Charków – transport miejski

Transport miejski w Charkowie tworzą metro (3 linie, 30 stacji, ok. 38 km tras), tramwaje, trolejbusy, autobusy i marszrutki, a także kolejka linowa w parku. Od początku pełnoskalowej wojny w 2022 r. przejazdy tramwajami i metrem są bezpłatne – tramwajami od 24 lutego, a metrem od wznowienia jego kursowania 24 maja 2022 r. – a stacje metra służą też jako schrony. Poniżej opisujemy historię i dane poszczególnych środków transportu; liczby z 2011 r. traktuj jako historyczne.

Stan na 2026: Charków jest regularnie ostrzeliwany, a polskie MSZ odradza wszelkie podróże na Ukrainę. Rozkłady i trasy mogą się zmieniać z dnia na dzień, a podczas alarmów przeciwlotniczych komunikacja naziemna bywa wstrzymywana.

Pod koniec XIX wieku Charków stał się znaczącym ośrodkiem przemysłowym południa Rosji. Podczas gdy w 1850 r. miasto liczyło zaledwie 42 000 mieszkańców, to w 1897 r. było ich już cztery razy więcej. Wraz z rozwojem przemysłu musiał więc nastąpić rozwój transportu – dorożki zdecydowanie przestały już wystarczać.

Ukraina | Tramwaj w Charkowie – w 2011 r. kursował na 14 liniach (Cable Car by Sara na licencji CC BY-ND 2.0)

Komunikacja miejska w Charkowie w skrócie

Środek transportu	Początek	Dane	Opłata (stan na 2026)
Metro	1975 r.	3 linie, 30 stacji, ok. 38,1 km	bezpłatne od 24 maja 2022 r.
Tramwaje	konne 1882 r., elektryczne 1906 r.	11 linii (w 2011 r. – 14)	bezpłatne od 24 lutego 2022 r.
Trolejbusy	1939 r.	24 trasy w 2011 r.	bezpłatne według władz miasta (grudzień 2025)
Autobusy miejskie i marszrutki	–	149 linii miejskich w 2011 r.	autobusy miejskie bezpłatne według władz miasta; marszrutki prywatnych przewoźników płatne
Kolejka linowa	1971 r.	1387 m, 124 kabiny, przejazd ok. 18 min	dane sprzed 2022 r.; sprawdź, czy kursuje
Taksówki	1912 r.	zamówienie telefonem lub przez aplikację	płatne

Według władz Charkowa w grudniu 2025 r. metro, tramwaje, trolejbusy i miejskie autobusy pozostawały bezpłatne, a miasto zapowiedziało utrzymanie tej zasady w 2026 r. Czy z darmowych przejazdów korzystają także przyjezdni, sprawdź na miejscu.

Tramwaje w Charkowie: od konki do linii elektrycznych

12 września 1882 r. w Charkowie uruchomiono tramwaj konny. Na pierwszą elektryczną linię tramwajową trzeba było poczekać do 3 lipca 1906 r.

W 2011 r. transport tramwajowy Charkowa przedstawiał się następująco:

• Łączna długość tras tramwajowych – 469,1 km,
• Liczba tras – 14,
• Całkowita długość torów – 236,6 km,
• Liczba wagonów – 303 (wg stanu na 1.10.2011 r.),
• Liczba pasażerów w ciągu doby – średnio 338,6 tys.

Obecnie kursuje 11 linii tramwajowych, a przejazd jest bezpłatny od 24 lutego 2022 r. (stan na 2026).

Ciekawostki o tramwajach

• Najkrótsza trasa tramwajowa w Charkowie nr 1 liczy 5,2 km,
• Najdłuższa trasa nr 26 liczy 47,56 km,
• Wagon konny mógł pomieścić 20 pasażerów a jego prędkość dochodziła do 6 wiorst/godz (ok. 6 km/godz).

Trolejbusy w Charkowie

W dniu 1 maja 1939 roku w Charkowie uroczyście otwarto pierwszą linię trolejbusową o długości 6,6 km. Pięć dni później charkowskie trolejbusy zaczęły przewozić pasażerów.

Najważniejsze informacje (stan na 2011 r.):

• Liczba tras – 24 (od 25.05.2011),
• Łączna długość tras – 478,2 km,
• Średnia prędkość – 15,65 km/h,
• Liczba trolejbusów – 313 (wg stanu na 1.10.2011),
• Przewóz pasażerów w ciągu doby (średnio) – 335,3 tys.

Ciekawostki o trolejbusach

• Najkrótsza trasa trolejbusowa w Charkowie nr 7 liczy 4,85 km,
• Najdłuższa trasa – nr 3: 31,4 km,
• Od początku lat 50. ubiegłego wieku do roku 2004 funkcjonowały w Charkowie trolejbusy-bufety. Wyposażone w lodówki, stoły i krzesła zapewniały gorące posiłki kierowcom i konduktorom.

Autobusy i marszrutki w Charkowie

Transport autobusowy Charkowa jest w dużej mierze w rękach prywatnych przewoźników, a na ulicach kursuje wiele taksówek liniowych (marszrutek). Charkowskie przedsiębiorstwo autobusowe jest spółką akcyjną; w 2011 r.:

• Obsługiwało 28 tras międzynarodowych, 262 tras międzymiastowych i 309 podmiejskich,
• Miejskie przewozy liczyły 149 linii, obsługiwanych przez 930 pojazdów,
• Średnio w ciągu dnia dworce autobusowe Charkowa odprawiały 2600 kursów, którymi podróżowało 27,5 tys. pasażerów.

