Flaga i godło Egiptu: barwy i Orzeł Saladyna

Flaga Egiptu to trzy poziome pasy – czerwony, biały i czarny – ze złotym Orłem Saladyna pośrodku białego pasa. W obecnej formie obowiązuje od 4 października 1984 roku, a ten sam orzeł jest zarazem godłem państwa. Układ barw pochodzi od flagi Wyzwolenia, przyjętej przez Wolnych Oficerów po rewolucji 1952 r.: czerwień oznacza krew Egipcjan przelaną w walce z kolonializmem (w popularnej wersji – rewolucję), biel czystość serc (lub jasną przyszłość), a czerń ciemność, która zostaje pokonana.

Egipt | Obecna flaga Egiptu (by ivabalk na licencji Pixabay)

Flaga Egiptu – wygląd i znaczenie

Kolor czerwony symbolizuje rewolucję w Egipcie i znajduje się na pierwszym miejscu, aby zasygnalizować, że dopiero rewolucja „tchnęła w kraj życie”. Kolor biały wskazuje promienną przyszłość. Czerń przypomina ciemne dni przeszłości przed rewolucją.

Orzeł Saladyna (zwany też „orłem arabskim”) jest specyficznym wizerunkiem tego szlachetnego ptaka w arabskiej heraldyce. Nazwany został na cześć sułtana Saladyna (1137-1193), który osobiście używał tego znaku – według Wikipedii przyjął orła za swój sztandar w 1174 r., po objęciu władzy w Egipcie. Wizerunek nawiązuje też do czczonego w starożytnym Egipcie sępa, związanego z boginiami Izydą i Mut.

Orzeł Saladyna przedstawiony na białym pasie flagi, trzyma wstęgę z nazwą kraju: جمهوريّة مصرالعربيّة (Jumhuriyat Misr al-‘Arabiyya – Arabska Republika Egiptu). Jego tarcza herbowa z trzema pionowymi pasami może być zarówno złoto-biało-złota, jak i czerwono-biało-czarna.

Nieoficjalnie, głównie w kręgach egipskich nacjonalistów, barwy flagi interpretuje się następująco: czerwień symbolizuje pustynię Egiptu, biel była barwą faraonów, czerń symbolizuje żyzne ziemie Doliny Nilu i ludzi.

Historia flagi Egiptu

Mamelucy i Osmanowie

• Chociaż egipscy Mamelucy zostali w 1517 r. podbici przez Osmanów, nadal panowali w Egipcie aż do Bitwy pod piramidami (21.07.1798 r. z armią Napoleona). Źródła historyczne pokazują obszar ówczesnego Egiptu pod flagą zielono-żółto-zieloną, która była przypisana Mamelukom.

• Do XIX wieku Egipt, jako część osmańskiego imperium, posiadał jego flagę: biały półksiężyc z gwiazdą na czerwonym tle. Często była też w użyciu flaga w całości czerwona. Po egipskiej ekspedycji Napoleona i wymarszu ostatnich żołnierzy w 1801 r., wybuchły w Egipcie gwałtowne walki o władzę, w efekcie których wicekrólem Egiptu został Muhammad Ali Pasza. Od 1826 roku wprowadził on, dla rozróżnienia, wersję flagi z gwiazdą sześcioramienną.

• Jako osobisty projekt wprowadził Muhammad Ali Pasza i jego następcy z tytułem kedywa, czerwoną flagę z trzema półksiężycami i trzema pięcioramiennymi gwiazdami. Symbolizowały one prawdopodobnie jego zwycięstwa na trzech kontynentach (Europa, Azja, Afryka), albo jego panowanie nad Egiptem, Sudanem i Nubią.

Okupacja brytyjska i Królestwo Egiptu

• Obalenie panującego wówczas kedywa przez narodowe powstanie Urabiego doprowadziło w 1882 r. do interwencji brytyjskiej. Wielka Brytania przejęła kontrolę nad krajem, a po wybuchu I wojny światowej ogłosiła Egipt swoim protektoratem.

