Henna: naturalny kosmetyk, koloryzacja i tatuaże

Henna to naturalny, brązowoczerwony barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezbronnej – najstarszy znany kosmetyk koloryzujący, którym już starożytni Egipcjanie farbowali włosy i paznokcie. Dziś używa się jej do farbowania włosów, brwi i rzęs oraz do malowania tymczasowych tatuaży (mehndi). Turyści w Egipcie powinni jednak uważać na tzw. czarną hennę z dodatkiem PPD, która może wywołać poważne oparzenia i trwałe uczulenie.

W krajach afrykańskich i azjatyckich henna od wieków służy do malowania na ciele misternych wzorów, a także dzisiaj bez problemu można ją kupić w postaci farb do włosów czy preparatów koloryzujących do brwi i rzęs.

Egipt | Sproszkowana henna ma barwę zielonkawą (by Allie Smith na licencji Pexels)

Henna – co to takiego?

Hennę otrzymuje się z naturalnego brązowoczerwonego barwnika o nazwie lawson (naftochinon), pozyskiwanego z liści i pędów rośliny, zwanej lawsonią bezbronną (Lawsonia inermis). Ta wiecznie zielona roślina rośnie w północnej Afryce i południowej Azji. Osiąga wysokość od 2,5 do ponad 4,5 m.

Henna w Starożytnym Egipcie

Henna wykorzystywana była jako kosmetyk koloryzujący. Za jej pomocą starożytni Egipcjanie farbowali włosy, malowali usta oraz paznokcie u stóp i dłoni. Hennę stosowały  zarówno kobiety, jak i mężczyźni – więcej o kosmetykach faraonów piszemy w tekście o egipskim makijażu. Henna stosowana była również w procesie mumifikacji - barwiono nią włosy i paznokcie zmarłego, czego przykładem jest chociażby mumia Ramzesa II.

Zastosowanie henny

Henna ma bardzo szerokie zastosowanie zarówno w medycynie naturalnej jak i kosmetyce. Może być stosowana jako środek antyseptyczny w leczeniu chorób skóry takich jak grzybica. Działa przeciwpotne oraz łagodząco na wszelkie zmiany na skórze takie jak oparzenia, odmrożenia czy pęknięcia i zrogowacenia.

Najbardziej popularną formą zastosowania henny jest jednak farbowanie włosów, brwi, rzęs oraz skóry. Czysta henna jest zwykle łagodniejsza od chemicznych farb i ma działanie pielęgnujące, ale jak każdy kosmetyk może u niektórych osób wywołać reakcję alergiczną – przed pierwszym użyciem warto zrobić próbę na małym fragmencie skóry.

Koloryzacja włosów

Henna może być świetną alternatywą dla tradycyjnych farb do włosów. Nie tylko nadaje włosom piękny, naturalny odcień od rudego po kasztanowy, ale również pielęgnuje, odżywia i chroni włosy przed szkodliwym działaniem warunków atmosferycznych. Obecnie dzięki naturalnym dodatkom, takim jak wyciąg z rumianku czy orzecha włoskiego, można uzyskać także inne odcienie. Henna wykazuje również działanie przeciwłojotokowe i przeciwłupieżowe. Kolor utrzymuje się na włosach od 3 do 5 tygodni, stopniowo blaknąc przy każdym kolejnym myciu głowy.

Egipt | Tatuaże z henny to bardzo popularny sposób zdobienia ciała dla mieszkańców krajów Afryki północnej, Azji Mniejszej oraz Indii (by James Ranieri na licencji Pexels)

Zabieg na brwi i rzęsy

Henna może służyć również do przyciemniania brwi i rzęs. Zabiegi takie wykonują zarówno kosmetyczki w gabinetach kosmetycznych, ale można również bez problemu nałożyć hennę na brwi i rzęsy w domu. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów w różnych odcieniach – od brązów, przez grafit po czerń. Zazwyczaj henna do brwi i rzęs ma postać pasty, którą przed nałożeniem należy wymieszać z wodą utlenioną lub specjalnym utleniaczem. Taka koloryzacja jest szybka, łatwa a kolor utrzymuje się na włoskach przez około 3 tygodnie.

Tatuaże

W krajach takich jak Indie, Egipt czy Maroko tradycyjne tatuaże z henny (mehndi) nadal są bardzo popularną formą zdobienia ciała, zwłaszcza podczas ważnych ceremonii i uroczystości.

Tatuaże z henny w Europie stały się w swoim czasie popularną, alternatywą dla tatuaży permanentnych. Zwłaszcza latem chętnie dekorujemy swoje ciała misternymi wzorami z henny.

Ciało pokrywane jest grubą warstwą specjalnej pasty na bazie henny za pomocą aplikatora, a następnie gotowy wzór pozostawiany jest na kilka godzin aby dokładnie wysechł. Po tym czasie pasta jest usuwana. Tatuaż z henny utrzymuje się na skórze do 3 tygodni.

Uwaga na „czarną hennę”

W kurortach turystycznych często proponuje się tatuaże z tzw. czarnej henny. Prawdziwa henna barwi skórę na kolor pomarańczowo-brązowy, a czarny odcień zwykle oznacza dodatek parafenylenodiaminy (PPD) – związku używanego w farbach do włosów, którego stosowanie na skórę jest w Unii Europejskiej zakazane. PPD może wywołać pęcherze, bolesne oparzenia i blizny, a także trwałe uczulenie: po takim tatuażu kolejny kontakt z PPD, np. podczas farbowania włosów, grozi silną reakcją alergiczną. Dlatego na wakacjach lepiej wybierać wyłącznie tatuaże z naturalnej, brązowej henny. Więcej praktycznych porad znajdziesz w tekście o zdrowiu i bezpieczeństwie w Egipcie.

Egipt | Posąg Ramzesa II we wnętrzu Wielkiej Świątyni w Abu Simbel – hennę odkryto m.in. na włosach mumii tego faraona (by Roxanne Shewchuk na licencji Pexels)

Najczęstsze pytania

Czy tatuaż z henny w Egipcie jest bezpieczny?

Tatuaż z naturalnej henny, dający pomarańczowo-brązowy kolor, jest zwykle dobrze tolerowany. Należy unikać „czarnej henny”, która często zawiera PPD – może ona wywołać pęcherze, oparzenia, blizny i trwałe uczulenie, także na farby do włosów.

Jak odróżnić naturalną hennę od „czarnej henny”?

Naturalna henna barwi skórę na pomarańczowo, a z czasem na rudobrązowo, i potrzebuje kilku godzin, by wzór się utrwalił. Intensywnie czarny kolor uzyskany w krótkim czasie zwykle świadczy o dodatku PPD – takiego tatuażu lepiej nie robić.

Jak długo utrzymuje się henna?

Tatuaż z henny utrzymuje się na skórze do 3 tygodni. Na włosach kolor trzyma się 3–5 tygodni i blaknie z każdym myciem, a henna na brwiach i rzęsach – około 3 tygodni.