Euro 2012 w Polsce i na Ukrainie – stadiony i historia

Euro 2012 to mistrzostwa Europy w piłce nożnej rozegrane od 8 czerwca do 1 lipca 2012 r. w Polsce i na Ukrainie, na ośmiu stadionach – po cztery w każdym kraju. Prawo do organizacji turnieju oba państwa zdobyły 18 kwietnia 2007 r., pokonując m.in. kandydatury Włoch oraz Węgier i Chorwacji, a finał na Stadionie Olimpijskim w Kijowie wygrała Hiszpania, pokonując Włochy 4:0.

Ukraina | Arena Lwów w czasie Euro 2012 – na trybunach i bandach banery turnieju (Lviv Arena Lviv UEFA Euro 2012 1 by Viktor Ugrin, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Euro 2012 jako szansa na rozwój Polski i Ukrainy

Polska i Ukraina stanęły przed wielką szansą zaistnienia w świecie, co nierozerwalnie wiązało się z koniecznością rozwoju gospodarki i infrastruktury.

Wicepremier Ukrainy Iwan Wasyniuk wyraził na łamach prasy opinię, że planowane mistrzostwa są szansą na rozwój ekonomiczny ukraińskiego społeczeństwa, a konieczność zrealizowania wielu inicjatyw społecznych może pomóc w wyciszeniu wewnętrznych konfliktów. Dla ukraińskiego rządu organizacja EURO 2012 to projekt wprawdzie długoterminowy, ale niezwykle owocny na wielu płaszczyznach. Chociażby podjęte w tym czasie prace budowlane i modernizacyjne dróg, lotnisk i hoteli, posłużą społeczeństwu ukraińskiemu jeszcze przez długie lata po zakończeniu turnieju.

Ponadto, jak zauważyła przewodnicząca Komisji Sejmowej ds. Kultury Fizycznej i Sportu Elżbieta Jakubiak, wspólne, tak doniosłe przedsięwzięcie realizowane przez Polskę i Ukrainę, może w znacznym stopniu pomóc Ukrainie w jej staraniach o członkowstwo w Unii Europejskiej.

Polska i Ukraina zawarły też umowę o współpracy. 28 marca 2008 r. podpisano następujący dokument: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy przy organizacji finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012.

Powołany został także Ukraińsko-Polski Komitet do spraw Przygotowania i Przeprowadzenia EURO 2012. Na czele tej instytucji stanęli premierzy obu państw. Praktyczną pomoc ministrom i szefom centralnych organów władzy wchodzącym w skład Komitetu zapewniało 11 międzynarodowych grup roboczych.

Na Ukrainie za organizację i przeprowadzenie Euro 2012 odpowiadały: Ministerstwo ds. Rodziny, Młodzieży i Sportu oraz Biuro Koordynacyjne ds. EURO 2012 Sekretariatu Gabinetu Ministrów Ukrainy.

W ramach przygotowań powołano także do życia specjalny program, umożliwiający wzajemną wymianę doświadczeń: Forum Miast Ukrainy i Polski EURO 2012. W ramach programu, dwa razy do roku (do 2010) odbywały się spotkania jego uczestników. W latach 2011–2012 spotkania miały odbywać się co najmniej dwa razy częściej.

Ukraina | Stadion Olimpijski w Kijowie (by hummelmose na licencji Pixabay)

Stadiony Euro 2012 – gdzie grano w Polsce i na Ukrainie

W organizacji Mistrzostw Euro 2012 na Ukrainie brano pod uwagę miasta:

• Kijów
• Donieck
• Dniepropietrowsk
• Charków
• Odessa
• Lwów

Kryterium wyboru miast była oczywiście obecność stadionu i jego jakość.

Ostatecznie mistrzostwa rozegrano na ośmiu stadionach, z których pięć zbudowano od podstaw, a trzy gruntownie przebudowano: Stadion Narodowy (Warszawa), PGE Arena (Gdańsk), Stadion Miejski (Poznań), Stadion Miejski (Wrocław), Stadion Olimpijski (Kijów), Donbas Arena (Donieck), Stadion Metalist (Charków) i Arena Lwów.

Po 2014 r. losy części ukraińskich aren potoczyły się dramatycznie. Donieck znalazł się pod kontrolą Rosji i separatystów, a Szachtar Donieck, gospodarz Donbas Areny, od lat gra poza swoim miastem (więcej w artykule Donieck – historia miasta i Donbasu). Charków od 2022 r. jest regularnie ostrzeliwany przez Rosję.

