Parki narodowe Chorwacji

W Chorwacji jest 8 parków narodowych: Jeziora Plitwickie, Paklenica, Risnjak, Mljet, Kornati, Brijuni, Krka i Sjeverni Velebit. Najstarsze, Plitwice i Paklenica, powstały w 1949 r., najmłodszy – Sjeverni Velebit – w 1999 r.; razem zajmują ok. 930 km², w tym ok. 235 km² powierzchni morskiej. Poza ochroną przyrody pełnią one także rolę największych atrakcji turystycznych kraju.

Chorwacja (Park Narodowy Jezior Plitwickich) | Przepiękne parki narodowe są największą atrakcją turystyczną Chorwacji (by Free-Photos na licencji Pixabay)

Park narodowy	Region	Rok utworzenia	Powierzchnia
Jeziora Plitwickie	Lika, środkowa Chorwacja	1949	ok. 297 km²
Paklenica	Welebit, okolice Zadaru	1949	ok. 95 km²
Risnjak	Gorski Kotar	1953	ok. 63,5 km²
Mljet	wyspa Mljet, południowa Dalmacja	1960	ok. 53 km²
Kornati	Archipelag Zadarski	1980	ok. 217 km²
Brijuni	Istria (koło Puli)	1983	ok. 34 km²
Krka	Dalmacja (koło Szybeniku)	1985	ok. 109 km²
Sjeverni Velebit	północny Welebit	1999	ok. 109 km²

Park Narodowy Jezior Plitwickich

Leży w Chorwacji środkowej. Obejmuje ok. 300 km² lasów i jezior. Park od 1979 r. znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Szczegóły o biletach, trasach i dojeździe znajdziesz w artykule Park Narodowy Jezior Plitwickich. Miejsce to słynie ze wspaniałych wodospadów. Turyści mogą podziwiać tu uroki 16 jezior – po największym z nich można przepłynąć się elektrycznie napędzaną łodzią. Poruszanie się po parku i dotarcie do poszczególnych jego zakamarków ułatwiają specjalnie rozlokowane kładki i mniejsze łodzie. W parku pośród szumiących gałęzi świerków, buków i jodeł dostrzec można niezwykłe gatunki ptaków: orły, sokoły wędrowne, dudki, zimorodki, czaple, pójdźki i puszczyki. Czasem spotkać można ukryte pośród lilii wodnych błotniaki stawowe.

Park Narodowy Risnjak

Położony w górskim regionie Gorski Kotar, obejmuje ok. 63,5 km² powierzchni. Występuje na nim około 20 zbiorowisk roślinnych, głównie lasów i muraw ciepłolubnych na podłożu krasowym. Specjalnie wytyczony szlak Leska biegnący pośród jodeł i buków służy umożliwieniu jak najciekawszego, a zarazem wygodnego zwiedzania. Pośród gęstej zieleni lasów malują się czerwone i fioletowe owoce czarnego bzu i borówek. Późną wiosną górskie łąki rozświetlają wrzośce, kostrzewy i trzęślice modre. Na terenie parku spotkać można stare okazy buka, jodły pospolitej i świerka pospolitego. Aby nie zakłócać naturalnego biegu życia parku, udostępniane są w celach obserwacyjnych specjalne drewniane ambony, z których „podejrzeć” można niedźwiedzie, lisy, rysie, kuny i żbiki.

Park Narodowy Krka

Zajmuje powierzchnię ok. 109 km². Znajduje się on na odcinku środkowego i dolnego biegu rzeki Krka, której wody zamieszkuje ok. 18 gatunków ryb, a brzegi porasta bujna roślinność. Niezwykłym widokiem są z pewnością wodospady: Skradinski Buk, który ma aż 45 m wysokości i 17 kaskad na długości 800 m oraz ulokowany między drzewami, 25-metrowy Roški Slap. W samym środku parku znajduje się Jezioro Visovac, zaś na wyspie pośrodku jeziora mieści się klasztor Franciszkanów z 1445 r. Mieszkańcami parku są całe rodziny czapli i ślepowronów, które to ukryte pośród wierzb, bacznie obserwują turystów. Na terenie parku żyje także wiele gatunków nietoperzy.

Chorwacja | Wodne kaskady Parku Narodowego Jezior Plitwickich (by veronikasz na licencji Pixabay)

Park Narodowy Paklenica

Znajduje się on w paśmie górskim Welebit i zajmuje ok. 95 km² powierzchni. Elementem charakterystycznym parku są dwa wyżłobione w wapiennych skałach wąwozy, którymi płyną rzeki Duża Paklenica i Mała Paklenica. Dochodzące nawet do 400 m wysokości ściany urwisk kryją w sobie wiele jaskiń, a ponadto stanowią doskonałe pole do wyczynów wspinaczkowych. W wysokich górach mają swe gniazda orły, sępy i jastrzębie, spotyka się tu także całe kolonie ptaków drapieżnych. W lesie natknąć się można na niedźwiedzia, dzika, lisa, sarny i zające. Sam park nie jest wpisany na listę UNESCO jako całość, ale fragment jego pradawnych lasów bukowych dołączono w 2017 r. do transgranicznego obiektu UNESCO „Pradawne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy”. Poza bogatą florą i fauną warte zainteresowania są także posiadające niezwykłą rzeźbę skały zwane kukovi. Zwiedzając park, nie można pominąć jaskini Manita peć, po której ciemnych korytarzach chętnie oprowadzi nas przewodnik.

