Wzgórze i zamek Kadifekale w Izmirze

Kadifekale („Aksamitny Zamek”) to wzgórze o wysokości 186 m n.p.m., położone ok. 2 km od wybrzeża Izmiru, oraz twierdza na jego szczycie – dawne Pagos, gdzie następcy Aleksandra Wielkiego założyli nową Smyrnę. To jedno z niewielu miejsc w Izmirze, gdzie przetrwały ślady starożytnego miasta, bo wiele zabytków pochłonął wielki pożar we wrześniu 1922 r. Ze wzgórza roztacza się najlepsza panorama miasta i Zatoki Izmirskiej.

Turcja | Widok na Izmir ze wzgórza Kadifekale (6843 by Panegyrics of Granovetter na licencji CC BY-SA 2.0)

Historia Aksamitnego Zamku

Stary Izmir, czyli Smyrna, został założony jeszcze w czasach kolonizacji jońskiej. Miasto znajdowało się od tamtych czasów w rękach Greków, Lidów i Persów, aż w końcu zdobył je Aleksander Wielki. Smyrna była dobrym punktem strategicznym, ale w IV w. p.n.e. było to miasto niewielkie. Zdecydowano więc na założenie nowego ośrodka administracyjnego dawnej Smyrny i objęcie obszarem miejskim większej powierzchni. „Nową Smyrnę” założono na wzgórzu Pagos; na Pagos przemianowano również nazwę miasta.

Po śmierci Aleksandra miasto znalazło się we władaniu jednego z jego generałów, Lizymacha (Lizymach sprawował kontrolę nad Macedonią, Tracją oraz Azją Mniejszą). Za jego rządów wybudowano w Pagos pokaźny zamek.

W 133 r. p.n.e. miasto znalazło się pod panowaniem rzymskim. Po Rzymianach rządzili tam Bizantyjczycy, Turcy Seldżuccy, krzyżowcy i Turcy Osmańscy. W XIV w. Pagos oraz stojąca na wzgórzu twierdza były już znane jako Kadifekale (tur. Aksamitny Zamek).

Wzgórze Kadifekale i twierdza na szczycie

Kadifekale to nazwa zarówno wzgórza (dawnego Pagos) położonego 2 km od wybrzeża, jak i wzniesionego na nim zamku. Twierdzę założono na przełomie IV i III w. p.n.e., jednak zachowane do dziś mury obronne pochodzą głównie ze średniowiecza. Od 2020 r. Kadifekale figuruje na wstępnej liście światowego dziedzictwa UNESCO jako część historycznego miasta portowego Izmir. Zamek Kadifekale to najlepsze miejsce do podziwiania panoramy Izmiru.

Agora i rzymskie cysterny przy Kadifekale

Niedaleko twierdzy zobaczymy również inne zabytkowe miejsce – agorę miejską wraz z pozostałościami po akweduktach. Dzieje agory sięgają również czasów panowania Aleksandra, jednak jej obecny wygląd zawdzięczamy budowniczym rzymskim. Oryginalny rynek został zniszczony przez trzęsienie ziemi w 178 r. n.e. Odbudowę przeprowadzono w czasach Marka Aureliusza.

Zaraz obok zamku znajdują się ruiny cystern rzymskich, stanowiących centralną część sieci akweduktów zaopatrujących miasto w wodę – nie tylko w czasach rzymskich, ale również bizantyjskich, seldżuckich i osmańskich. Zarówno Bizantyjczycy, jak i Turcy przeprowadzili renowację cystern.

Jak zwiedzać Kadifekale?

Teren twierdzy jest ogólnodostępny. Na wzgórze najwygodniej wjechać taksówką lub miejskim autobusem z okolic placu Konak, ale można też wejść pieszo z dzielnicy bazaru Kemeraltı – to jednak strome podejście. Najpiękniejsze widoki są przed zachodem słońca. Zwiedzanie Kadifekale warto połączyć z wizytą w pobliskim kościele św. Polikarpa, w XVIII-wiecznym zajeździe Kızlarağası Han oraz w Muzeum Archeologicznym w Izmirze.

Turcja | “Kadifekale” to zarówno nazwa wzgórza, jak i wzniesionego na nim zamku (Kadifekale Castle Tower and the Weaver by Ty na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania o Kadifekale

Co oznacza nazwa Kadifekale?

Kadifekale znaczy po turecku „Aksamitny Zamek”. Tak od co najmniej XIV w. nazywano zarówno wzgórze, w starożytności zwane Pagos, jak i stojącą na nim twierdzę.

Jak wysoko leży Kadifekale?

Wzgórze Kadifekale ma 186 m n.p.m. i leży ok. 2 km od wybrzeża Zatoki Izmirskiej. Dzięki temu z murów twierdzy widać niemal całe miasto i zatokę.

Kiedy najlepiej odwiedzić Kadifekale?

Najlepiej późnym popołudniem, przed zachodem słońca, gdy upał słabnie, a panorama Izmiru jest najładniejsza. Na zwiedzanie wzgórza, murów i ruin cystern wystarczy około godziny.