Kızlarağası (Karawanseraj) Han w Izmirze
Opublikowano:
Aktualizacja:
Kızlarağası Han to najstarszy zachowany karawanseraj Izmiru, wzniesiony w latach 1744–1745 w historycznej dzielnicy handlowej Kemeraltı. Po renowacji w 1993 r. działa w nim bazar z rękodziełem, dywanami i pamiątkami, a na dziedzińcu – herbaciarnia. Karawanseraj (han, chan) był budynkiem typowym dla czasów osmańskich: zajazdem, w którym podróżni mogli odpocząć, posilić się i oporządzić zwierzęta.
Turcja | Wejście do karawanseraju Kızlarağası Hanı w dzielnicy Kemeraltı w Izmirze (Kizlaragasi Han entrance Izmir 2024 by Furkan Akkurt, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)
Kızlarağası Hanı w Izmirze to wyjątkowo piękny przykład takiej budowli i jeden z nielicznych osmańskich zabytków, które przetrwały w mieście.
Historia budynku
Karawanseraj znajduje się w dzielnicy Konak, w obrębie historycznego Kemeraltı (niedaleko słynnego bazaru Kemeraltı), tuż przy meczecie Hisar.
Budynek został wzniesiony w 1744 r. (prace zakończono w 1745 r.) na polecenie Hacı Beşira Agi (tur. Hacı Beşir Ağa). Jest najstarszym spośród istniejących izmirskich hanów. Większość innych zajazdów, znajdujących się niegdyś w pobliżu Kızlarağası Hanı, nie dotrwała do naszych czasów (był to m.in. XVI-wieczny Wielki Han Wezyra). Zniszczył je Wielki Pożar Izmiru w 1922 r.
W 1993 r. Han został odnowiony. Od tej pory jest istotną atrakcją turystyczną miasta. Znajduje się w nim m.in. bazar specjalizujący się w rękodziele.
Kim był fundator i skąd nazwa hanu?
Nazwa pochodzi od tytułu fundatora. Kızlar ağası był głównym eunuchem pałacowym, który zarządzał haremem sułtana. Hacı Beşir Ağa pełnił tę funkcję od 1716 r. do śmierci w 1746 r., za panowania Ahmeda III i Mahmuda I. Należał do najbardziej wpływowych i najbogatszych dostojników państwa osmańskiego, a o jego mecenacie architektonicznym świadczy m.in. fontanna w Stambule, która nosi jego imię.
Architektura i dzisiejsze życie hanu
Han został wybudowany na planie kwadratu i ma dwie kondygnacje. Wewnątrz budowli znajduje się dziedziniec, na którym podróżni z dawnych czasów pozostawiali swoje zwierzęta. Na parterze mieściły się sklepy i magazyny, a na piętrze – pokoje dla podróżnych, do których prowadziła galeria. Pośrodku dziedzińca stały niegdyś fontanna i sadzawka, które do dziś nie przetrwały.
W czasach osmańskich zajazd był zwykle bardzo tłoczny, jako że Izmir to miasto portowe, do którego zawsze przybywało wielu gości. W XIX w. han tracił już jednak na znaczeniu, używano go raczej w charakterze składu.
Do życia zajazd powrócił po renowacji przeprowadzonej w latach 90.
Na parterze budynku znajdziemy bazar przeznaczony dla turystów. Można tam zakupić przede wszystkim produkty tureckiego rękodzieła, takie jak dywany, kilimy czy stroje. Nie brakuje też różnego rodzaju pamiątek.
Dokładnie na środku dziedzińca znajduje się ogródek herbaciany. Zgodnie z osmańskim układem hanów parter przeznaczony był na handel, a piętro służyło dawniej podróżnym jako miejsce noclegowe.
Jak zwiedzać Kızlarağası Han?
Han leży w dzielnicy Konak, w sercu Kemeraltı, tuż przy meczecie Hisar. Dawniej główne wejście prowadziło od ulicy Keresteciler. Zwiedzanie sprowadza się do spaceru po dziedzińcu i galeriach, obejrzenia sklepików z rękodziełem, dywanami, skórzanymi ubraniami i pamiątkami oraz przerwy na herbatę w ogródku pośrodku. Nie znaleźliśmy oficjalnych godzin otwarcia hanu, więc najlepiej wybrać się w ciągu dnia, razem ze spacerem po bazarze (stan na 2026). Przy zakupie dywanów przydadzą się zasady z artykułu o dywanach tureckich.
Wizytę w hanie łatwo połączyć ze spacerem po bazarze Kemeraltı i zwiedzaniem pobliskich zabytków Konaku, takich jak Wieża zegarowa w Izmirze czy Kościół św. Polikarpa. Z centrum warto też wybrać się na wzgórze Kadifekale, skąd rozciąga się widok na całą zatokę. Więcej atrakcji opisujemy w przewodniku Izmir i jego okolice.
Najczęstsze pytania o Kızlarağası Han
Kiedy zbudowano Kızlarağası Han?
Han wzniesiono w 1744 r., a ukończono w 1745 r. Jest najstarszym zachowanym karawanserajem w Izmirze, a po renowacji w 1993 r. pełni funkcję bazaru.
Co oznacza nazwa Kızlarağası?
To tytuł fundatora, Hacı Beşira Agi: „kızlar ağası” był głównym eunuchem sułtańskiego haremu.
Co można kupić w Kızlarağası Han?
Rękodzieło, dywany i kilimy, skórzane ubrania oraz pamiątki, a na dziedzińcu wypić herbatę w ogródku herbacianym.