Majdan Niepodległości w Kijowie

Majdan Niepodległości (Майдан Незалежності), nazywany też Placem Niezależności, to centralny plac Kijowa przy ulicy Chreszczatyk, pod którym znajduje się stacja metra o tej samej nazwie. To tutaj odbywają się uroczystości państwowe i duże imprezy, a przede wszystkim rozgrywały się kluczowe wydarzenia najnowszej historii Ukrainy: pomarańczowa rewolucja w 2004 r. i Euromajdan, czyli Rewolucja Godności z lat 2013–2014. Z tego powodu jest to miejsce niezwykle ważne dla całego ukraińskiego narodu.

Ukraina | Plac Niezależności w Kijowie (by skyler-110 na licencji Pixabay)

Plac Niepodległości znajduje się w centrum miasta i jest obramowany licznymi budynkami. To właśnie tutaj w 2004 roku miała miejsce ukraińska „pomarańczowa rewolucja”. Protestujący śpiąc w namiotach w środku zimy walczyli o swoje prawa. Jednak już wcześniej, bo w latach 2000-2001 na Majdanie odbywały się protesty pod nazwą „Ukraina bez Kuczmy”. Plac Niepodległości jest więc sercem Kijowa, po którym koniecznie trzeba pospacerować, aby uchwycić ducha walecznej Ukrainy.

Euromajdan – Rewolucja Godności (2013–2014)

21 listopada 2013 r., po tym, jak prezydent Wiktor Janukowycz odmówił podpisania umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską, na Majdan wyszli pierwsi protestujący. Demonstracje, nazwane Euromajdanem, trwały przez całą zimę; plac zamienił się w obozowisko z namiotami, barykadami i sceną. Najtragiczniejsze były dni 18–20 lutego 2014 r., gdy w starciach i od kul snajperów zginęło wielu demonstrantów. Łącznie w czasie Rewolucji Godności życie straciło ponad sto osób, upamiętnianych dziś jako Niebiańska Sotnia. Protesty zakończyły się pod koniec lutego 2014 r. ucieczką Janukowycza. Przy ulicy Instytuckiej, tuż obok placu, znajdują się miejsca pamięci poległych.

Nazwy placu

Plac Niezależności ma obecnie jeszcze inne nazwy: “Plac Niepodległości” oraz “Majdan Niepodległości” lub w skrócie: “Majdan”. Na przestrzeni wieków, w czasie intensywnego funkcjonowania placu w życiu społecznym Kijowa, jego nazwa zmieniała się wielokrotnie. Był to: “Plac Chereszczatycki”, “Plac Dumski”, a później także “Radziecki”. W 1935 r. plac przemianowano na „Plac Kalinina”, a w 1977 r. na „Plac Rewolucji Październikowej”. Dopiero w roku 1991 plac uzyskał obecną nazwę, która do tej pory nie została zmieniona.

Historia Majdanu Niepodległości

Od średniowiecza było to miejsce ważne dla mieszkańców Kijowa. To właśnie tutaj odbywały się największe jarmarki, zwane „kreszczeńskimi”. Rozpoczynały się 6 stycznia i trwały aż 20 dni.

Niestety plac ten był także świadkiem krwawych bitew, które rozgrywały się tutaj w latach 1151, 1203 i 1240. Były to czasy najazdów Suzdalczyków oraz Mongołów.

W roku 1730 wokół placu zaczęto budować pierwsze drewniane budynki. W czasie pożaru w 1811 r. Plac Niepodległości uległ doszczętnemu spaleniu. Podczas odbudowy postanowiono go całkowicie przebudować. Zmieniono wówczas także przestrzenną strukturę ulic starego Kijowa. Wszystkie te części zostały połączone jedną główną ulicą tzw. drogą Kreszczatik. Powstała także Izba Kontraktowa, sporych rozmiarów dom handlowy „Gastiny Dwór” oraz Uniwersytet Świętego Włodzimierza, który otwarty został w roku 1834.

