Charków – dworce i lotnisko
Opublikowano:
Aktualizacja:
Do Charkowa dojedziesz dziś przede wszystkim pociągiem – z Kijowa (szybkim Intercity+ rozkładowo ok. 4,5–5 godzin) albo ze Lwowa – bo tutejsze lotnisko od 24 lutego 2022 r., jak wszystkie lotniska cywilne na Ukrainie, jest zamknięte dla ruchu pasażerskiego. Główną bramą miasta pozostaje Dworzec Południowy (Charków-Pasażerski), a większość połączeń autobusowych obsługuje Dworzec Autobusowy nr 1.
Stan na 2026: Charków leży ok. 40 km od granicy z Rosją i jest regularnie ostrzeliwany. Polskie MSZ odradza wszelkie podróże na Ukrainę. Połączenia z Rosją, Krymem i Donieckiem nie istnieją, a rozkłady jazdy mogą się zmieniać z dnia na dzień.
Historia charkowskiego węzła kolejowego
18 września 1868 r. wmurowano kamień węgielny pod dworzec kolejowy w Charkowie – rok później wjechał tam pierwszy pociąg. Charkowski węzeł kolei żelaznej był do rozpadu Związku Radzieckiego jednym z największych w kraju: praktycznie wszystkie pociągi pasażerskie z Moskwy i Petersburga na Krym i Kaukaz przejeżdżały przez Charków.
Ukraina | Perony i tory dworca Charków-Pasażerski (Kharkiv railway station. Platforms by Toss12, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 4.0)
Dworzec kolejowy Charków – Pasażerski
Dworzec Południowy, noszący oficjalną nazwę Charków-Pasażerski, jest główną stacją kolejową w Charkowie, a także jednym z najważniejszych węzłów kolejowych wschodniej Ukrainy.
Pierwszy dworzec kolejowy na pustkowiu zwanym „biskupią łąką” zbudował w 1869 r. znany rosyjski architekt Andriej Ton. Jednak wraz z rozwojem kolei (zwłaszcza po otwarciu drogi do Bałaszowa w 1895 r.) dworzec rozbudowano i zmodernizowano, tak że stał się jednym z największych w Rosyjskim Imperium.
Obecny dworzec, trzeci z kolei, jest budowlą w stylu „stalinowskiej architektury”. Wzniesiono go w 1952 r. na miejscu gmachu zburzonego w czasie wojny.
Podstawowe dane liczbowe
- Kubatura dworca – 80 000 m3,
- Wysokość hali dworcowej – 26 m,
- Wysokość wież – 42 m,
- Średnica zegara na południowej wieży – 4,25 m,
- Powierzchnia peronów i tuneli – 33 100 m2.
Dokąd pojedziemy z Dworca Południowego
Z Charkowa kursują pociągi przede wszystkim do Kijowa (szybkim Intercity+ rozkładowo ok. 4,5–5 godzin) i dalej na zachodnią Ukrainę, m.in. do Lwowa. W marcu 2026 r., po atakach na sieć energetyczną, Intercity z Kijowa okresowo kończyły bieg w Połtawie, a dalej do Charkowa jechało się z przesiadką do wagonów sypialnych – takie zmiany mogą się powtarzać. Dawne bezpośrednie połączenia z Krymem i Donieckiem przestały kursować po 2014 r., a z Moskwą i Petersburgiem – najpóźniej po wybuchu pełnoskalowej wojny w 2022 r. Aktualny rozkład jazdy i bilety najlepiej sprawdzać w serwisie Ukrzaliznycji tuż przed podróżą.
Przy dworcu zatrzymują się marszrutki, tramwaje i trolejbusy, a także metro – stacja nazywała się Piwdiennyj wokzał (Південний вокзал), a od kwietnia 2024 r. nosi nazwę Wokzalna (Вокзальна). Od 24 maja 2022 r. przejazd metrem w Charkowie jest bezpłatny (przed podróżą warto sprawdzić, czy zasada nadal obowiązuje). Więcej o komunikacji w artykule Charków – transport miejski.
