Assidat zgougou: tunezyjski deser na Mawlid

Assidat zgougou to tunezyjski budyń z mielonych nasion sosny alepskiej, podawany w pucharkach pod warstwą białego kremu i ozdobiony migdałami oraz orzeszkami. Przygotowuje się go przede wszystkim na Mawlid (Mawlid an-Nabi), czyli święto urodzin proroka Mahometa.

Święto przypada 12 dnia miesiąca rabi al-awwal, trzeciego miesiąca kalendarza muzułmańskiego, więc co roku wypada o ok. 11 dni wcześniej niż w poprzednim.

Tunezja | Assidat zgougou - specyficzny tunezyjski krem (assida zgougou by khaled abdelmoumen na licencji CC BY 2.0)

Skąd wziął się assidat zgougou?

Nazwa oznacza dosłownie „krem z orzechów alepskich”: zgougou to lokalne słowo na nasiona sosny alepskiej. Według popularnej wersji deser powstał w czasie głodu z lat 1864–1867, kiedy mieszkańcy północno-zachodniej Tunezji odkryli, że z mielonych nasion sosny da się zrobić pożywną mąkę. Z potrawy ratującej przed głodem stał się z czasem wykwintny przysmak, bez którego trudno wyobrazić sobie tunezyjskie Mawlid.

Jak się robi Assidat zgougou?

Assidat zgougou to krem zrobiony z nasion sosny alepskiej (Pinus halepensis). Sosna ta rośnie na stosunkowo niewielkich obszarach w okolicy wybrzeży Morza Śródziemnego. Pierwszą czynnością w przygotowaniach tego deseru jest czyszczenie nasion, a następnie ich miażdżenie z wodą. Z uzyskanej papki odsącza się wodę. Powstały w ten sposób sok miesza się z mąką pszenną i dodaje skondensowane mleko. Taką mieszankę należy gotować na małym ogniu, ciągle mieszając i stopniowo dodając do niej cukier puder. Gdy assidat zgougou gęstnieje należy dodać szarawo-brązowej śmietany o aromacie żywicy.

Tak przygotowany krem przelewa się do ozdobnych miseczek lub szklanych pucharków. Na wierzch przygotowuje się warstwę białego kremu wykonanego z mleka, mąki, cukru i esencji z kwiatów pomarańczy. Całość dekoruje się migdałami, orzeszkami piniowymi, suszonymi owocami lub kolorowymi lukrowymi cukiereczkami. Dekoracja deseru jest tak samo ważna jak jego smak. W tygodniach przed świętem gotowe nasiona zgougou i słodkie dekoracje można kupić na targach i w sklepach spożywczych w całym kraju.

Tunezja | Assidat zgougou to pyszny krem przygotowany z nasion sosny alepskiej (Traditional cream by khaled abdelmoumen na licencji CC BY 2.0)

Mawlid w Tunezji: kiedy i jak się świętuje?

Podczas święta urodzin Proroka deser ten nie tylko jest podawany podczas spotkań rodzinnych, ale także dawany w prezencie na ich pożegnanie. Ponadto wymieniają się nim sąsiedzi. Właśnie z tego powodu walory estetyczne assidat zgougou są tak niezwykle istotne dla gospodyni i samych obdarowywanych.

W 2026 r. Mawlid zapowiadano na wtorek 25 sierpnia (12 rabi al-awwal 1448 r.) i był w Tunezji dniem wolnym w administracji i wielu branżach. Oficjalną datę potwierdza co roku Urząd Muftiego Republiki (Diwan al-Ifta) po obserwacji nowiu księżyca, dlatego wcześniejsze kalendarze podają ją tylko orientacyjnie. Przygotowania zaczynają się na kilka dni przed świętem: kupuje się składniki i dekoracje, a pucharki ozdabia się z równą pieczołowitością jak same desery. Dla podróżnych oznacza to głównie tyle, że w dniu święta urzędy nie pracują, a Tunezyjczycy spędzają go w rodzinnym gronie; dużą część kalendarza religijnego i państwowego zebraliśmy w tekście o świętach i festiwalach w Tunezji. Sam deser jest przede wszystkim domowym prezentem wymienianym między sąsiadami – dlatego tak ważne jest, jak wygląda.

Assidat zgougou to tylko jeden ze świątecznych deserów – inne tunezyjskie słodkości, takie jak baklaoua, oraz najważniejsze potrawy opisujemy w przewodniku po kuchni Tunezji.

Najczęstsze pytania o assidat zgougou

Z czego robi się assidat zgougou?

Dolna, ciemna warstwa powstaje z mielonych nasion sosny alepskiej, mąki pszennej, mleka i cukru. Górna, biała warstwa to krem z mleka, mąki, cukru i aromatu z kwiatów pomarańczy; całość ozdabia się orzechami i suszonymi owocami.

Kiedy w Tunezji je się assidat zgougou?

Przede wszystkim na Mawlid, czyli 12 dnia miesiąca rabi al-awwal. Ponieważ kalendarz muzułmański jest księżycowy, święto przesuwa się co roku o ok. 11 dni wcześniej; w 2026 r. wypadło 25 sierpnia.

Czy assidat zgougou jest słodki?

Tak, to deser na bazie mleka i cukru, ale o nietypowym smaku: ciemna warstwa ma żywiczny aromat nasion sosny, a biała jest łagodna i pachnie kwiatem pomarańczy.