Kozak System – kozacka energia na scenie

Kozak System to ukraiński zespół założony w 2012 r. przez byłych muzyków grupy Haydamaky, który łączy tradycyjne kozackie motywy i brzmienia z punk-rockiem, ska i reggae. Grupa wydała kilka albumów studyjnych – od debiutanckiej „Shablii” (2012) po „Zemlia. Viter. Vohon’” (2022) – i dobrze znana jest polskiej publiczności z festiwali oraz współpracy z polskimi muzykami. To „fantastyczny melanż ukraińskiego, kozackiego czadu” i jeden z symboli współczesnej ukraińskiej sceny.

Ukraina | Kozak System (Kozak System by Olena Bożko, Wikimedia Commons, na licencji CC BY 4.0)

Od Haydamaky do Kozak System

Kozak System tworzą dawni członkowie zespołu Haydamaky z nowym wokalistą i nowymi piosenkami. Wiosną 2012 roku ścieżki muzyków Haydamaky rozeszły się – lider zespołu zachował nazwę i zorganizował nową ekipę, zaś pozostali muzycy stworzyli własną grupę o nazwie Kozak System. Pierwszy koncert nowego zespołu odbył się 20 maja 2012 r. w Tarnopolu.

Jeszcze jako Haydamaky muzycy nagrali w 2009 roku wspólny album z polskim zespołem Voo Voo – „Voo Voo i Haydamaky”. W 2010 roku płyta zwyciężyła w plebiscycie Wirtualne Gęśle na najlepszą folkową płytę roku. Haydamaky (jeszcze w starym składzie) zagrali także na otwarciu Stadionu Narodowego w Warszawie 29 stycznia 2012 r.

Po rozstaniu muzycy Kozak System kontynuowali współpracę z Voo Voo – w 2012 roku wystąpili razem m.in. na ukraińsko-polskim festiwalu Noc Kultury w Lublinie, a w 2013 r. zagrali wspólny projekt VooVoo i Kozak System.

Skład zespołu

Według ukraińskiej Wikipedii (stan na 2026) w skład zespołu wchodzą:

• Iwan Łenio – wokal, akordeon, instrumenty klawiszowe,
• Ołeksandr Demjanenko – gitara, wokal,
• Wołodymyr Szerstiuk – gitara basowa, wokal,
• Serhij Sołowij – trąbka, wokal, instrumenty klawiszowe,
• Serhij Borysenko – perkusja, wokal.

Wcześniej w zespole grał także Ołeksandr Czarkin.

Ukraina | Kozackie motywy we współczesnych aranżacjach punk-rockowych, reggae i ska (Kozak system band by Kozak System, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Dyskografia Kozak System

• „Shablia” („Szabla”, 2012) – kontynuacja folkowo-rockowego stylu w bardziej dojrzałej formie; polskie wydanie ukazało się 28 lutego 2013 r.,
• „Pisni samonavedennia” (2014) – wspólny album z Tarasem Czubajem,
• „Zhyvy i liuby” (2015),
• „Ne moya” (2018) – tytułowy singiel zdobył w 2017 r. nagrodę radiową „Selekcja” dla singla roku,
• „Zakohani zlodii” (2019),
• „Zemlia. Viter. Vohon’” (2022).

Na scenach Europy i świata

Muzycy koncertowali w wielu krajach Europy i nie tylko, m.in. w Niemczech, Szwajcarii, Polsce, Holandii, Austrii, Rumunii, Szwecji, we Włoszech, Kanadzie i USA.

Grali na dużych festiwalach, takich jak „Lowlands”, „Mundial”, „Przystanek Woodstock” (dziś Pol’and’Rock), „Sziget”, „Toronto Bloor”, „Amsterdam Roots Festival”, „Huntenpop”, „Calgary Music Festival” czy „Creation of Peace”, a scenę dzielili z gwiazdami światowego formatu – m.in. „The Prodigy”, „Bloc Party”, „Faith No More”, „Placebo”, „The Offspring”, „Fatboy Slim”, „PIL” i „Sex Pistols”. W Polsce często współpracują z zespołem Enej, z którym nagrali m.in. utwór „Brat za brata”.

„Brat za brata” i Euromajdan

W grudniu 2013 r., w czasie Euromajdanu w Kijowie, zespół współtworzył piosenkę „Brat za brata”, która stała się nieoficjalnym hymnem protestów. Po rosyjskiej inwazji w lutym 2022 r. muzycy grali koncerty charytatywne i występowali dla żołnierzy.

Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. pokrzyżowała plany zespołu – odwołano m.in. koncert z okazji dziesięciolecia grupy.

Jeśli interesuje cię ukraińska muzyka ludowa, przeczytaj też o ludowym tańcu ukraińskim i ukraińskich obyczajach.

Najczęstsze pytania o Kozak System

Kim są członkowie Kozak System?

To dawni muzycy zespołu Haydamaky, którzy wiosną 2012 r. po rozstaniu z liderem grupy założyli własny zespół. Dziś w składzie są Iwan Łenio, Ołeksandr Demjanenko, Wołodymyr Szerstiuk, Serhij Sołowij i Serhij Borysenko (stan na 2026 według ukraińskiej Wikipedii).

Jaką muzykę gra Kozak System?

Zespół łączy tradycyjne kozackie motywy z punk-rockiem, ska i reggae. W instrumentarium są m.in. akordeon i trąbka obok gitar, basu i perkusji.

Który album Kozak System był pierwszy?

Debiutancki album „Shablia” („Szabla”) ukazał się w 2012 r., a jego polskie wydanie – 28 lutego 2013 r. Premierę ostatniego albumu, „Zemlia. Viter. Vohon’”, opóźniła inwazja Rosji w 2022 r.