Podczas II wojny światowej, jesienią 1941 r., zabudowę Chreszczatyku wysadziły ładunki wybuchowe pozostawione przez wycofującą się Armię Czerwoną. Plac Niepodległości został wówczas zdewastowany. Po wojnie odbudowano go w stylu typowym dla czasu neoklasycznej architektury stalinowskiej. Obecny wygląd placu jest efektem prac budowlano-remontowych, które wykonano w roku 2002. Socrealistyczny wygląd został zmieniony na styl nowoczesny, a pod placem powstała galeria handlowa „Globe”.

Ukraina | Patronem miasta jest Michał Archanioł (by Deleuran na licencji Pixabay)

Zabytki na Placu Niezależności

Najbardziej znanymi zabytkami na placu są: Lacka Brama oraz statua św. Michała Archanioła, który jest patronem Kijowa (jego imię nosi też pobliski Klasztor św. Michała Archanioła). Ponadto znajduje się tutaj pomnik legendarnych założycieli miasta Kijowa – Lybid i jej braci: Kija, Szczeka oraz Chorywa.

Ciekawy jest także pomnik Kozaka Mamaja z koniem, szablą, bandurą i fajką, czyli typowymi atrybutami kozackich Zaporożców.

Interesujący i imponujący jest pomnik upamiętniający uzyskanie przez Ukrainę niepodległości. Przedstawia on słowiańskie bóstwo – Berehynię – opiekunkę domowego ogniska. Pomnik ten został wzniesiony w roku 2001 na miejscu dawnego pomnika Lenina i symbolizuje opiekę nad narodem ukraińskim.

Ciekawostką jest fakt, że w jednym z budynków wznoszących się przy placu mieszkał w roku 1859 znany ukraiński pisarz – Taras Szewczenko.

Plac Niepodległości otaczają monumentalne budowle, głównie hotele i ministerstwa. Szeroka ulica (Chreszczatyk) dzieli go zaś na dwie główne części. Jak już wspomniano, pod powierzchnią placu mieści się stacja metra o tej samej nazwie i duży kompleks sklepów i restauracji.

Ukraina | Plac Niezależności znajduje się w centrum miasta i jest otoczony licznymi budynkami (by Deleuran na licencji Pixabay)

Jak wygląda Majdan Niepodległości?

Południowy Majdan ma średnicę 70 m i jest wybrukowany płytami granitowymi w formie ukraińskiego haftu. W jego środku znajduje się ponad 60-metrowy pomnik Niepodległości. Za nim stoi trzypiętrowy szklany pałac w kształcie półokręgu – to nowoczesne centrum handlowe. Ponad placem góruje 16-piętrowy hotel „Ukraina”. Plac zdobią rabaty kwiatowe i fontanny. Na wietrze powiewa tu narodowa flaga Ukrainy.

Półowalna strona północna placu jest otoczona przez siedem budynków w stylu radzieckiego realizmu. Od placu odchodzi 5 ulic, prowadzących między innymi do Soboru Mądrości Bożej (katedry św. Zofii) i klasztoru św. Michała.

Najczęstsze pytania

Jak dojechać na Majdan Niepodległości?

Najprościej metrem: pod placem znajduje się stacja Majdan Niezałeżnosti na niebieskiej linii Obołońsko-Teremkiwskiej. Na placu można też wysiąść ze stacji Chreszczatyk na czerwonej linii, położonej tuż obok. Z Majdanu łatwo dojść pieszo do Soboru Mądrości Bożej i klasztoru św. Michała.

Czym był Euromajdan?

To masowe protesty, które zaczęły się na Majdanie 21 listopada 2013 r. po odrzuceniu przez władze umowy stowarzyszeniowej z UE. Trwały do lutego 2014 r. i przeszły do historii jako Rewolucja Godności. Zginęło w nich ponad sto osób, upamiętnianych jako Niebiańska Sotnia.

Dlaczego plac nazywa się Majdan?

Słowo „majdan” oznacza po ukraińsku plac, zwłaszcza miejsce zgromadzeń. Obecną nazwę – Majdan Niepodległości – plac nosi od 1991 r., gdy Ukraina ogłosiła niepodległość. Wcześniej był m.in. Placem Kalinina i Placem Rewolucji Październikowej.