Rosja – kraj carów

Rosja to największe państwo świata: zajmuje ponad 17,1 mln km² w Europie i Azji, sięga od Bałtyku po Pacyfik i obejmuje strefy od subarktycznej tundry po łagodne wybrzeże Morza Czarnego. Dla turysty to przede wszystkim Moskwa z Kremlem, Petersburg z białymi nocami oraz przyroda Bajkału, Kamczatki i Karelii. Od 2022 r. polskie MSZ odradza jednak wszelkie podróże do Rosji, nie ma bezpośrednich lotów z Unii Europejskiej, a karty Visa i Mastercard wydane poza Rosją tam nie działają – przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty na gov.pl, zasady opisane w artykule Wiza do Rosji oraz praktyczne informacje o walucie w tekście Rubel rosyjski – waluta Rosji.

Kraj leży w jedenastu strefach czasowych, a na liście UNESCO ma 32 obiekty – od Kremla moskiewskiego po Jezioro Bajkał i Mierzeję Kurońską.

Rosja | Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Petersburgu (by Sarah Balog na licencji FreeImages)

Rosja jest największym na świecie państwem, zajmującym ponad 17,1 mln km² powierzchni i rozciągającym się na obszarze dwóch kontynentów: Europy i Azji. Kraj ten graniczy z czternastoma państwami: od Norwegii aż po Koreę Północną, a także z USA – poprzez Cieśninę Beringa.

Jaki jest klimat Rosji?

Ze względu na swe rozległe przestrzenie, Rosja jest krajem znacznie zróżnicowanym pod względem klimatycznym. Nie brak tu skrajnych warunków pogodowych: od mroźnych zim, podczas których temperatura spada nawet do -50ºC (Syberia), po ciepłe, łagodne lata (Wybrzeże Morza Czarnego). Pogoda zależy przede wszystkim od regionu, do którego się wybieramy: zdecydowanie najchłodniej jest na północy kraju, najcieplej zaś na południu Niziny Wschodnioeuropejskiej. Więcej o porach roku piszemy w artykule Kiedy jechać do Rosji?

Ukształtowanie powierzchni i morza Rosji

Ukształtowanie powierzchni kraju jest równie zróżnicowane, jak jego klimat. Znajdziemy tu zarówno rozległe niziny (np. Wschodnioeuropejską i Zachodniosyberyjską), jak i tereny wyżynne (np. Wyżyna Środkowosyberyjska) oraz liczne pasma górskie, w tym Ural – rozdzielający europejską i azjatycką część kraju i Kaukaz – mieszczący najwyższy szczyt Rosji (Elbrus – 5642 m n.p.m.). Nie brak tu także wybrzeży morskich, zarówno tych chłodniejszych np.: Morza Barentsa, Morza Karskiego i Morza Wschodniosyberyjskiego, jak i cieplejszych np.: Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego.

Rosja | Matrioszki – drewniane laleczki wkładane jedna w drugą, symbol Rosji – na straganie z pamiątkami w Moskwie, w tle wieżowce Moskwa-City (Матрешки-сувениры by Tiraspolsky, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Ile osób mieszka w Rosji i jaka jest jej kultura?

Według rosyjskiego spisu z 2021 r. (wraz z Krymem) w Rosji mieszka 147,2 mln osób. Najliczniejsi są Rosjanie (ok. 71,7%), a dalej Tatarzy (ok. 3,2%), Czeczeni i Baszkirzy (po ok. 1,1%) oraz Czuwasze (ok. 0,7%); część mieszkańców nie podała narodowości.

W kulturze rosyjskiej zaznaczają się wpływy słowiańskie, azjatyckie, tatarskie i zachodnioeuropejskie, co widać także w kuchni. Specjały najłatwiej poznać w rosyjskim domu, gdzie święta spędza się w gronie rodziny przy suto zastawionym stole – zwyczaje i dni wolne od pracy opisujemy w artykule Świętowanie po rosyjsku.

Prawosławie i architektura sakralna Rosji

Dominującą religią jest prawosławie, które ukształtowało architekturę sakralną kraju. Cerkwie, klasztory i sobory warte zobaczenia stoją m.in. w Sankt Petersburgu, Nowosybirsku, Niżnym Nowogrodzie, Jekaterynburgu, Samarze, Omsku i Kazaniu.

Rosja | Cerkiew Wasyla Błogosławionego w Moskwie (by Yaroslav Ushakov na licencji FreeImages)

Moskwa – Kreml, Plac Czerwony i metro

W Moskwie zobaczymy ogromne place, potężne budowle i zdobione stacje metra, pamiętające czasy socrealizmu.

Najważniejszym zabytkiem jest Kreml – średniowieczna twierdza z 20 basztami, dawna siedziba carów, w której stoją pałace i cerkwie.

Na Placu Czerwonym wyróżnia się Cerkiew Wasyla Błogosławionego, o kolorowych kopułach i wieżach przypominających nierozkwitłe pąki kwiatów. Przy murach Kremla stoi też Mauzoleum Lenina.

Cuda przyrody Rosji – Bajkał, Kamczatka i Karelia

W Rosji znajduje się wiele miejsc o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, należą do nich m.in.: rezerwat biosfery Prioksko-Tierrasnyj z ośrodkiem hodowli żubrów założonym w 1948 r., Półwysep Kamczatka, na którym znajdują się liczne wygasłe i czynne wulkany, Bajkał – najstarsze i najgłębsze jezioro na świecie, zwane „perłą Syberii”, i Karelia – kraina ponad 60 tysięcy jezior.

Na liście UNESCO znajduje się także Mierzeja Kurońska (wpisana w 2000 r.) oddzielająca Zalew Kuroński od Bałtyku oraz Dziewicze Lasy Komi z Parkiem Narodowym Jugid-Wa – od 1995 r. pierwszy w Rosji przyrodniczy obiekt na tej liście, z tajgą, w której żyją m.in. renifery i sobole.

Miłośnicy trekkingu i nart znajdą coś dla siebie w górach Ałtaj, które wymagają jednak dużego doświadczenia, a także w kaukaskim kurorcie Dombaj. Góry Chibiny na Półwyspie Kolskim to skaliste szczyty bez szlaków i schronisk, więc wyprawa w nie jest wyzwaniem dla dobrze przygotowanych.

Za jeden z cudów rosyjskiej przyrody uważa się tzw. białe noce, podczas których słońce nie zachodzi w pełni za horyzont i delikatnie rozświetla niebo. Zjawisko to szczególnie malowniczo przedstawia się w Petersburgu.

Rosja | Kreml rostowski (Ростов) (Yaroslav Ushakov na licencji FreeImages)

Najczęstsze pytania o Rosję

Jak duża jest Rosja?

Zajmuje ponad 17,1 mln km² i jest największym państwem świata. Leży w Europie i Azji, w jedenastu strefach czasowych.

Ilu mieszkańców ma Rosja?

Według rosyjskiego spisu z 2021 r. (wraz z Krymem) 147,2 mln osób. Najliczniejsi są Rosjanie (ok. 71,7%).

Jaka religia dominuje w Rosji?

Prawosławie, które ukształtowało architekturę sakralną kraju: cerkwie, klasztory i sobory.