oficerów i 550 marynarzy). Od 1948 r. stoi na stałym miejscu przy Nadbrzeżu Piotrogrodzkim, w pobliżu Szkoły Morskiej im. Nachimowa, i figuruje na liście obiektów dziedzictwa kulturalnego Rosji.
Aurora jako statek-muzeum po 1957 roku
Po wojnie okręt podniesiono i wyremontowano, a w 1957 r. Aurora została udostępniona zwiedzającym jako statek-muzeum – pomnik rewolucji październikowej. W latach 80. został przeprowadzony remont, dzięki któremu postać krążownika jest znacznie przybliżona do jego wyglądu z roku 1917, z tym że większość konstrukcji została wymieniona na nową. Kolejny gruntowny remont okręt przeszedł w stoczni w Kronsztadzie: odholowano go tam 21 września 2014 r., a do Petersburga wrócił 16 lipca 2016 r.
Jak dojść do krążownika „Aurora” w Petersburgu?
Aurora zakotwiczona jest blisko mostu Sampsonijewskiego, przy Nadbrzeżu Piotrogrodzkim, kilkanaście minut spacerem od stacji metra Gorkowskaja. Stanowi od kilkudziesięciu lat jeden z najpopularniejszych obiektów turystycznych Petersburga i jest filią Centralnego Muzeum Marynarki Wojennej. Zwiedzanie łatwo połączyć z wizytą w pobliskiej Twierdzy Pietropawłowskiej, z której w 1917 r. padł umówiony znak do wystrzału. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów warto sprawdzić przed wizytą na stronie muzeum. Pamiętaj też, że od 2022 r. polskie MSZ odradza wszelkie podróże do Rosji – przed wyjazdem sprawdź komunikaty na gov.pl.
Najczęstsze pytania o krążownik „Aurora”
Czy z „Aurory” naprawdę strzelono do Pałacu Zimowego?
Nie. Z działa dziobowego oddano ślepy strzał, czyli bez pocisku, który według rosyjskiej tradycji był sygnałem do szturmu na Pałac Zimowy. Padł o 21.45 dnia 7 listopada 1917 r. (25 października według kalendarza juliańskiego).
Czy „Aurora” nadal pływa?
Nie, okręt stoi na stałe przy Nadbrzeżu Piotrogrodzkim od 1948 r. Odholowano go stamtąd tylko na gruntowny remont, który trwał od 21 września 2014 r. do 16 lipca 2016 r.
Kiedy „Aurora” została zbudowana?
Wodowanie odbyło się 24 maja 1900 r. (według kalendarza juliańskiego 11 maja), a do służby krążownik wszedł w 1903 r. Zbudowano go w petersburskiej Stoczni Admiralicji.