Egipt | Flaga Królestwa Egiptu z lat: 1922-1952 (“The Friday of One Demand” by Al Jazeera English na licencji CC BY-SA 2.0)

• Narodowe partie od początku rozpoczęły dążenia do odzyskania niepodległości zakończone rewolucją 1919 r. Podczas gdy jedne ugrupowania prowadziły protest przeciwko brytyjskiemu panowaniu pod czerwoną flagą z białymi półksiężycami i gwiazdami, inne grupy przyjęły za swój symbol zieloną flagę z półksiężycem i krzyżem. Oznaczało to, że zarówno muzułmanie, jak i koptyjscy chrześcijanie wspierają dążenia niepodległościowe.

• Protektorat brytyjski zakończył się i powstało w 1922 r. Królestwo Egiptu. Nowa flaga królestwa bazowała na poprzedniej, rewolucyjnej, jednak zamiast krzyża umieszczono na niej trzy białe gwiazdy otoczone półksiężycem, symbolizujące muzułmanów, chrześcijan i Żydów. Flagę przyjęto oficjalnie 10.12.1923 r.

Republika: od rewolucji 1952 roku do flagi z 1984 roku

• Egipska rewolucja 1952 roku doprowadziła do obalenia monarchii, a jej zewnętrznym objawem stała się trójkolorowa flaga z panarabskimi barwami czerwieni, bieli i czerni. Na tej wyzwoleńczej fladze pojawiał się często orzeł Saladyna z tarczą na piersi z półksiężycem i trzema gwiazdami – symbolami flagi narodowej. Flaga narodowa i wyzwoleńcza istniały obok siebie, przy czym stare symbole zostawały coraz bardziej wypierane.

• Wraz z połączeniem się Egiptu i Syrii w Zjednoczoną Republikę Arabską w 1958 r. skończyło się używanie flagi z półksiężycem. Nowa flaga narodowa pojawiła się oficjalnie 8.04.1958 r. Dwie pięcioramienne gwiazdy symbolizują Egipt i Syrię, a ich zieleń wprowadza czwartą panarabską barwę.

• 1.01.1972 roku przyjęto nową flagę Federacji Republik Arabskich, nowego związku państw arabskich – Egiptu, Syrii i Libii. Gwiazdy zostały zastąpione przez złotego Sokoła Kurajszytów (Kurajszyci/Korejszyci – plemię beduińskie, z którego wywodził się Mahomet). Chociaż ten związek nie przetrwał długo, Egipt zachował tę flagę aż do 1984 roku, kiedy pojawiła się jej dzisiejsza wersja.

Godło Egiptu

Narodowym godłem Egiptu jest Orzeł Saladyna, który jednocześnie jest emblematem flagi narodowej. Godło w obecnej formie znajduje się w użyciu od 4.10.1984 roku.

Nazwa „Orzeł Saladyna” pochodzi od imienia sułtana Saladyna (1137-1193) z dynastii Ajjubidów (dynastia sunnicka kurdyjskiego pochodzenia).

Orzeł w godle Egiptu trzyma w szponach wstęgę z arabską nazwą państwa. Na piersi orła widnieje tarcza w barwach flagi narodowej, ale z pionowym układem pasów.

W latach 1972-1984 orzeł zastąpiony został przez złotego Sokoła Kurajszytów.

Obok flagi i godła trzecim symbolem państwowym jest hymn Egiptu „Biladi, Biladi, Biladi”. Więcej o kraju przeczytasz w naszym przewodniku po Egipcie.

Najczęstsze pytania o flagę i godło Egiptu

Co oznaczają kolory flagi Egiptu?

Według oficjalnej interpretacji czerwień symbolizuje rewolucję, biel – promienną przyszłość, a czerń – ciemne dni przeszłości. Nieoficjalnie czerwień łączy się też z pustynią, biel z barwą faraonów, a czerń z żyznymi ziemiami Doliny Nilu.

Jaki ptak jest na fladze Egiptu?

Złoty Orzeł Saladyna, nazwany od sułtana Saladyna (1137–1193). Trzyma wstęgę z arabską nazwą państwa, a na piersi ma tarczę w barwach flagi.

Od kiedy obowiązuje obecna flaga Egiptu?

Od 4 października 1984 r. W latach 1972–1984 w miejsce orła na fladze widniał złoty Sokół Kurajszytów.