Znani Portugalczycy

Najbardziej znani Portugalczycy to przede wszystkim wielcy żeglarze epoki odkryć – Vasco da Gama, który jako pierwszy dopłynął z Europy do Indii, i Ferdynand Magellan – a współcześnie noblista José Saramago, malarka Paula Rego i piłkarz Cristiano Ronaldo. Poniżej przedstawiamy ich sylwetki, a przy wielu z nich podpowiadamy, gdzie w Portugalii można odnaleźć ich ślady.

Historia Portugalii obfituje w wybitnych odkrywców, pisarzy i artystów, uznanych nie tylko w granicach kraju. Do listy dodajemy też kilka osób o portugalskich korzeniach, które zrobiły karierę za granicą. Skąd biorą się ich długie, wieloczłonowe nazwiska, wyjaśniamy w tekście o portugalskich imionach i nazwiskach.

Portugalia | Nelly Furtado ma portugalskie korzenie (by Diariocritico de Venezuela na licencji CC BY 2.0)

Nelly Furtado – kanadyjska wokalistka o azorskich korzeniach

Nelly Furtado to kanadyjska piosenkarka portugalskiego pochodzenia – urodziła się w 1978 r. w Victorii w Kolumbii Brytyjskiej, a jej rodzice wyemigrowali do Kanady z azorskiej wyspy São Miguel. Wokalistka, autorka tekstów, producentka i aktorka zdobyła nagrodę Grammy w 2002 r. za przebój „I’m Like a Bird” i należy do najpopularniejszych kanadyjskich artystek.

José Saramago – jedyny portugalskojęzyczny noblista w literaturze

José Saramago (1922–2010) to portugalski pisarz, dramaturg i dziennikarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1998 roku – jak dotąd jedyny laureat literackiego Nobla piszący po portugalsku. Jego twórczość to połączenie wątków historycznych własnego kraju z bogatą, surrealistyczną wyobraźnią pisarza.

Luís Figo i Cristiano Ronaldo – portugalscy piłkarze światowej klasy

Figo to jeden z najsłynniejszych portugalskich piłkarzy. W 2000 r. zdobył Złotą Piłkę, a w 2001 r. został wybrany Piłkarzem Roku FIFA. W 2004 r. Pelé umieścił go na liście FIFA 100 najlepszych żyjących piłkarzy świata. W ojczyźnie wymienia się go jednym tchem z Eusébio jako jednego z najlepszych portugalskich graczy wszechczasów.

Cristiano Ronaldo urodził się w 1985 r. w Funchal na Maderze i jest najbardziej utytułowanym portugalskim piłkarzem w historii. Grał w Manchesterze United, Realu Madryt i Juventusie, pięciokrotnie wygrał Ligę Mistrzów i pięć razy zdobył Złotą Piłkę. Od 2023 r. występuje w saudyjskim klubie Al-Nassr – gra w nim także w sezonie 2026/27 (stan na wrzesień 2026). Przez wiele lat był kapitanem reprezentacji Portugalii. Jego karierę można prześledzić w Muzeum Cristiano Ronaldo na Maderze.

Portugalia | Jeden z najmocniejszych piłkarzy świata – Portugalczyk Cristiano Ronaldo (Christiano Ronaldo by Ludovic Péron na licencji CC BY 2.0)

José Manuel Barroso – premier Portugalii i szef Komisji Europejskiej

José Manuel Barroso był premierem Portugalii w latach 2002–2004, a następnie przez dwie kadencje, od listopada 2004 do października 2014 r., przewodniczącym Komisji Europejskiej. Później objął funkcję niewykonawczego przewodniczącego Goldman Sachs International (2016), co wywołało w Unii spore kontrowersje, a w 2020 r. stanął na czele rady sojuszu szczepionkowego GAVI.

