Język portugalski

Językiem urzędowym Portugalii jest portugalski, którym posługują się niemal wszyscy mieszkańcy kraju. To język romański, wywodzący się z łaciny ludowej, a na świecie mówi nim ponad 260 mln ludzi – najwięcej w Brazylii. Poniżej przeczytacie, skąd się wziął i czym się wyróżnia, a na końcu znajdziecie podstawowe zwroty przydatne w podróży.

Portugalia | Rozmowa na targu w Bradze (chatting over chicks by Rosino na licencji CC BY-SA 2.0)

Mowa ojczysta Portugalczyków należy do grupy języków romańskich. Wywodzi się z łaciny ludowej, którą mówiono w średniowiecznym Królestwie Galicji i hrabstwie Portugalii; przez pewien czas portugalski i galicyjski tworzyły jeden język galicyjsko-portugalski, a ich drogi rozeszły się w późnym średniowieczu.

Porównajmy:

łacina	hiszpański	portugalski
deus (bóg)	dios	deus
filia (córka)	hija	filha
ovum (jajko)	huevo	ovo

Istotną cechą języka portugalskiego jest występująca w nim pewna ilość wyrazów pochodzenia arabskiego np.: alfandega (urząd celny), alfaiate (krawiec), almofada (poduszka).

Wymowa portugalska jest „miękka i śpiewna, obfitująca w głoski nosowe i syczące” przez co, jak twierdzi R. Dobrzyński: „jest bliższa wymowie polskiej niż hiszpańskiej”.

Językiem portugalskim posługuje się ponad 260 mln ludzi na całym świecie, z czego ok. 250 mln to rodzimi użytkownicy (szacunki z lat 2012–2022). Poza Europą mówią nim głównie mieszkańcy byłych kolonii portugalskich w Ameryce Południowej, Afryce i Azji. Oprócz Portugalii jest językiem urzędowym ośmiu państw: Brazylii, Angoli, Mozambiku, Republiki Zielonego Przylądka, Gwinei Bissau, Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, Timoru Wschodniego i Gwinei Równikowej, a w Makau jest jednym z dwóch języków urzędowych obok chińskiego. To piąty najczęściej używany język ojczysty na świecie, znany w dwóch głównych wariantach: europejskim i brazylijskim.

W Portugalii używany jest także język mirandyjski, spokrewniony z asturyjsko-leońskim, którym mówi się w okolicach Miranda do Douro na północnym wschodzie kraju. Od 1999 r. ma status współurzędowego w sprawach lokalnych i jest nauczany w szkołach, ale posługuje się nim już tylko ok. 3500 osób (dane z 2020 r.).

Portugalia | Portugalia jest krajem wyjątkowo jednolitym pod względem języka (preparing for portugal by Peter F. na licencji CC BY 2.0)

Przydatne zwroty

Kilka słów po portugalsku to dobry sposób na zjednanie sobie gospodarzy – o tym, jak odbierają turystów, piszemy w tekście Jacy są Portugalczycy?. Świąteczne formuły znajdziecie w artykule o życzeniach bożonarodzeniowych po portugalsku.

Powitania i pożegnania

Po polsku	Po portugalsku
Dzień dobry (przed południem)	Bom dia
Dzień dobry (po południu)	Boa tarde
Dobry wieczór / Dobranoc	Boa noite
Jak się pani ma?	Como vai a senhora?
Do zobaczenia	Até logo
Dziękuję	Obrigado (mówi mężczyzna) / Obrigada (mówi kobieta)

Określenia czasu

Po polsku	Po portugalsku
Dziś	hoje
Jutro	amanhã
Niedziela	domingo
Poniedziałek	segunda-feira
Wtorek	terça-feira
Środa	quarta-feira
Czwartek	quinta-feira
Piątek	sexta-feira
Sobota	sábado

Taksówka

Po polsku	Po portugalsku
Czy może pan zadzwonić po taksówkę?	Pode chamar um táxi, por favor?
Proszę na lotnisko	Para o aeroporto, se faz favor
Ile płacę?	Quanto é?

Zwiedzanie

Po polsku	Po portugalsku
Przepraszam, jak dojść do…?	Desculpe, para ir a…?
Chcielibyśmy zwiedzić zabytek	Queríamos visitar o monumento
Czy można tu robić zdjęcia?	Pode-se tirar fotografias aqui?

Warto zapamiętać

Po polsku	Po portugalsku
Przepraszam, nie rozumiem	Desculpe, não compreendo
Czy może pan powtórzyć?	Pode repetir?
Co to znaczy?	Que quer dizer isso?
Jak to się mówi po portugalsku?	Como se diz isto em português?

Najczęstsze pytania o język portugalski

Jakim językiem mówi się w Portugalii?

Językiem urzędowym jest portugalski, a lokalnie, w okolicach Miranda do Douro, współurzędowy status od 1999 roku ma też język mirandyjski. Na świecie portugalskim posługuje się ponad 260 mln ludzi, najwięcej w Brazylii.

Czy portugalski jest podobny do hiszpańskiego?

Oba języki wywodzą się z łaciny ludowej, więc wiele słów brzmi podobnie, np. filha i hija (córka). Wymowa portugalska jest jednak bardziej miękka, z licznymi głoskami nosowymi i syczącymi.

Jak powiedzieć „dziękuję” po portugalsku?

Mężczyzna mówi obrigado, a kobieta obrigada. Na powitanie rano używa się bom dia, po południu boa tarde, a wieczorem boa noite.

Źródła: Roman Dobrzyński, Portugalia, Warszawa 1985. Olga Basllesta, Stéphane Regman, Irene Teixeira Viveiros Henle, Portugalski w 1 miesiąc, Poznań 2005.