Chorwacja – świat zwierzęcy

W Chorwacji żyje 101 gatunków ssaków. Świat zwierząt przypomina typowo europejski – powszechnie spotyka się tu wiewiórki, zające, sarny, jelenie, borsuki, lisy i dziki – ale w górach żyją też niedźwiedzie brunatne, wilki i rysie. Kraj wyróżnia się dużą liczbą gatunków endemicznych, zwłaszcza jaszczurek na wyspach, a w Adriatyku można zobaczyć delfiny butlonose i koniki morskie.

Chorwacja | Na południu Chorwacji w rejonie śródziemnomorskim spotkać można żółwie greckie (Tortoise by Julia na licencji CC BY-SA 2.0)

Populacja zwierząt w Chorwacji

Chorwacja, choć stosunkowo niewielki kraj, wyróżnia się dużą różnorodnością biologiczną. Siedliska tych zwierząt – lasy, krasowe góry i wybrzeże – opisujemy w artykule Chorwacja – świat roślinny.

W 2019 r., gdy powstawał ten artykuł, podawano, że w Chorwacji żyje 23 876 gatunków i podgatunków zwierząt, z czego 6,8% to gatunki chronione, a 2,4% – endemiczne.

Narodowe zwierzę Chorwacji

Kuna – zwierzę czy środek płatniczy? Każdy z nas kojarzy kunę jako drapieżne zwierzę, a przecież przez prawie 30 lat kuna była także walutą Chorwacji – do 1 stycznia 2023 r., gdy zastąpiło ją euro. Skąd ta nazwa? W średniowieczu płacono… skórkami kun. Waluta się zmieniła, ale kuna wciąż widnieje na chorwackich monetach euro.

A co z kunami – zwierzętami? Żyją w Chorwacji do dziś.

Jakie zwierzęta można zobaczyć w Chorwacji?

Ssaki

Chorwację zamieszkuje łącznie 101 gatunków ssaków. Wśród nich, duże populacje zagrożonych wyginięciem: niedźwiedzia brunatnego albo rysia. Ponadto w Chorwacji można spotkać kunę leśną, lisa rudego czy szakala złocistego. Niedźwiedzie żyją głównie w lasach Gorskiego kotaru i Liki – wędrując tamtejszymi szlakami, warto trzymać się oznakowanych tras. W Adriatyku sporadycznie pojawia się także mniszka śródziemnomorska, jedna z najrzadszych fok świata; o samicy Adrianie, którą od lat 2010. widywano u wybrzeży Istrii, piszemy w artykule Mniszka śródziemnomorska – foka Adriana z Puli.

Ptaki

Ptaków jest w Chorwacji wiele: łącznie mieszka tu 375 gatunków, z czego 234 rozmnaża się tutaj. 78 gatunków ptaków zamieszkujących Chorwację uznane są w całej Europie za zagrożone. Można tu zobaczyć: orły złote i wężowe, pelikany dalmatyńskie, lśniące ibisy, kormorany, czaple, bociany białe, sępy płowe, derkacze czy łyski. Wiele z nich zamieszkuje masyw Velebit z parkami narodowymi Paklenica i Sjeverni Velebit. Opis wszystkich chronionych obszarów znajdziecie w artykule o parkach narodowych Chorwacji, a historię najsłynniejszej pary chorwackich bocianów – w tekście Klepetan i Malena.

Chorwacja | Pasjonaci nurkowania mają co podziwiać (sarpa by Anders Finn Jørgensen na licencji CC BY-SA 2.0)

Ryby

W Chorwacji wyróżnia się 151 gatunków ryb słodkowodnych. Meandry chorwackich rzek zamieszkuje wiele z nich, więc to dobry kierunek dla wędkarzy. Liny, okonie, szczupaki i węgorze to najczęściej spotykani mieszkańcy chorwackich zbiorników wodnych.

Pasjonaci nurkowania zobaczą w wodach wybrzeża m.in. koniki morskie. Wchodząc do morza, uważajcie na jeżowce – na kamienistych plażach przydadzą się buty do wody.

Gady i płazy

Chorwację zamieszkuje 38 gatunków gadów, z czego 9 to gatunki endemiczne – najwięcej jest jaszczurek zamieszkujących głównie wyspy. Inne gady zamieszkujące Chorwację to np. żółw kaspijski, gekon czy malpolon (Malpolon) – jeden z największych europejskich węży.

W Chorwacji żyją też węże jadowite. Należą do nich: żmija zygzakowata (riđovka), żmija łąkowa (planinski žutokrug) oraz żmija nosoroga (poskok) – uchodząca za jedną z najgroźniejszych żmij Europy.

Spotkać tu też można 20 gatunków płazów, z czego 8 należy do gatunków endemicznych. W Parku Narodowym Krka widywana jest salamandra plamista.

W ochronie zwierząt

Dużym zagrożeniem dla fauny, nie tylko Chorwacji, ale każdego miejsca na Ziemi, jest degradacja siedlisk. Budowa dróg, rozbudowa terenów miejskich i rolniczych stają się problemem, z którym ciężko walczyć.

W 2018 roku, w Chorwacji, rozpoczęła się kampania informująca społeczeństwo (również turystów) o szkodliwych konsekwencjach nielegalnego połowu ryb. Jeśli nic się nie zmieni, do 2048 roku może niemal już nie być ryb. W ponad kilkuset nadmorskich miastach, w tym Dubrowniku, zostały umieszczone tablice informacyjne.

Dodatkowo, pojawiła się kolejna inicjatywa pod hasłem „Sklepy to nie rzeźnie”, która ma na celu zakazanie sprzedaży żywych ryb i krabów.

Zagrożone gatunki zwierząt w Chorwacji

Najbardziej zagrożonymi gatunkami są: delfin butlonosowy oraz 6 z 34 gatunków nietoperzy. Mieszka tu jednak wiele gatunków zwierząt zagrożonych w całej Europie, np. ryś, niedźwiedź, bielik, wilk, orlik krzykliwy oraz bocian czarny.

Najczęstsze pytania

Czy w Chorwacji są jadowite węże?

Tak. W Chorwacji żyją trzy gatunki jadowitych żmij: zygzakowata, łąkowa i nosoroga (poskok), uchodząca za jedną z najgroźniejszych żmij Europy. Węże unikają ludzi, ale na kamienistych terenach i w zaroślach warto nosić pełne buty i patrzeć pod nogi. Po ukąszeniu trzeba natychmiast wezwać pomoc (112).

Czy w Chorwacji żyją niedźwiedzie?

Tak, w Chorwacji żyje populacja niedźwiedzia brunatnego, głównie w lasach Gorskiego kotaru, Liki i na Velebicie. Spotkania z turystami zdarzają się rzadko. Wędrując po górach, trzymajcie się oznakowanych szlaków i nie zostawiajcie jedzenia ani śmieci.

Jakie zwierzęta można zobaczyć w Adriatyku?

W chorwackiej części Adriatyku można zobaczyć m.in. delfiny butlonose, koniki morskie, ośmiornice, liczne gatunki ryb i jeżowce. Te ostatnie są główną zmorą plażowiczów – na kamienistych i skalistych plażach warto wchodzić do wody w specjalnych butach.