Ludność Ukrainy
Opublikowano:
Aktualizacja:
Jedyny spis powszechny niepodległej Ukrainy, przeprowadzony w 2001 r., naliczył 48,5 mln mieszkańców, z czego 67,2% mieszkało w miastach. Na początku 2022 r. urzędowe szacunki mówiły już o ok. 41,1 mln osób (bez Krymu i okupowanych części Donbasu), a po rosyjskiej inwazji i fali emigracji ludność terenów kontrolowanych przez Kijów szacuje się na ok. 29–30 mln (np. 29,5 mln wg MFW w 2024 r.). Ukraina ma dziś jeden z najniższych współczynników dzietności na świecie.
Ukraina | Młodzi mieszkańcy Ukrainy w tradycyjnych strojach (Flower Girl and Boy by centinel na licencji CC BY-ND 2.0)
Ilu mieszkańców ma Ukraina? Najważniejsze liczby
| Wskaźnik | Wartość | Rok |
|---|---|---|
| Ludność według spisu | 48 457 100 | 2001 |
| Udział mieszkańców miast | 67,2% | 2001 |
| Udział mieszkańców wsi | 32,8% | 2001 |
| Ludność (bez Krymu i okupowanych części Donbasu) | ok. 41,1 mln | 1 stycznia 2022 |
| Gęstość zaludnienia | 68,2 os./km² | 2022 |
| Mediana wieku | ok. 40 lat | 2022 |
| Oczekiwana długość życia | 69,8 lat (mężczyźni 65,2, kobiety 74,4) | 2021 |
| Współczynnik dzietności | 1,16 | 2021 |
| Przyrost naturalny | −11,2 na 1000 mieszkańców | 2021 |
Spis z 5 grudnia 2001 r. jest jedynym spisem powszechnym niepodległej Ukrainy – kolejny, planowany na 2011 r., wielokrotnie przekładano. Dlatego nowsze liczby to szacunki, a nie dane spisowe.
Największe miasta
Największym miastem kraju jest Kijów – pod koniec 2021 r. mieszkało w nim ok. 2,95 mln osób. Według spisu z 2001 r. ponad milion mieszkańców liczyły także Charków, Dniepr (do 2016 r. Dniepropietrowsk), Odessa i Donieck. Od tego czasu liczby te zmieniły się wyraźnie: Donieck od 2014 r. jest okupowany, a Charków i miasta wschodu opuściła po 2022 r. duża część mieszkańców. Więcej podstawowych danych o kraju zebraliśmy w artykule Ukraina w liczbach.
Już od połowy lat 90. Ukraina notowała ujemny przyrost naturalny: spadała liczba urodzeń, a średnia długość życia była niższa niż w krajach Unii Europejskiej. Wojna pogłębiła ten kryzys. Współczynnik dzietności wynosił 1,16 dziecka na kobietę w 2021 r., a w 2024 r. spadł poniżej 1,0 – to jeden z najniższych wyników na świecie.
Migracje Ukraińców i uchodźcy wojenni
Przez pierwsze dwie dekady niepodległości ludzie przenosili się głównie ze wsi i mniejszych miejscowości do dużych miast, przede wszystkim do Kijowa i Odessy. Wielu Ukraińców wyjeżdżało też do pracy za granicę – do Rosji, a coraz częściej do Polski i innych krajów Unii Europejskiej.
Rosyjska aneksja Krymu i wojna w Donbasie w 2014 r. wywołały pierwszą dużą falę uchodźców wewnętrznych. Pełnoskalowa inwazja z lutego 2022 r. spowodowała największy kryzys uchodźczy w Europie od II wojny światowej: kraj opuściło kilka milionów osób, a miliony kolejnych przesiedliły się na zachód Ukrainy, m.in. do Lwowa.
Ukraina | Ponad 30% ludności Ukrainy stanowią mieszkańcy wsi (Waiting for Job by Ilya na licencji CC BY-SA 2.0)
Jaki jest skład narodowościowy i językowy Ukrainy?
Skład narodowościowy Ukrainy według spisu z 2001 r. (nowszych danych spisowych nie ma) przedstawiał się następująco:
- Ukraińcy – 77,8 %
- Rosjanie – 17,3 %
- Białorusini – 0,6 %
- Mołdawianie – 0,5 %
- Tatarzy Krymscy – 0,5 %
- Bułgarzy – 0,4 %
- Węgrzy – 0,3 %
- Rumuni – 0,3 %
- Polacy – 0,3 %
- Żydzi – 0,2 %
Spis z 2001 r. pytał też o język ojczysty: ukraiński wskazało 67,5% mieszkańców, a rosyjski 29,6%. Rosyjskojęzycznych było więc znacznie więcej niż osób deklarujących narodowość rosyjską (17,3%). O dzisiejszej sytuacji językowej piszemy w artykule Język ukraiński.
O poszczególnych grupach, ich historii i miejscach zamieszkania piszemy szerzej w artykule Mniejszości narodowe na Ukrainie.
Najczęstsze pytania o ludność Ukrainy
Ilu mieszkańców ma Ukraina?
Spis z 2001 r. naliczył 48,5 mln osób. Na początku 2022 r. szacowano ok. 41,1 mln (bez Krymu i okupowanych części Donbasu), a po inwazji ludność terenów kontrolowanych przez Kijów ocenia się na ok. 29–30 mln. Dokładnych danych spisowych nie ma od 2001 r.
Jakie narodowości mieszkają na Ukrainie?
Według spisu z 2001 r. Ukraińcy stanowili 77,8% mieszkańców, Rosjanie 17,3%, a pozostałe grupy – Białorusini, Mołdawianie, Tatarzy krymscy, Bułgarzy, Węgrzy, Rumuni, Polacy i Żydzi – po 0,2–0,6%.
Jakim językiem mówią mieszkańcy Ukrainy?
W spisie z 2001 r. 67,5% mieszkańców podało ukraiński jako język ojczysty, a 29,6% – rosyjski. Jedynym językiem państwowym jest ukraiński.
Dlaczego ludność Ukrainy tak szybko maleje?
Przyczyny to ujemny przyrost naturalny trwający od połowy lat 90. (w 2021 r. −11,2 na 1000 mieszkańców), bardzo niska dzietność oraz emigracja po 2014 r. i po inwazji z lutego 2022 r.