Park Narodowy Mljet

Ulokowany w zachodniej części wyspy Mljet park zajmuje powierzchnię ok. 53 km² (wraz z pasem morza). Jest to teren górzysty, na którym znajdują się dwa słone jeziora połączone kanałem. Florę parku stanowią przede wszystkim sosny alepskie i dęby ostrolistne. Szczególnym elementem fauny są mangusty, sprowadzone w XIX w. w celu wytępienia węży. Zwiedzający może podziwiać tutaj nie tylko uroki przyrody, ale także architektury, przede wszystkim ruiny rzymskiego Palatium oraz XII-wieczny klasztor Benedyktynów ulokowany na środku Wielkiego Jeziora. W okalających park morskich wodach żyje kilkadziesiąt gatunków ryb, a także zagrożony wyginięciem gatunek foki – mniszka śródziemnomorska.

Chorwacja | Park Narodowy Krka (by fjaka na licencji Pixabay)

Park Narodowy Kornati

Zajmuje on południową część Archipelagu Zadarskiego i nosi nazwę od głównej jego wyspy – Kornat. Park utworzono w celu ochrony wód oraz ich wyjątkowej flory i fauny. Park o długości ok. 35 km obejmuje 89 wysp, wysepek i skał – niemal niezamieszkanych i kamienistych. Przed tysiącami lat wyspy te były szczytami łańcucha górskiego. Stanowią one szczególną atrakcję dla nurków i żeglarzy. Nie znajdą tu pola do realizacji amatorzy wędkarstwa, gdyż łowienie ryb na terenie całego rezerwatu jest zabronione. Tak cenny i objęty ochroną podwodny krajobraz parku zamieszkuje ok. 350 gatunków roślin i 300 gatunków zwierząt. Poszczególne wyspy najlepiej zwiedza się żaglówką.

Park Narodowy Brijuni

Obejmuje archipelag 14 Wysp Briońskich u wybrzeży Istrii, niedaleko Puli, które porasta gęsta roślinność m.in. stanowiące pomniki przyrody stare oliwki. Na terenie parku znajduje się także park safari z wieloma gatunkami egzotycznych zwierząt m.in. zebr. Faunę wysp tworzą ponadto daniele, muflony, sarny, zające, pawie i ok. 200 gatunków dzikiego ptactwa. W czasach rzymskich znajdowały się tu bogate wille patrycjuszy, których ruiny można podziwiać do dziś. Liczne zabytki oraz dokumentację z przeprowadzonych na terenie parku badań archeologicznych obejrzeć można w pobliskim muzeum. Turystom zmęczonym bezpośrednim obcowaniem z dziką przyrodą i tęskniącym do cywilizacji użyczają swych schronień hotele oraz pola golfowe zlokalizowane w pobliżu portu Brijuni.

Park Narodowy Sjeverni Velebit

Najmłodszy chorwacki park narodowy utworzono w 1999 r. w północnej części pasma Welebit; zajmuje ok. 109 km². Chroni krasowe szczyty, łąki górskie i lasy bukowo-jodłowe, a jego najcenniejsze fragmenty – rezerwat Hajdučki i Rožanski kukovi z wapiennymi turniami – od 2017 r. są częścią obiektu UNESCO pradawnych lasów bukowych Europy. Przez park prowadzi widokowa Ścieżka Premužicia (Premužićeva staza), a na stoku góry Zavižan leży Ogród Botaniczny Welebitu z endemiczną roślinnością.

Poza parkami narodowymi warto odwiedzić też mniejsze obszary chronione, np. Park Krajobrazowy Kamenjak na południu Istrii.

Chorwacja | Parki narodowe Chorwacji są tłumnie odwiedzane przez turystów (Plitvice Lakes National Park by Jimmy Harris na licencji CC BY 2.0)

Najczęstsze pytania

Ile parków narodowych jest w Chorwacji?

Osiem: Jeziora Plitwickie, Paklenica, Risnjak, Mljet, Kornati, Brijuni, Krka i Sjeverni Velebit. Najstarsze są Plitwice i Paklenica (1949), a najmłodszy Sjeverni Velebit (1999).

Który park narodowy w Chorwacji jest największy?

Największy jest Park Narodowy Jezior Plitwickich – zajmuje ok. 297 km². Na drugim miejscu jest morski park Kornati (ok. 217 km²), obejmujący 89 wysp, wysepek i skał.

Który chorwacki park narodowy jest na liście UNESCO?

W całości na liście UNESCO jest Park Narodowy Jezior Plitwickich (od 1979 r.). Od 2017 r. fragmenty lasów bukowych w parkach Sjeverni Velebit i Paklenica należą też do transgranicznego obiektu pradawnych lasów bukowych Europy.