Paula Rego – malarka i muzeum w Cascais

Paula Rego (1935–2022) urodziła się w Lizbonie, a większość życia spędziła w Anglii, gdzie zmarła w 2022 r. Należała do najważniejszych malarek XX i XXI wieku. W swojej sztuce odkrywała kruchość ludzkich emocji i złożoność doświadczeń życiowych, a jej prace znajdują się w czołowych kolekcjach na świecie. Jej twórczość najlepiej poznać w Casa das Histórias Paula Rego w Cascais – muzeum otwartym w 2009 r. w budynku zaprojektowanym przez Eduarda Souto de Mourę.

Portugalia | Przewodniczący Komisji UE – Jose Manuel Barroso (José Manuel Barroso, Vice Chairman, Goldman Sachs International by Richter Frank-Jurgen na licencji CC BY-SA 2.0)

Baruch Spinoza – filozof z portugalskiej rodziny sefardyjskiej

Baruch Spinoza urodził się w 1632 r. w Amsterdamie w rodzinie portugalskich Żydów sefardyjskich, którzy uciekli przed inkwizycją. Był jednym z wielkich racjonalistów XVII wieku, należy do najważniejszych filozofów nowożytnej Europy i uważa się go za jednego z prekursorów współczesnej krytyki biblijnej.

Vasco da Gama i Ferdynand Magellan – żeglarze epoki odkryć

Vasco da Gama – portugalski odkrywca, który w latach 1497–1499 wytyczył morską drogę z Europy do Indii wokół Afryki, jest jednym z najwybitniejszych nazwisk ery odkryć geograficznych i ważną postacią w historii międzynarodowego handlu. Jego grobowiec znajduje się w lizbońskim Klasztorze Hieronimitów w Belém.

Magellan był portugalskim żeglarzem, który w służbie hiszpańskiej poprowadził pierwszą wyprawę dookoła Ziemi. Wierzył, że do Wysp Korzennych można dotrzeć, płynąc na zachód, i jako pierwszy przeprowadził flotę przez Ocean Spokojny. Sam zginął w 1521 r. na Filipinach, a podróż w 1522 r. zakończył Juan Sebastián Elcano.

Amália Rodrigues i Fernando Pessoa – fado i poezja Lizbony

Amália Rodrigues (1920–1999) to „królowa fado”, która rozsławiła ten gatunek na całym świecie. O muzyce, z którą jest utożsamiana, piszemy w artykule Fado – dźwięki smutku i tęsknoty. Śpiewaczka spoczywa w Panteonie Narodowym w Lizbonie, a jej dom przy Rua de São Bento jest dziś muzeum.

Fernando Pessoa (1888–1935) to największy portugalski poeta XX wieku, autor „Księgi niepokoju”, piszący pod wieloma heteronimami. W Lizbonie jego ślady znajdziemy w Casa Fernando Pessoa w dzielnicy Campo de Ourique i przy kawiarni A Brasileira w Chiado, przed którą stoi jego pomnik. Szczątki poety od 1985 r. spoczywają w Klasztorze Hieronimitów.

Portugalia | Czerwony budynek Casa das Histórias Paula Rego w Cascais, muzeum poświęcone twórczości malarki (Casa das Histórias Paula Rego - Cascais - Portugal by Vitor Oliveira, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 2.0)

Najczęstsze pytania

Który Portugalczyk dostał literackiego Nobla?

José Saramago, w 1998 r. Jak dotąd jest jedynym laureatem literackiego Nobla piszącym po portugalsku.

Gdzie urodził się Cristiano Ronaldo?

W 1985 r. w Funchal na Maderze. Jego karierę można prześledzić w Muzeum Cristiano Ronaldo na Maderze.

Gdzie w Lizbonie szukać śladów Vasco da Gamy i Fernanda Pessoi?

Oboje spoczywają w Klasztorze Hieronimitów w Belém (Pessoa od 1985 r.). Casa Fernando Pessoa mieści się w dzielnicy Campo de Ourique, a przed kawiarnią A Brasileira w Chiado stoi pomnik poety.