Logo Euro 2012 – kwiat o trzech łodygach

Logo mistrzostw Euro 2012 przypominało kwiat o trzech łodygach, z których jedną – środkową wieńczy wyobrażenie piłki, zaś dwie boczne – kielichy kwiatów w barwach narodowych Polski (po lewej) i Ukrainy (po prawej). Barwy kwiatów odwołują się do obu gospodarzy, którzy wspólnie zorganizowali piłkarskie Mistrzostwa Europy.

Maskotki Euro 2012 – Sławek i Sławko

Oficjalnymi maskotkami mistrzostw byli dwaj sympatyczni bracia bliźniacy o dość nietypowym rodowodzie, bowiem jeden z nich pochodził z Polski, a drugi z Ukrainy. Slavek i Slavko, bo takie imiona wybrali im kibice, nosili sportowe stroje reprezentacji swoich krajów.

Jak przebiegały przygotowania do Euro 2012?

• 2008 – ruszyła modernizacja lotnisk w Kijowie, Doniecku i Lwowie oraz rozbudowa kijowskiego metra. We wrześniu otwarto nowy stadion w Dniepropetrowsku, który ostatecznie nie znalazł się wśród aren turnieju.
• 2009 – w sierpniu otwarto Donbas Arenę w Doniecku. W grudniu UEFA wybrała osiem miast-gospodarzy: Warszawę, Gdańsk, Poznań i Wrocław oraz Kijów, Lwów, Donieck i Charków (ten ostatni zastąpił Dniepropetrowsk).
• 2010 – UEFA krytykowała tempo prac we Lwowie i w Kijowie, ale w czerwcu potwierdziła wszystkie cztery ukraińskie miasta. W grudniu maskotki otrzymały imiona Sławek i Sławko.
• 2011 – w marcu ruszyła sprzedaż biletów (ceny od 30 do 600 euro, zainteresowanie zgłosiło ponad 12 mln kibiców). Posiadacze biletów w Kijowie i Charkowie mogli bezpłatnie jeździć komunikacją miejską.
• 2012 – przygotowania kosztowały Ukrainę ok. 5 mld dolarów, wydanych głównie na lotniska, drogi i transport. Do menu dla kibiców wybrano dziesięć potraw kuchni ukraińskiej, m.in. barszcz, deruny, słoninę z czosnkiem i pierogi z kapustą i grzybami.

Grupy, terminarz i finał Euro 2012

Losowanie grup odbyło się 2 grudnia 2011 r. w Kijowie:

Grupa	Drużyny
A	Polska, Grecja, Rosja, Czechy
B	Holandia, Dania, Niemcy, Portugalia
C	Hiszpania, Włochy, Irlandia, Chorwacja
D	Ukraina, Szwecja, Francja, Anglia

Turniej otworzył 8 czerwca 2012 r. w Warszawie mecz Polska – Grecja. Na Ukrainie grupa B grała w Charkowie i we Lwowie, a grupa D w Kijowie i w Doniecku. Faza grupowa trwała do 19 czerwca, ćwierćfinały rozegrano w dniach 21–24 czerwca, a półfinały 27 czerwca w Doniecku i 28 czerwca w Warszawie. Finał odbył się 1 lipca 2012 r. na Stadionie Olimpijskim w Kijowie: Hiszpania pokonała Włochy 4:0 i jako pierwsza drużyna w historii obroniła tytuł mistrza Europy. Turniej obejrzało na stadionach łącznie ok. 1,44 mln widzów, średnio ponad 46 tys. na mecz.

Źródło: Wikipedia

Najczęstsze pytania

Kto wygrał Euro 2012 i gdzie rozegrano finał?

Mistrzem Europy została Hiszpania, która 1 lipca 2012 r. pokonała Włochy 4:0 na Stadionie Olimpijskim w Kijowie. Jako pierwsza drużyna w historii obroniła tytuł.

W których ukraińskich miastach grano mecze Euro 2012?

W Kijowie, Doniecku, Charkowie i Lwowie. Polskimi gospodarzami były Warszawa, Gdańsk, Poznań i Wrocław.

Co dziś dzieje się ze stadionami Euro 2012 na Ukrainie?

Donbas Arena w Doniecku od 2014 r. znajduje się pod kontrolą Rosji i separatystów, a Szachtar gra poza miastem. Charków jest od 2022 r. regularnie ostrzeliwany przez Rosję.