Ukraina | Widok na budynek dworca z fontanną na placu przed nim (Південний вокзал Укрзалізниці м. Харків by Vladimir Khalev, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)
Międzynarodowy Port Lotniczy „Charków”
Lotnisko jest zamknięte dla ruchu cywilnego od 24 lutego 2022 r., kiedy Ukraina zamknęła swoją przestrzeń powietrzną po rosyjskiej inwazji (stan na 2026). Podróżni z Polski lecą więc do polskich portów, np. do Rzeszowa, a dalej jadą pociągiem. Poniższe informacje mają charakter historyczny.
Lotnisko w Charkowie oddalone jest o ok. 12 km w kierunku południowo-wschodnim od centrum miasta.
Przed wojną ze stacji metra (od lipca 2024 r. nosi ona nazwę Łewada): Prospekt Gagarina (Проспект Гагаріна) do portu lotniczego dojeżdżały autobusy, marszrutki i trolejbusy.
W ramach przygotowań do Euro 2012 charkowskie lotnisko zostało zmodernizowane: wybudowano nowy terminal (otwarty 28 sierpnia 2010 r.), w pełni spełniający najwyższe europejskie standardy. Renowacji poddano także stary, zabytkowy budynek lotniska, który przeznaczono na terminal dla VIP-ów.
Na czas Euro 2012 uruchomiono dodatkowo tymczasowy terminal pasażerski w dawnym hangarze.
W 2011 r. z Charkowa latały samoloty m.in. do Kijowa, Iwano-Frankowska, Wiednia, Erywania i Moskwy.
Lotnisko w Charkowie – podstawowe dane:
- Położenie: 12,5 km na południowy-wschód od centrum miasta, ul. Romaszewa 1, 8 km od stadionu Metalist Charków.
- Rok otwarcia – 1932 (obecnego lotniska – 1954).
Dworzec autobusowy nr 1 „Awtowokzał”
Centralny dworzec autobusowy w Charkowie, przez który przebiega większość tras międzymiastowych, znajduje się przy prospekcie Gagarina obok stacji metra: „Prospekt Gagarina” i stacji kolejowej: „Charków-Lewada”.
Pierwsze linie autobusowe łączące Charków z sąsiednimi miastami pojawiły się już na początku lat 30. ubiegłego wieku. Przez długi czas w mieście nie było specjalnego budynku dworcowego, a większość autobusów odprawiano z placu Konstytucji, gdzie w lipcu 1950 r. otwarto pierwszy w mieście dworzec międzymiastowy. Szybki rozwój transportu autobusowego sprawił, że centralny plac wielkiego miasta przestał być odpowiednim miejscem do odprawy wielkiej ilości pojazdów. Podjęto decyzję o budowie dworca autobusowego. Budowa została ukończona w 1958 r.
Stacja metra przy dworcu autobusowym od lipca 2024 r. nosi nazwę Łewada. Więcej o samym mieście przeczytasz w przewodniku Charków.
Najczęstsze pytania
Czy lotnisko w Charkowie jest czynne?
Nie. Od 24 lutego 2022 r. Ukraina ma zamkniętą przestrzeń powietrzną dla lotów cywilnych, dlatego port lotniczy w Charkowie nie obsługuje pasażerów (stan na 2026). Do Charkowa dojeżdża się pociągiem, najczęściej przez Kijów.
Jak dojechać z Kijowa do Charkowa?
Najwygodniej pociągiem Ukrzaliznycji z Dworca Centralnego w Kijowie na Dworzec Południowy w Charkowie. Szybki Intercity+ jedzie rozkładowo ok. 4,5–5 godzin, inne pociągi dłużej; w czasie wojny zdarzają się opóźnienia i przesiadki w Połtawie. Rozkład i bilety warto sprawdzić tuż przed wyjazdem, bo w czasie wojny mogą się zmieniać.
Jak się nazywa stacja metra przy dworcu kolejowym w Charkowie?
Stacja przy Dworcu Południowym nazywała się Piwdiennyj wokzał, a od kwietnia 2024 r. nosi nazwę Wokzalna. Od 24 maja 2022 r. przejazd charkowskim metrem jest bezpłatny.