Kawa w Portugalii – jak zamawiać bicę, galão i cimbalino
Opublikowano:
Aktualizacja:
Kawa w Portugalii to przede wszystkim małe, mocne espresso, które zamawia się jako „um café”, w Lizbonie jako „bica”, a w Porto jako „cimbalino”. Portugalczycy piją je kilka razy dziennie, często na stojąco przy barze, a filiżanka kawy stała się jednym z wyróżników kultury tego kraju.

Portugalia | Kawiarenka w Lizbonie (IMG_0687 by Donna Rutherford na licencji CC BY-ND 2.0)
Liczne kawiarnie ulokowane przy ulicach portugalskich miast zapełniają się każdego dnia rano i w porze obiadowej, lecz szczególnie tłoczno robi się w nich wieczorem.
Chwila poświęcona na kawę, która często przeciąga się w godzinę i dłużej, jest czasem poświęcanym na rozmowy z przyjaciółmi, czytanie gazety czy też smakowanie przepysznych portugalskich ciasteczek – do kawy najczęściej zamawia się pastéis de nata.
Nie możemy zatem, podczas naszej podróży po Portugalii, nie wstąpić do któregoś z tych miejsc, zresztą unoszące się stamtąd niebiańskie zapachy z pewnością nie pozwolą nam na taki nietakt.
Prawdziwy Portugalczyk nie wyobraża sobie dnia bez filiżanki (ba, nawet kilku) małej, czarnej, aromatycznej kawy.

Portugalia | Aromatyczna kawa (Breakfast at The Barn by WordRidden na licencji CC BY 2.0)
W tym kraju miłującym czarny, esencjonalny, aromatyczny napar, nieco sceptycznie może zostać przyjęte zamówienie kawy z mlekiem sojowym lub niskotłuszczowym, przygotujmy się więc na ewentualną konieczność zmiany przyzwyczajeń. Portugalską kawę robi się głównie z ziaren robusty, dlatego jest bardzo mocna i gorzka, a wiele osób dosładza ją cukrem.
Skąd tak silnie zakorzeniona kawowa tradycja na portugalskiej ziemi? Z pewnością związane są z nią dawne dzieje Portugalii, kiedy to jej kolonią była największa kawowa potęga świata – Brazylia, a później także afrykańskie kolonie uprawiające kawę, takie jak Angola oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, a w Azji – Timor.
Jak zamówić kawę w Portugalii
Słowo „cafezinho” usłyszymy raczej w Brazylii. W Portugalii przydadzą się następujące nazwy:
| Zamówienie | Co dostaniemy |
|---|---|
| um café / uma bica (Lizbona) / um cimbalino (Porto) | espresso |
| café duplo | podwójne espresso |
| pingado / garoto | espresso z odrobiną mleka |
| abatanado | espresso rozcieńczone wodą, zbliżone do americano |
| meia de leite | kawa z mlekiem w filiżance, pół na pół |
| galão | ok. jedna czwarta kawy i trzy czwarte spienionego mleka, podawane w wysokiej szklance |
Kawę przy barze pije się szybko i na stojąco, a przy stoliku bywa nieco droższa. W typowych kawiarniach i piekarniach (pastelarias) kosztuje zwykle niewiele, o czym piszemy też w tekście o tym, gdzie najtaniej zjeść w Portugalii. Do słynnych historycznych kawiarni należą A Brasileira w Lizbonie i Majestic w Porto. Więcej o lokalnych smakach przeczytasz w przewodniku po kuchni portugalskiej.
Gdzie wypić kawę w historycznej kawiarni?
- A Brasileira (Rua Garrett 120, Chiado, Lizbona) otwarto 19 listopada 1905 r. jako sklep z „prawdziwą brazylijską kawą” z Minas Gerais, założony przez Adriana Tellesa. Na kawiarnię przebudowano ją w 1908 r., a w latach 20. XX w. bywał tu Fernando Pessoa; jego brązowy pomnik przy stoliku stoi przed wejściem od 1988 r.
- Café Majestic (Rua de Santa Catarina, Porto) działa od 1922 r. w secesyjnym wnętrzu wzorowanym na paryskich kawiarniach. W 1983 r. uznano go za zabytek narodowy, a po renowacji ponownie otwarto w lipcu 1994 r.
Według popularnej anegdoty słowo bica to skrót od „beba isto com açúcar” („wypij to z cukrem”), ale jest to miejska legenda, a nie potwierdzona etymologia.
W Portugalii pójście „na kawę” oznacza też po prostu spotkanie i wyjście z domu. Kawę pije się po posiłku, ale także o każdej innej porze dnia.

Portugalia | Wieczór w kawiarni na Maderze (Cafe de Museu, Funchal, Madeira by Ben30 na licencji CC BY-SA 2.0)
Najczęstsze pytania o kawę w Portugalii
Jak zamówić zwykłe espresso w Portugalii?
Powiedz um café, w Lizbonie uma bica, a w Porto um cimbalino. Dostaniesz małe, mocne espresso.
Czym jest galão?
To kawa z dużą ilością spienionego mleka (ok. trzech czwartych), podawana w wysokiej szklance, podobna do latte lub café au lait. Mniejszą wersją jest garoto, a kawę z mlekiem w proporcji pół na pół w filiżance zamówimy jako meia de leite.
Czy w Portugalii można zamówić kawę z mlekiem sojowym?
Można zapytać, ale w kraju miłującym czarną, mocną kawę zamówienie z mlekiem sojowym lub niskotłuszczowym może zostać przyjęte sceptycznie, więc lepiej przygotować się na zmianę przyzwyczajeń.