Ciekawostki o autobusach

• W 2011 roku charkowscy przewoźnicy kupili 450 nowych autobusów, w tym ok. 100 sztuk maszyn o dużej pojemności i niskopodłogowych.
• Charkowskie autobusy pracują w trzech trybach: w trybie „ekspresowym”, „socjalnym” oraz taksówek liniowych (marszrutek).

Metro w Charkowie: 3 linie, 30 stacji i schrony

W początkach lat 60. ubiegłego wieku nastąpił dynamiczny rozwój miasta, a wraz z nim pojawiły się poważne problemy transportowe. Trudną sytuację pogłębiało ukształtowanie terenu oraz wąskie ulice w centrum Charkowa. Jedynym wyjściem była budowa kolei podziemnej.

29 kwietnia 1968 roku Rada Ministrów ZSRR podjęła decyzję o budowie w Charkowie pierwszego odcinka metra. Pierwszy próbny przejazd na tym odcinku odbył się wieczorem 30 lipca 1975 r. Obecnie charkowskie metro wygląda następująco:

• Liczba linii – 3,
• Liczba stacji – 30,
• Liczba wagonów – 321,
• Długość linii – ok. 38,1 km,
• Cena biletu – przejazd bezpłatny od 24 maja 2022 r. (stan na 2026),
• Przewóz pasażerów w ciągu doby (średnio, przed wojną) – ok. 800 tys.

W pierwszych miesiącach pełnoskalowej wojny, od 24 lutego do 24 maja 2022 r., metro nie kursowało, a jego stacje służyły mieszkańcom jako schrony; od 2023 r. w części pomieszczeń stacji urządzono też podziemne klasy szkolne. Przed wojną metro kursowało codziennie mniej więcej od 5:30 do północy, a poza godzinami szczytu – co 5–10 minut; dłużący się czas oczekiwania umilały zlokalizowane na stacjach stoły do gry w szachy. Stacja przy stadionie Metalist Charków nosi nazwę Sportywna (Спортивна).

W 2024 r. w ramach dekomunizacji przemianowano kilka stacji, m.in. Puszkinśka → Jarosława Mudroho, Piwdennyj Wokzał → Wokzalna, Prospekt Gagarina → Łewada, Heroiw Praci → Sałtiwśka i Zawod imeni Małyszewa → Zawodśka.

Ciekawostki o metrze

• Pierwsi budowniczowie metra przyjechali do Charkowa 10 kwietnia 1968 r. Budowa pierwszego odcinka trwała ponad 7 lat.
• Najgłębiej położona jest stacja dawniej zwana „Puszkinśka” (dziś Jarosława Mudroho) – ok. 35 m pod powierzchnią.
• Najdłuższy odcinek między stacjami wynosi 2407 m, a najkrótszy – 771 m.

Kolejka linowa w Charkowie: ul. Sumska – Pawłowe Pole

Jest to zarówno spacerowy, jak i użytkowy rodzaj transportu w Charkowie. Łączy ul. Sumską z mikrorejonem Pawłowe Pole. Kolejkę zbudowano i uruchomiono w 1971 r. Poniższe dane pochodzą sprzed 2022 r.

• Całkowita długość trasy – 1387 m.
• Liczba podpór – 18.
• Liczba dwuosobowych kabin (nośność 180 kg) – 124, wliczając służbową.
• Różnica wysokości między stacjami – 12,3 m.
• Wysokość kabiny nad ziemią – od 8 do 26 m.
• Czas przejazdu – 18 min.

Taksówki w Charkowie

Drugie co do wielkości miasto Ukrainy może w pełni pretendować do tytułu pierwszego w historii kraju, gdzie pojawiły się taksówki. Pierwsze taksówki zaczęły wozić pasażerów w Charkowie już w 1912 roku, czyli cały rok wcześniej, niż w Kijowie.

Dzisiaj charkowskie taksówki, należące do wielu prywatnych firm, są zróżnicowane pod względem rodzaju świadczonych usług, komfortu pojazdu i cen. W Charkowie, w odróżnieniu od innych miast, zaczęły niedawno kursować specjalne taksówki dla osób niepełnosprawnych.

Podobnie jak w innych ukraińskich miastach, taksówkę można zamówić telefonicznie lub przez aplikację.

O tym, jak dostać się do miasta, przeczytasz w artykule Charków – dworce i lotnisko, a najważniejsze zabytki opisujemy w przewodniku Charków oraz w tekście o Placu Swobody.

Najczęstsze pytania o komunikację w Charkowie

Czy komunikacja miejska w Charkowie jest płatna?

Od 2022 r. przejazdy tramwajami i metrem są bezpłatne – tramwajami od 24 lutego, metrem od 24 maja 2022 r. (stan na 2026). Przed podróżą warto sprawdzić, czy zasada nadal obowiązuje, a za marszrutki prywatnych przewoźników zwykle trzeba zapłacić.

Ile linii ma metro w Charkowie?

Charkowskie metro ma 3 linie i 30 stacji o łącznej długości ok. 38 km. Pierwszy odcinek otwarto w 1975 r. Stacje pełnią też funkcję schronów podczas alarmów przeciwlotniczych.

Które stacje metra w Charkowie zmieniły nazwy?

W 2024 r. przemianowano m.in. stacje Puszkinśka (dziś Jarosława Mudroho), Piwdennyj Wokzał (Wokzalna), Prospekt Gagarina (Łewada), Heroiw Praci (Sałtiwśka) i Zawod imeni Małyszewa (Zawodśka).